Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan, 4 yฤฑl aradan sonra Almanya’ya resmi gezi gerรงekleลtirdi. รnce Almanya Cumhurbaลkanฤฑ Steinmeier ile gรถrรผลen Erdoฤan, sonrasฤฑnda ลansรถlye Merkel ile gรถrรผลtรผ.
Gรถrรผลme sonrasฤฑnda Merkel ile Erdoฤan ortak basฤฑn toplantฤฑsฤฑ gerรงekleลtirdi.
Erdoฤan, ekonomiye yรถnelik tehditlerin bertaraf edildiฤini belirtti.
ฤฐลte Erdoฤan’ฤฑn aรงฤฑklamalarฤฑ:
“4 yฤฑl aradan sonra Cumhurbaลkanฤฑ olarak Almanya’yฤฑ ziyaret ettim. Almanya ekonomi ve enerji bakanฤฑ Ekim ayฤฑnda kalabalฤฑk bir heyetle Tรผrkiye’yi ziyaret edecek. ฤฐliลkilerimizin daha da gรผรงlendirilmesinden yanayฤฑz. Yarฤฑn sabah kendileriyle (Merkel) bir araya gelerek konularฤฑ etraflฤฑca gรถrรผลme fฤฑrsatฤฑ bulacaฤฤฑz. Her alanda bu konularฤฑ deฤerlendirme fฤฑrsatฤฑ bulacaฤฤฑz. Demokrasimizi FETร terรถr รถrgรผtรผnden kurtarmak iรงin mesai harcadฤฑk. Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ sistemi ile รผlkemiz yeniden reformlar geliลtirmiลtir. Vize serbestisi konusunda kalan 6 kriteri en kฤฑsa zamanda yerine getirmeyi planlฤฑyoruz. Katฤฑlฤฑm mรผzakerelerinin canlandฤฑrฤฑlmasฤฑ hem Tรผrkiye’nin hem AB’nin yararฤฑna olacaktฤฑr. Almanya’nฤฑn bu konuda vereceฤi desteฤe bรผyรผk รถnem veriyoruz. Tรผrkiye bรถlgesel konularda ciddi sorumluluk รผsleniyor. Ticari yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn siyasi hedefler doฤrultusunda kullanฤฑlmasฤฑ, ticaret kadar uluslararasฤฑ gรผvenliฤe de zarar verecektir. Spekรผlatif bazlฤฑ dรถnemsel dalgalanmalarฤฑn ekonomiye etkisinin sฤฑnฤฑrlฤฑ kaldฤฑฤฤฑnฤฑ bir kez daha ifade ediyorum. รlkemiz diฤer alanlarda olduฤu gibi ekonomi tarafฤฑndan gelebilecek tehditleri bertaraf edebilecek gรผรงtedir. Tรผrk ekonomisinin saฤlam olduฤunu merkel’e izah ettim. Almanya’da terรถr รถrgรผtleriyle daha etkili mรผcadele talebimizi ele aldฤฑk. “
Merkel’in aรงฤฑklamalarฤฑ ลรถyle:
“Son dรถnemde farklฤฑ gรถrรผลlerimiz olmuลtur, bunlar hukuk devleti, basฤฑn รถzgรผrlรผฤรผ gibi konulardฤฑr. Bazฤฑ sorunlarฤฑn somut รงรถzรผme ulaลmasฤฑ bizi son derece mutlu etti. Almanya olarak istikrarlฤฑ bir tรผrkiye istiyoruz. Kalฤฑcฤฑ ekonomik bรผyรผme kaydeden bir Tรผrkiye istiyoruz. Gรถรง konusunu ele aldฤฑk, tรผrkiye bu konuda olaฤanรผstรผ bir performans sergilemektedir. ฤฐdlib konusu ele alฤฑndฤฑ, yarฤฑn bu konuyu tekrar gรถrรผลerek pekiลtireceฤiz, orada รงok kฤฑrฤฑlgan bir durum var. Ekim ayฤฑ ortalarฤฑnda fransa, rusya, tรผrkiye ve almanya olarak idlib konusunda bir 4’lรผ zirve istiyoruz. Terรถrle mรผcadele konusunda iลbirliฤimizi daha da ilerletmek istiyoruz. Karลฤฑlฤฑklฤฑ iyi iliลkileri arzu ediyoruz.”
