รin’in en bรผyรผk emlak ลirketlerinden Evergrande’nin finansal aรงฤฑdan zor durumda olduฤunun anlaลฤฑlmasฤฑ sonrasฤฑ artan risk algฤฑsฤฑ kรผresel piyasalarฤฑ olumsuz etkilerken, Nordea Market Baล Analisti Tuuli Koivu, ลirketin รin’in politikalarฤฑndaki deฤiลim nedeniyle kurtarฤฑlmayabileceฤini kaydetti.
Bilinen 300 milyar dolar borcu bulunan รinli emlak geliลtirme ลirketi Evergrande’nin, รin’de finansal istikrara zarar verebileceฤi endiลesi dรผnya genelinde piyasalardaki risk iลtahฤฑnฤฑ azalttฤฑ.
1996 yฤฑlฤฑnda kurulan Evergrande’nin web sitesindeki bilgilere gรถre, 280’den fazla ลehirde 1.300’den fazla projesi bulunan ลirket, Fortune 500 listesinde 2020’de 122. sฤฑrada yer aldฤฑ.
ลirketin batmasฤฑ halinde risklerin sฤฑnฤฑrlฤฑ kalmasฤฑ bekleniyor
Toplam varlฤฑklarฤฑ yaklaลฤฑk 350 milyar dolar (2,3 trilyon yuan), yฤฑllฤฑk satฤฑล gelirleri de 110 milyar dolarฤฑ (700 milyar yuan) aลan ลirkette 200 bin kiลi รงalฤฑลฤฑyor.
รte yandan, ลirket inลaat alanฤฑnฤฑn dฤฑลฤฑnda teknoloji ve saฤlฤฑk gibi alanlara da yatฤฑrฤฑm yaparken, finansallardaki bozulmada bu adฤฑmlarฤฑn da etkili olmuล olabileceฤi tahmin ediliyor.
Analistler, ลirketin finansal yapฤฑsฤฑnฤฑn bozulmasฤฑnda รงoฤunlukla ลirket yรถnetiminin borรงlanma alฤฑลkanlฤฑklarฤฑ, ana faaliyet alanฤฑyla birlikte yatฤฑrฤฑm yapฤฑlan yeni alanlarda nakit akฤฑล dรถngรผlerinin gecikmeli olmasฤฑ ve รin’in borรงlanma kriterlerini sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmasฤฑ gibi adฤฑmlarฤฑn รถnemli rol oynadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
Son yฤฑllarda รin’de hanehalkฤฑ borรงluluk seviyesinin Gayri Safi Yurt iรงi Hasฤฑla’ya (GSYH) oranฤฑnฤฑn yรผzde 60’ฤฑ geride bฤฑraktฤฑฤฤฑna dikkati รงeken analistler, bu durumun son yฤฑllarda sรผrekli artan konut fiyatlarฤฑndaki trendi sekteye uฤratarak ลirketin gelirlerinde azalmaya sebep olduฤunu aktardฤฑ.
Analistler, ลirketin borรงlarฤฑnฤฑn ise รงoฤunlukla yerel para birimi cinsinden olduฤunu kaydederek, ลirketin temerrรผde dรผลmesi halinde etkinin รงoฤunlukla รin’in iรงinde kalmasฤฑnฤฑn beklendiฤini, ancak yine de bu durumun kรผresel piyasalarda oynaklฤฑฤฤฑ artฤฑrabileceฤini ifade etti.
“รin’in inลaat ลirketlerine iliลkin tutumu yฤฑllar iรงinde deฤiลti”
Nordea Market Baล Analisti Tuuli Koivu, konuya iliลkin aรงฤฑklamasฤฑnda, ลirketin likidite problemlerinin aylar รถncesinden bilindiฤini ancak, ลimdiye kadar kimsenin duruma gerekli รถzeni gรถstermediฤini vurguladฤฑ.
ฤฐnลaat sektรถrรผnรผn yฤฑllarca รin ekonomisinin yapฤฑ taลlarฤฑndan biri olduฤunu ve bu sebeple รin hรผkรผmetinin yฤฑllarca inลaat firmalarฤฑnฤฑn batmasฤฑnฤฑ gรถz ardฤฑ edemediฤini aktaran Koivu, bu durumun son yฤฑllarda deฤiลtiฤini belirtti.
