Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu (TรฤฐK), Tรผketici Fiyatlarฤฑ Endeksiโni hesaplarken oluลturulan madde sepetinde รผrรผnlerin aฤฤฑrlฤฑklarฤฑnฤฑ gรผncelledi.
Sรถzcรผ‘nรผn haberine gรถre her yฤฑl aralฤฑk ayฤฑnda yapฤฑlan gรผncellemede aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ artan mal ve hizmetleri endeks sepetine dahil eden ve aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ azalan รผrรผnleri sepetten รงฤฑkartan TรฤฐKโin ocak zamlarฤฑyla fiyatlarฤฑ fahiล bir ลekilde artan enerji fiyatlarฤฑnฤฑn, gฤฑdanฤฑn ve alkollรผ iรงeceklerinin aฤฤฑrlฤฑklarฤฑnฤฑ dรผลรผrmesi dikkat รงekti.
2022 yฤฑlฤฑ ocak ayฤฑnda elektrik, doฤalgaz, รTV gibi kalemlere yapฤฑlan bรผyรผk zamlar tรผketici fiyatlarฤฑna da yansฤฑmฤฑลtฤฑ. 1 Ocak tarihinde elektriฤe yรผzde 52 ile yรผzde 130 arasฤฑnda, doฤalgaza ise yรผzde 25 zam yapฤฑlmฤฑล, alkollรผ iรงkilerden alฤฑnan รถzel tรผketim vergisinde ise yรผzde 17,07 oranฤฑnda artฤฑลa gidilmiลti.
Bununla birlikte Tรผrkiyeโde geรงtiฤimiz kasฤฑm ayฤฑnda baลlayan kur krizi nedeniyle tรผketici maddelerinin fiyatlarฤฑndaki artฤฑล da hฤฑzlandฤฑ. Aralฤฑk 2021โde yรผzde 36โyฤฑ gรถren yฤฑllฤฑk enflasyon Ocak 2022โde yรผzde yรผzde 48,69 olarak gerรงekleลti.
TรฤฐK tartฤฑลmalarฤฑn gรถbeฤinde
TรฤฐK aylฤฑk olarak enflasyon oranlarฤฑnฤฑ aรงฤฑklarken veriler kamuoyunda ve ekonomistler arasฤฑnda tartฤฑลma konusu oldu. Bu tartฤฑลmalar nedeniyle CHP Genel Baลkanฤฑ Kemal Kฤฑlฤฑรงdaroฤlu, aralฤฑk ayฤฑnda dรถnemin TรฤฐK Baลkanฤฑ Sait Erdal Dinรงerโle gรถrรผลmek istemiล ancak kurumun kapฤฑsฤฑndan iรงeri alฤฑnmamฤฑลtฤฑ.
Bu geliลmelerin ardฤฑndan 2021 aralฤฑk enflasyonu yรผzde 36 olarak aรงฤฑklanฤฑrken ocak ayฤฑ enflasyon verileri รถncesi bir baลka รถnemli geliลme daha yaลandฤฑ. Geรงtiฤimiz hafta sonu yayฤฑnlanan kararname ile TรฤฐK Baลkanฤฑ Sait Erdal Dinรงer gรถrevinden alฤฑndฤฑ. Yerine Erhan รetinkaya getirildi.
TรฤฐK tartฤฑลmalarฤฑn odaฤฤฑnda yer alฤฑrken her yฤฑl dรผzenlenen madde sepeti aฤฤฑrlฤฑklarฤฑndaki deฤiลim dikkat รงekti. Enflasyon sepetinde enerji harcamalarฤฑnฤฑn da iรงerisinde yer aldฤฑฤฤฑ konut harcamalarฤฑnฤฑn, gฤฑda ve alkolsรผz iรงecekler grubunun ve alkollรผ iรงeceklerin aฤฤฑrlฤฑklarฤฑnฤฑn dรผลรผrรผlmesi dikkat รงekti.