SORU-CEVAP
SORU: Siz buraya gelmeden รถnce bir makale kaleme almฤฑลtฤฑnฤฑz. Almanyaโnฤฑn FETรโyรผ terรถr รถrgรผtรผ kabul etmesi ve PKK ile mรผcadelede destek konusundaโฆ Almanyaโda yaลayan FETร รผyelerinin olduฤu biliniyor. ฤฐadeleri konusunda nasฤฑl bir yol izlenecek?
MERKEL:
Ben ลunu sรถyleyebilirim PKK Almanyaโda yasaklanmฤฑลtฤฑr. Bรผtรผn aktiviteleri de yasaklanmฤฑลtฤฑr. Bugรผn ayrฤฑntฤฑlarฤฑ ele almadฤฑk. Ama daha รถnceki gรถrรผลmelerde ele almฤฑลtฤฑk. FETร konusunda Tรผrkiyeโnin tabฤฑ ki savlarฤฑnฤฑ son derece ciddiye alฤฑyoruz ama daha รงok bilgiye ihtiyacฤฑmฤฑz var, nesnel bulguya ihtiyacฤฑmฤฑz var. PKK ile aynฤฑ seviyede ele almamฤฑz iรงin daha รงok kanฤฑta ihtiyacฤฑmฤฑz var. Almanyaโda da aranan kiลiler var. Henรผz bazฤฑ vakalarda baลarฤฑlฤฑ olamadฤฑk. Bazฤฑ insanlarฤฑn Almanyaโda olup olmadฤฑฤฤฑndan da emin deฤiliz, araลtฤฑrmalar devam ediyor.
ERDOฤAN:
Aslฤฑnda tabi burada daha รถnce de benim isimlerine varฤฑncaya kadar binlerce PKK terรถr รถrgรผtรผ mensubu Almanyaโda bulunuyor. Daฤฤฑnฤฑk olarak bunlarฤฑn bulunduฤu bir vaka. FETรโye gelince, FETรโnรผn de yรผzlerce mensubu buralarda bulunuyor. Ve burada gerek bizim istihbarat teลkilatฤฑmฤฑzฤฑn, gerek Alman istihbaratฤฑnฤฑn mรผลterek รงalฤฑลmalarฤฑyla birbirimize olan รถzgรผvenle nerede kimi yakalฤฑyorsak bunu tabi teslim etmemiz iลimizi kolaylaลtฤฑracaktฤฑr diye dรผลรผnรผyorum.
Kaldฤฑ ki PKKโnฤฑn bir terรถr รถrgรผtรผ olduฤunu kabul eden bir Almanyaโnฤฑn bunu yapmaktan daha kolay bir ลey olamaz. Aramฤฑzda suรงlularฤฑn iadesi anlaลmasฤฑ var. bu tรผrleri yakalayฤฑp teslim etmek รผlkemizin huzuru mutluluฤu iรงin รงok bรผyรผk รถnem ifade ediyor.
SORU: Sayฤฑn Erdoฤan ile tutuklu olanlar รผzerine konuลtuฤunuzda bunu nasฤฑl gรถzรผmรผzde canlandฤฑrabiliriz? Bunlarฤฑ ne zaman tahliye edeceksiniz diye mi soruyorsunuz? Tรผrkiyeโdeki yargฤฑnฤฑn baฤฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑna yรถnelik ลรผpheler var. Siz ฤฑsrarla tahliye edin mi diyorsunuz?
Sonra sayฤฑn cumhurbaลkanฤฑna sormak istiyorum. Enver Altaylฤฑ Tรผrkiyeโde de tanฤฑnan bir insani 14 aydฤฑr iddianame olmadan tutuklu kendisi. Siz de dindar bir insansฤฑnฤฑz. Merhamet duygusundan hareket ederek, bรถyle bir insanฤฑn tahliye olmasฤฑ makul olmaz mฤฑdฤฑr?
MERKEL:
Ben tabi aramฤฑzda nasฤฑl konuลtuฤumuzu tek tek anlatacak deฤilim. Ama somut olarak ele alฤฑyoruz tabi ki. Ve uzun da gรถrรผลmeler oluyor. Mesela sizin adฤฑnฤฑ verdiฤiniz kiลi ลu anda iลimizi zorlaลtฤฑran vakalardan biri. Toplam 5 vaka var. Kesinlikle son derece somut olarak bu konularฤฑ ele aldฤฑฤฤฑmฤฑza gรผvenebilirsiniz.