Koivu, รinli liderlerin reel sektรถr konusunda ABD’deki 2008 kรผresel finans krizindeki gibi sorunlarฤฑ tekrar yaลamaktan รงekindiklerini bildirerek, aลฤฑrฤฑ borรงlu inลaat sektรถrรผnรผn regรผle edilmesi yรถnรผnde adฤฑmlar attฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
รin’in konuya iliลkin duruลundaki deฤiลimin gรถze รงarptฤฑฤฤฑnฤฑ vurgulayan Koivu, “รin’de inลaat firmalarฤฑ iรงin finansal koลullar yฤฑllar iรงinde sฤฑkฤฑlaลtฤฑrฤฑldฤฑ. Ayrฤฑca, bir arsanฤฑn alฤฑnฤฑp fiyatฤฑnฤฑn artmasฤฑ iรงin beklenilmesi gibi spekรผleatif adฤฑmlar yasalarca kฤฑsฤฑtlandฤฑ.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Koivu, deฤerlendirmesine ลรถyle devam etti:
“Evergrande ile ilgili sฤฑkฤฑntฤฑlar sรถz konusu dรผzenlemeler sonucu ortaya รงฤฑktฤฑ. Bu durumun รinli liderler tarafฤฑndan da sรผrpriz olarak karลฤฑlandฤฑฤฤฑnฤฑ zannetmiyorum. Kredilerdeki sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmanฤฑn bazฤฑ sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑ ortaya รงฤฑkaracaฤฤฑ aลikardฤฑ fakat, รin’in uzun dรถnemli hedeflerini gerรงekleลtirmesi iรงin bรผyรผme modelini deฤiลtirmesi ve daha bรผyรผk problemlerden kaรงฤฑnmasฤฑ iรงin bu yapฤฑsal deฤiลiklik gerekliydi.”
“Otoritelerin Evergrande’yi aลฤฑrฤฑ borรงlu ลirketler iรงin kรถtรผ bir รถrnek yapacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyoruz”
Evergrande iรงin รถzel sektรถr bazlฤฑ bir รงรถzรผm bulunamadฤฑฤฤฑ takdirde ลirketin รin hรผkรผmeti tarafฤฑndan kurtarฤฑlmasฤฑnฤฑn ลaลฤฑrtฤฑcฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ ifade eden Koivu, “Biz, otoritelerin Evergrande’yi aลฤฑrฤฑ borรงlu ลirketler iรงin kรถtรผ bir รถrnek yapacaฤฤฑnฤฑ ve yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn รin’de kredi riskine iliลkin hafif bir ders alacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyoruz.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Koivu, รinli otoritelerin olayฤฑn negatif etkilerini รถzellikle hanehalkฤฑ iรงin azaltacaklarฤฑnฤฑ dรผลรผndรผฤรผnรผ belirterek, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Domino efekti gibi bir durumdan kaรงฤฑnabileceฤine inanmamฤฑz iรงin รผรง neden var. Birincisi, Evergrande’nin yรผkรผmlรผlรผkleri รin’in GSYH’nin yรผzde 2’sine denk gelirken, bu durum ABD’deki tahvil kriziyle karลฤฑlaลtฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑnda neredeyse risksiz. ฤฐkincisi, risklerin yerli ve yabancฤฑ tahvil sahipleri arasฤฑnda dengeli daฤฤฑtฤฑlmฤฑล olmasฤฑ. รรงรผncรผsรผ ise bankalarฤฑn borรงlarฤฑ iรงin kullanฤฑlan teminatlarฤฑn saฤlam olmasฤฑ.”
รin hรผkรผmetinin Evergrande’nin maddi hasarlarฤฑndan baฤฤฑmsฤฑz olarak รin hanehalkฤฑ iรงin olasฤฑ negatif etkileri รถnlemek isteyeceฤini bildiren Koivu, yeni tip koronavirรผs (Kovid-19) salgฤฑnฤฑ sebebiyle halihazฤฑrda azalan hanehalkฤฑ gรผveninin daha da kรถtรผleลmesine izin verilmeyeceฤini dรผลรผndรผฤรผnรผ aktardฤฑ.
Koivu, รถte yandan, inลaat firmalarฤฑ iรงin sฤฑkฤฑ finansal koลullarฤฑn bundan sonrasฤฑ iรงin devrede olacaฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlatarak, “รin ลu anda kฤฑsa dรถnemli bรผyรผme rakamlarฤฑna deฤil, uzun dรถnemli gรถrรผnรผme odaklanmฤฑล durumda. Bu yรผzden, รinli liderlerle birlikte yatฤฑrฤฑmcฤฑlar bazฤฑ ลirketler iรงin รin’deki iล ortamฤฑ temellerinin sarsฤฑlmasฤฑndan รงekinmiyor.” ifadelerini kullandฤฑ.
