Ekonomistler, ABD Çalışma Bakanlığı’nın istatistik kurumunun, hükümetin yeniden açılmasıyla birlikte Kasım ayı istihdam ve enflasyon raporlarının hazırlanmasına kesinlikle öncelik vermesi gerektiğini belirtti. Bu önceliklendirme, Federal Rezerv (Fed) yetkililerinin 9-10 Aralık’taki politika toplantısında en güncel bilgilere sahip olabilmesi için kritik önem taşıyor.
Temsilciler Meclisi, Çarşamba günü, tarihindeki en uzun süreli hükümet kapanışını sona erdirebilecek geçici bir finansman paketi üzerinde oylama yapmayı planlıyordu. 1 Ekim’de başlayan bu kapanış, Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS) ile Ticaret Bakanlığı’nın Nüfus Sayımı Bürosu ve Ekonomik Analiz Bürosu’nun veri toplama, işleme ve yayınlama faaliyetlerini askıya almıştı.
Veri kesintisi ve Fed’in faiz politikası belirsizliği
Hükümetin ekonomik veri kesintisi sırasında sadece Eylül ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) raporu yayımlandı. Bu durum, ekonomiyi net bir şekilde okumayı ciddi biçimde zorlaştırdı. Bu süreçte özel kurumlar, oluşan bu boşluğu kendi verileriyle doldurmaya çalıştı.
Boston College’da ekonomi profesörü olan Brian Bethune, para politikası açısından acil bir önceliğe dikkat çekti. Bethune, “Fed politikası açısından, önce Kasım ayı verilerini görmek istersiniz,” dedi. “İdeal olarak, verilerin kronolojik olarak yayınlanmasını istemezsiniz… Önce Kasım ayı verilerini görmek istersiniz, sonra o noktadan itibaren geriye dönük verileri doldurursunuz.”
Fed Başkanı Jerome Powell, geçen ay gazetecilere verdiği demeçte, veri belirsizliğini gerekçe göstererek, ABD merkez bankasının Aralık toplantısında bir başka faiz indiriminin “kesin sonuç” olmadığını söyledi. Fed, 28-29 Ekim toplantısında gösterge gecelik faiz oranını 25 baz puan indirerek %3,75-%4,00 aralığına çekmişti.
Ekim verileri üzerindeki sorular devam ediyor
Eylül ayı için geciken raporlar önümüzdeki hafta yayınlanmaya başlayabilir. Morgan Stanley ekonomistleri, 2013’teki hükümet kapanmasının ardından edindikleri deneyimlerden yola çıkarak, Eylül ayı istihdam raporunun yayınlanmasının en az üç gün sürebileceğini tahmin etti. Bu durumda, hükümetin Cuma günü yeniden açılması halinde rapor 19 Kasım’da yayınlanacak. Morgan Stanley‘in baş ekonomisti Michael Gapen, “Bu veriler, kapanma başlamadan önce tamamen toplanmıştı ve nispeten hızlı bir şekilde yayınlanmalıdır,” dedi.
Beyaz Saray Çarşamba günü, Ekim ayı istihdam ve enflasyon raporlarının hiç yayınlanmayabileceğini söyledi. Her iki rapor da, geçen ay yapılması gereken fiziksel veri toplamaya dayanan bölümler içeriyor. Ekonomistler, hükümetin Ekim verilerini, özellikle de iki bölümden oluşan istihdam raporunu nasıl ele alacağı konusunda emin değiller. Bu rapor, işsizlik oranının hesaplandığı hane halkı anketi ve tarım dışı istihdam sayısının hesaplandığı işyeri anketinden oluşuyor.
Eski BLS çalışanları, Ekim ayı TÜFE ve istihdam raporunun hane halkı anketi kısmının yayınlanıp yayınlanmayacağı konusunda şüphelerini dile getirdiler. Hane halkı anketi verileri, saha çalışanları tarafından rastgele seçilen hanelerden toplanıyor. TÜFE raporu da fiziksel veri toplama gerektiriyor. Kasım ayı TÜFE raporu için veri toplama da gecikmektedir.
JPMorgan bir notta, “Ekim ayı Mevcut İstihdam İstatistikleri daha erken toplanıp yayınlanabilir veya BLS, Kasım ayı verileriyle birlikte toplamayı tercih edebilir,” dedi. “Ekim ayı (TÜFE) verileri toplanmadı, bu nedenle sonuçlar atlanmalı veya yargısal olarak doldurulmalıdır. Kasım ayı verilerinin bir kısmı toplanmadı.”
İşgücü piyasası ve ekonomik kutuplaşma
Ekonomistler, özel istihdam anketleri ve eyaletlerin toplamaya devam ettiği haftalık işsizlik yardımı başvuruları verilerine dayanarak, Eylül sonundan bu yana işgücü piyasasında önemli bir değişiklik olmadığını belirttiler. İşsizlik oranı Ağustos ayında %4,3 ile dört yılın en yüksek seviyesine yaklaştı.
Ekonomistler ayrıca, yapay zeka yatırımlarındaki artış nedeniyle teknoloji sektörünün iyi performans gösterirken, gümrük vergilerinin olumsuz etkisiyle diğer sektörlerin kötü performans göstermesi nedeniyle ekonominin hala kutuplaşmış olduğunu düşünüyorlar. Tarafsız Kongre Bütçe Ofisi (CBO), hükümetin kapanmasının altı hafta sürmesi halinde dördüncü çeyrekte yıllıklandırılmış gayri safi yurtiçi hasıla büyümesinin 1,5 puan azalabileceğini tahmin etti. GSYİH’daki düşüşün çoğu sonunda telafi edilecek olsa da, CBO 7 milyar ila 14 milyar dolarlık bir kısmın geri kazanılmayacağını öngördü.
