Geรงtiฤimiz yฤฑl Federal Rezerv bรผnyesinde maksimum istihdam ve fiyat istikrarฤฑ hedefleri arasฤฑnda ciddi bir รงatฤฑลma yaลandฤฑ. Bu durum 1970’li yฤฑllardaki stagflasyon dรถneminden bu yana gรถrรผlmeyen bir boyuta ulaลtฤฑ. Kurum iรงindeki bu yeni dinamik Fed faiz kararฤฑ sรผreรงlerinde yฤฑllardฤฑr tanฤฑk olunmayan bรถlรผnmelere yol aรงtฤฑ.
Sรถz konusu ayrฤฑลmanฤฑn 2026 yฤฑlฤฑna kadar sรผrmesi bekleniyor. Deutsche Bank ABD baล ekonomisti Matthew Luzzetti, Jerome Powell’ฤฑn bรถlรผnmรผล bir merkez bankasฤฑnda konsensรผs saฤlayarak bu yฤฑl รผรง kez faiz indirimi yapabildiฤini belirtti. Ancak enflasyon yรผksek seyrederken iล piyasasฤฑ zayฤฑflamaya devam ederse uzlaลma saฤlamak รงok daha zor olabilir.
Luzzetti, faiz oranlarฤฑnฤฑn dรผลรผrรผlmesinin en olasฤฑ yol olduฤunu ifade etti. Buna raฤmen yeni baลkanฤฑn faizleri artฤฑrmayฤฑ dรผลรผnebilecek bir komiteyle karลฤฑ karลฤฑya kalacaฤฤฑ bir risk senaryosu da รถngรถrรผldรผ. Huntington Bank baล ekonomisti Ian Wyatt ise yeni baลkanฤฑn gรถrรผลleri ortalamadan รงok farklฤฑysa uzlaลma kurmanฤฑn zorlaลacaฤฤฑnฤฑ ekledi.
Fed faiz kararฤฑ iรงin uzlaลma arayฤฑลฤฑ
2025 yฤฑlฤฑna girilirken Trump tarafฤฑndan uygulanan yeni gรผmrรผk tarifeleri ve gรถรง politikalarฤฑ merkez bankasฤฑnฤฑ uzun sรผre duraklama noktasฤฑna getirdi. Yetkililer bu deฤiลikliklerin ekonomi, enflasyon ve istihdam รผzerindeki etkilerini analiz etmeye รงalฤฑลtฤฑ. Fed faiz kararฤฑ iรงin izlenen bu bekleme sรผreci faiz indirimi bekleyen Trump cephesinde hayal kฤฑrฤฑklฤฑฤฤฑ yarattฤฑ.
Powell’ฤฑ gรถrevden alma tehditleri merkez bankasฤฑnฤฑn baฤฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑna dair endiลeleri artฤฑrฤฑrken piyasalarฤฑ da sarstฤฑ. Trump daha sonra Powell’ฤฑ gรถrevden almaktan vazgeรงse de Fed yรถneticisi Lisa Cook‘un gรถrevine son verdi. Bu geliลmeye iliลkin hukuki sรผreรง devam ederken Yรผksek Mahkeme gelecek yฤฑlฤฑn baลlarฤฑnda duruลmalara baลlayacak.
Aynฤฑ dรถnemde Fed รผyesi Adriana Kugler gรถrevinden istifa etti. Boลalan koltuฤa Beyaz Saray Ekonomi Danฤฑลmanlarฤฑ Konseyi Baลkanฤฑ Stephen Miran atandฤฑ. Miran’ฤฑn Beyaz Saray’daki gรถrevinden tamamen ayrฤฑlmamฤฑล olmasฤฑ kurumun baฤฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑna dair tartฤฑลmalarฤฑ alevlendirdi.
Ekonomi politikalarฤฑnda Trump etkisi
Baลlangฤฑรงta birรงok Fed รผyesi gรผmrรผk vergilerinin fiyatlarda geรงici bir artฤฑลa neden olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnmรผลtรผ. Ancak 2 Nisan tarihinde Trump geniล kapsamlฤฑ gรผmrรผk vergilerini uyguladฤฑฤฤฑnda bu beklentiler deฤiลti. Daha fazla yetkili vergilerin uzun vadeli enflasyona yol aรงabileceฤinden endiลe etmeye baลladฤฑ.
Temmuz ayฤฑna gelindiฤinde iล gรผcรผ piyasasฤฑnda soฤuma belirtileri netleลti. Fed faiz kararฤฑ toplantฤฑsฤฑnda oranlarฤฑ sabit tutma kararฤฑ aldฤฑ. Bu karar, istihdamฤฑ korumak iรงin indirim isteyen Chris Waller ve Michelle Bowman‘ฤฑn itirazฤฑyla karลฤฑlaลtฤฑ. Bu durum bรถlรผnmรผล merkez bankasฤฑnฤฑn en somut kanฤฑtฤฑ olarak kayฤฑtlara geรงti.