ERDOฤAN:
Bir defa ลunu kabul etmek lazฤฑm. Yani ne ben Almanyaโnฤฑn hukuk sistemini veya mahkemelerini eleลtirme hakkฤฑna sahibim, ne de sizler Tรผrk yargฤฑ sistemini eleลtirme hakkฤฑna sahipsiniz. Yargฤฑlar baฤฤฑmsฤฑzdฤฑr. Verdikleri karara saygฤฑ duyulur. Kendi รผlkemde bile beฤenmediฤim kararlarฤฑn verildiฤi zamanlar olmuลtur, uymak zorunda kalmฤฑลฤฑmdฤฑr. Bunlarฤฑ hep yaลadฤฑk, yaลฤฑyoruz.
ลu anda Tรผrk yargฤฑ sisteminin Alman vatandaลlarฤฑ hakkฤฑnda mesela tutuksuzluk kararฤฑ aldฤฑฤฤฑ kiลiler olmuลtur ve serbest bฤฑrakmฤฑลtฤฑr.
Enver Altaylฤฑโฆ Acaba ben sorsam Enver Altaylฤฑโyฤฑ tanฤฑr mฤฑsฤฑnฤฑz diyeโฆ Geรงmiลinde bu kiลinin neler olduฤunu bilir misiniz diye. Tรผrkiyeโnin istihbarat sistemi iรงinde de dolaylฤฑ olarak yer aldฤฑฤฤฑnฤฑ bilir misiniz diye sorsam acaba siz bilir misiniz? Bu istihbarat sisteminde ne gibi iลlevler gรถrmรผล? Tรผrk yargฤฑsฤฑ bu kiลiyi acaba niรงin tutuklamฤฑล? Onun iรงin biz yargฤฑya saygฤฑ duymak zorundayฤฑz.
SORU: Bir anayasal hรผkรผmeti dรผลรผrmeye รงalฤฑลan FETรโnรผn รผyelerine Almanyaโda barฤฑndฤฑrmak ve bilgileri olduฤunu sรถylemiลtiniz. Bu nasฤฑl deฤerlendirilecek bir konu?Yeni normalleลme adฤฑmlarฤฑnฤฑn atฤฑlacaฤฤฑnฤฑ biliyoruz. Almanyaโdan Tรผrkiyeโye bir heyet verecek, ilk somut adฤฑmlarฤฑ ne zaman bekleyebiliriz?
MERKEL:
Belki tekrar bu somut vakalara dรถnebilirim. Mesela bazฤฑ vakalarda iddianamenin henรผz hazฤฑrlanmamฤฑล olmasฤฑnฤฑ konuลtuk. Bundan รถtรผrรผ รงok muฤlak bir durum ortaya รงฤฑkฤฑyor. Ve tabi ki yargฤฑnฤฑn baฤฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑna karลฤฑ saygฤฑmฤฑz sonsuzdur. Ama bazฤฑ durumlarฤฑ, bazฤฑ sรผreรงlerin farklฤฑ olmasฤฑnฤฑ dilerdik. Bu da apaรงฤฑk ortada. Darbe konusuna gelince kesinlikle ลiddetle kฤฑnฤฑyoruz. Kendim bizzat Tรผrkiyeโye ziyarette bulundum, 200โden fazla insanฤฑn hayatฤฑndan olduฤunu biliyorum. ลimdi biz bu alanda daha รงok bilgi edinmek iรงin karลฤฑlฤฑklฤฑ temaslarฤฑ sรผrdรผrรผyoruz. Ama bu Gรผlen hareketini gerรงekten PKK ile aynฤฑ seviyede deฤerlendirme aรงฤฑsฤฑndan bu durumda deฤiliz, daha รงok bilgiye ihtiyacฤฑmฤฑz var.
ERDOฤAN:
Ben de รถzellikle yarฤฑnki gรถrรผลmemizi ekonomik iliลkiler noktasฤฑnda รงok รงok รถnemsiyorum. Yarฤฑn ekonomik iliลkilerimizi gรผndeme taลฤฑyacaฤฤฑz. Bu sรผrecin Tรผrkiye Almanya arasฤฑnda รงok รถnemli olduฤuna, รถzellikle ileri teknolojide, dijital dรถnรผลรผmde, daha รถnceden de planladฤฑฤฤฑmฤฑz bir รงok adฤฑm var. Almanya, Tรผrkiye bu ortak adฤฑmlarla inanฤฑyorum ki bรถlgede de ciddi bir performansฤฑ sergileyecektir.