Son dรถnemlerdeki fiyat artฤฑลlarฤฑyla dikkat รงeken kira, elektrik ve doฤalgaz รผcretleri de konut alt grubunda yer alฤฑyordu.
TรฤฐKโten yapฤฑlan aรงฤฑklamada endeksteki aฤฤฑrlฤฑklarฤฑn hesaplanmasฤฑnda Avrupa ฤฐstatistik Kurumuโnun รถnerdiฤi hesaplamalarฤฑn kullanฤฑldฤฑฤฤฑ belirtildi.
Aฤฤฑrlฤฑklarฤฑ gรผncellenen harcama gruplarฤฑ
2022 madde sepetinde gฤฑda ve alkolsรผz iรงecekler grubunun aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ yรผzde 25,94โden yรผzde 25,32โe dรผลerken konut harcamalarฤฑ yรผzde 15,36โdan yรผzde 14,12โye, alkollรผ iรงecekler ve tรผtรผn grubunun aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ yรผzde 4,88โden yรผzde 4,31โe, haberleลme alt grubunun aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ yรผzde 4,64โten yรผzde 3,78โe dรผลรผrรผldรผ. Saฤlฤฑk harcamalarฤฑnฤฑn aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ ise yรผzde 3,25โten yรผzde 3,24โe dรผลรผrรผldรผ.
Ev eลyasฤฑ alt grubunun aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ yรผzde 8,64โden yรผzde 8,85, lokanta otel grubunun aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ yรผzde 5,91โden yรผzde 7,11โe, giyim ve ayakkabฤฑ grubunun aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ yรผzde 5,87โden yรผzde 6,42โye, ulaลtฤฑrma grubunun aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ yรผzde 15,49โdan yรผzde 16,80โe รงฤฑkartฤฑldฤฑ.
Gฤฑda ve konut harcamalarฤฑnda bรผyรผk artฤฑล
2022 yฤฑlฤฑ ocak ayฤฑ iรงin gฤฑda ve alkolsรผz iรงecek grubundaki yฤฑllฤฑk fiyat artฤฑลฤฑ maliyet artฤฑลlarฤฑ nedeniyle gelen zamlarฤฑn etkisiyle yรผzde 55,61 olurken alkollรผ iรงeceklerdeki yฤฑllฤฑk fiyat artฤฑลฤฑ yรผzde 45,3 oldu.
Konut harcamalarฤฑndaki yฤฑllฤฑk artฤฑล ise yรผzde 48,4 olarak gerรงekleลti. Bu รผรง harcama grubundaki yฤฑllฤฑk fiyat artฤฑลlarฤฑ yฤฑllฤฑk bazda toplam deฤiลime etki eden artฤฑลlar oldu.
Enflasyon sepetinden รงฤฑkartฤฑlan maddeler
Bununla birlikte bazฤฑ maddeler enflasyon sepetinden รงฤฑkartฤฑldฤฑ. TรฤฐKโin enflasyon raporunda paylaลtฤฑฤฤฑ aรงฤฑklama notuna gรถre, 2022 yฤฑlฤฑnda TรFE mal ve hizmet sepetinden รงฤฑkan maddeler, mฤฑsฤฑrรถzรผ yaฤฤฑ, diฤer bakliyat (kuru barbunya), kayฤฑsฤฑ, kiraz, yeลil soฤan ve kanepe oldu.
Ayrฤฑca elektrik รผcreti, sigara, otomobil (dizel), otomobil (benzinli), otoban geรงiล รผcreti, ลehirlerarasฤฑ tren รผcreti, cep telefonu gรถrรผลme รผcreti, sฤฑcak iรงecekler (servis edilen), magazin ve dergi, yurtiรงi bir hafta ve daha fazla sรผreli turlar ve otel รผcreti maddeleri altฤฑnda kapsanan madde รงeลitleri deฤiลtirildi ve madde รงeลit aฤฤฑrlฤฑklarฤฑ gรผncellendi.
2022 yฤฑlฤฑ iรงin mal ve hizmet sepetine eklenen yeni bir madde olmadฤฑ.