Yaz sonunda iล piyasasฤฑ verileri beklenenden daha bรผyรผk รงatlaklar gรถsterdi. Powell Eylรผl ayฤฑndaki faiz indirimi iรงin Aฤustos ayฤฑnda zemin hazฤฑrladฤฑ. Bu hamle sonbahar boyunca gerรงekleลtirilecek olan รผรง faiz indiriminin ilk halkasฤฑnฤฑ oluลturdu.
Gรผmrรผk tarifeleri ve piyasa dengeleri
Tarihin en uzun hรผkรผmet kapanฤฑลฤฑnฤฑn yaลandฤฑฤฤฑ bu dรถnemde merkez bankasฤฑ veri eksikliฤiyle mรผcadele etti. Yetkililer enflasyon ve fiyatlar konusunda resmi veriler yerine รถzel sektรถr verilerini kullanmak durumunda kaldฤฑ. Fed faiz kararฤฑ alฤฑnฤฑrken yaลanan bu teknik zorluklar karar alma sรผreรงlerini doฤrudan etkiledi.
Aralฤฑk ayฤฑnda merkez bankasฤฑ iรงindeki gรถrรผล ayrฤฑlฤฑklarฤฑ daha belirgin hale geldi. Fed รผรงรผncรผ kez faiz indirimine gitse de iki รผye enflasyon endiลeleriyle bu karara karลฤฑ รงฤฑktฤฑ. Chicago Fed Baลkanฤฑ Austan Goolsbee ve Kansas City Fed Baลkanฤฑ Jeff Schmid faizlerin sabit kalmasฤฑnฤฑ istedi.
Diฤer yandan Miran ise daha radikal bir adฤฑm atฤฑlmasฤฑnฤฑ ve 50 baz puanlฤฑk bir indirim yapฤฑlmasฤฑnฤฑ talep etti. Oy hakkฤฑ bulunmayan diฤer altฤฑ รผyenin de faizlerin sabit tutulmasฤฑndan yana olduฤu gรถrรผldรผ. Gรผmrรผk tarifelerinin enflasyonist etkileri beklendiฤinden daha hafif kalsa da belirsizlik sรผrdรผ.
Enflasyon ve istihdam verilerindeki belirsizlik
Powell ve Waller enflasyonun ilk รงeyrekte zirve yapฤฑp ardฤฑndan dรผลeceฤini รถngรถrdรผ. Buna karลฤฑn Beth Hammack ve Lorie Logan gibi รผyeler yรผksek fiyatlarฤฑn kalฤฑcฤฑ olabileceฤini savundu. 2026 yฤฑlฤฑna yรถnelik Fed faiz kararฤฑ beklentileri de bu ihtiyatlฤฑ tutumun gรถlgesinde ลekillendi.
Merkez bankasฤฑ yeni indirimler รถncesinde ekonomiyi deฤerlendirmek iรงin ek sรผreye ihtiyaรง duyulduฤunu iลaret etti. Hรผkรผmet kapanmasฤฑ nedeniyle verilerdeki sapmalar ekonomik tabloyu belirsizleลtirmeye devam etti. Bu durum Fed’in isabetli tahminlerde bulunmasฤฑnฤฑ ve uygun politika belirlemesini gรผรงleลtirdi.
Son enflasyon raporu fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn azaldฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsterse de veri eksikliฤi bu rakamlarฤฑn doฤruluฤu รผzerinde ลรผphe yarattฤฑ. New York Fed Baลkanฤฑ John Williams enflasyonun gerรงekte daha yรผksek olabileceฤini ifade etti. Aynฤฑ sรผreรงte iลsizlik oranฤฑnฤฑn yรผzde 4,6 seviyesine yรผkseldiฤi gรถrรผldรผ.
Fed faiz kararฤฑ ve yeni baลkan dรถnemi
Gelecek yฤฑl yetkililer faiz oranlarฤฑnฤฑ sadece bir kez daha dรผลรผrmeyi bekliyor. ฤฐล gรผcรผ piyasasฤฑ yavaลlasa da bu durum bir kriz olarak deฤerlendirilmedi. Ekonominin vergi dรผzenlemeleri ve kapanmanฤฑn sona ermesiyle birlikte bรผyรผme ivmesi kazanmasฤฑ รถngรถrรผldรผ.
Jeffrey Roach รถnรผmรผzdeki aylarda enflasyonun dalgalฤฑ seyredeceฤini ancak yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda soฤuyacaฤฤฑnฤฑ dile getirdi. Bu tablonun yeni bir Fed faiz kararฤฑ serisine kapฤฑ aralayabileceฤi belirtildi. Esther George ise resmi verilerdeki aksaklฤฑklar nedeniyle temkinli bir duruล sergilenmesini beklediฤini aktardฤฑ.
Sekiz yฤฑl aradan sonra merkez bankasฤฑnda yeni bir baลkan dรถnemi baลlayacak. Yeni baลkanฤฑn dรผลรผk faizleri desteklemesi beklenirken kurul iรงindeki direncin artabileceฤi tahmin ediliyor. Wilmer Stith yeni dรถnemin merkez bankasฤฑ tarihindeki en etkili yรถnetimlerden biri olacaฤฤฑnฤฑ ve faiz indirimlerinin devam edeceฤini รถngรถrdรผ.