SORU: Tรผrkiyeโde Alman vatandaลlarฤฑnฤฑn tutuklu olmasฤฑnฤฑ belirttiniz. Sayฤฑn cumhurbaลkanฤฑ umut vaat etti mi รงรถzรผm bulunacaฤฤฑna dairโฆ Can Dรผndarโฤฑn akredite olmasฤฑ ama sayฤฑn cumhurbaลkanฤฑnฤฑ dikkate alarak kendisi gelmiล buraya, bu konuyu ele aldฤฑnฤฑz mฤฑ?
Nazi serzeniลlerinizden รถtรผrรผ รถzรผr dilediniz mi? Sayฤฑn Dรผndar iade talebi varmฤฑล kendisiyle ilgili, bunu bir kฤฑลkฤฑrtma olarak mฤฑ gรถrรผyorsunuz? Dรผndar hรขlbuki ki akredite olmuลtu.
MERKEL:
ลimdi ben adli yardฤฑmlaลma ile ilgili sรถz konusu olan tek tek konularฤฑ ele almak istemiyorum. Gazeteci Dรผndar konusunda ihtilaflarฤฑn olduฤu ortada. Kendisinin basฤฑn toplantฤฑsฤฑna katฤฑlmayacaฤฤฑna kendisi karar vermiลtir. Yine yanlฤฑล anlaลฤฑlma olmasฤฑn diye ลunu sรถylemek istiyorum. Burada herhangi bir ลekilde iki sฤฑnฤฑflฤฑ bir akreditasyon yoktur. รok sayฤฑda gazeteci burada bulunuyor, bundan รถtรผrรผ herkes tek tek soru soramฤฑyor. Ama eลitlik aรงฤฑsฤฑndan bu hak tanฤฑnmฤฑลtฤฑr. Bunu aรงฤฑklamak istedim. Can Dรผndarโฤฑn kendisi katฤฑlmama kararฤฑ vermiลtir. Kendisiyle ilgili sayฤฑn cumhurbaลkanฤฑ ile farklฤฑ gรถrรผลlerin olduฤunu teyit edebilirim.
ERDOฤAN:
Bu samimi aรงฤฑklamasฤฑ iรงin teลekkรผr ediyorum. Tรผrk yargฤฑsฤฑ bฤฑrakฤฑlmasฤฑ gerekli olanlarฤฑ tutuksuz yargฤฑlanmak รผzere de olsa bฤฑrakmฤฑลtฤฑr. Hiรง ona gerek kalmadan bฤฑrakฤฑlmasฤฑ gerekeni de bฤฑrakmฤฑลtฤฑr, isim vermeyeceฤim. Fakat son sรถylediฤiniz kiลiye gelince; รถnce Can Dรผndarโฤฑn bir ajan olduฤunu, devletin sฤฑrlarฤฑnฤฑ ifลa etme durumunda olan bir kiลi olduฤunu ve bunun 5 yฤฑl 10 aya mahkum edildiฤini biliyorsunuzdur. 5 yฤฑl 10 aya mahkum olan bir kiลi, kaรงarak Almanyaโya gelmiลtir. ลu anda bu kiลi Tรผrk yargฤฑsฤฑna gรถre bir mahkumdur ve 5 yฤฑl 10 ay mahkumiyeti vardฤฑr, ajandฤฑr. Devletin sฤฑrlarฤฑnฤฑ ifลa etmiลtir.
Hiรงbir รผlkede devletlerin sฤฑrlarฤฑ ifลa edilmez, suรง teลkil eder.
Bir diฤer konu biz Almanya ile suรงlularฤฑn iadesi anlaลmasฤฑ yapmฤฑล bir รผlkeyiz. Bizim bรถyle bir suรงluyu iadesini istemek en doฤal hakkฤฑmฤฑzdฤฑr. Bir Alman hakikaten burada yargฤฑlanmฤฑล mahkum olmuลsa, bizden Almanya isteyebilir. Biz de bunu vermek durumundayฤฑz. Bรถyle bir ลey benim baลฤฑma gelse, ben veririm, hiรง bakmam.
