ABD Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (Fed) yarฤฑn faiz artฤฑrmasฤฑ bekleniyor. Fed ABD ekonomisini soฤutmak iรงin her faiz artฤฑrdฤฑฤฤฑnda geliลmekte olan รผlkeler olumsuz etkileniyor sฤฑcak para (dolar) yรผksek faizden cazip olarak geldiฤi รผlkeye yani ABD’ye geri dรถnรผyor. Bu kendi problemleri dahil Arjantin ve Tรผrkiye Fed’in faiz adฤฑmlarฤฑndan en รงok etkilenen รผlkeler arasฤฑnda yer aldฤฑ. Piyasalar faiz artฤฑลฤฑnฤฑ fiyatladฤฑฤฤฑ iรงin kararฤฑn ardฤฑndan dolar/TL’de รถnemli bir deฤiลiklik beklenmiyor.
ABD Merkez Bankasฤฑ (Fed), bu hafta yapmasฤฑ beklendiฤi gibi, dรผnyanฤฑn en bรผyรผk ekonomisini soฤutmak iรงin frene her bastฤฑฤฤฑnda, etkileri tรผm dรผnyada hissediliyor.
Gerรงi bazฤฑ yetkililer Fedโe kararlarฤฑnฤฑn geliลen ekonomiler รผzerindeki etkisine karลฤฑ daha hassas olmasฤฑnฤฑ, hiรง deฤilse niyetini รถnceden belli etmesini รงaฤrฤฑsฤฑ yaptฤฑlarsa da, ลikayetlerin bir faydasฤฑ olmuyor.
TRUMP FEDโฤฐ SUรLUYOR
ABD Baลkanฤฑ Donald Trump bile Fedโi รงok hฤฑzlฤฑ ve รงok katฤฑ olmakla suรงladฤฑ. Fed, faiz oranlarฤฑnฤฑ yรผkselterek ve elindeki varlฤฑklarฤฑ satarak, diฤer รผlkelerdeki daha riskli yatฤฑrฤฑmlara kฤฑyasla ABD tahvillerini daha รงekici yapฤฑyor.
Bunun doฤrudan sonucu olarak, dolara talep arttฤฑkรงa diฤer para birimleri zarar gรถrรผrken, geliลen piyasalar eลit rekabet imkanฤฑnฤฑ kaybediyorlar. Fed, ABD sฤฑnฤฑrlarฤฑnฤฑn รถtesinde yarattฤฑฤฤฑ etkinin fa rkฤฑnda ancak kendi gรถrevinin enflasyonu kontrol altฤฑnda tutmak ve รผlke iรงinde istihdamฤฑ en yรผkseฤe รงฤฑkarmak olduฤunu sรถylรผyor.
โ1994โTEN BERฤฐ ฤฐLK OLURโ
Piyasalarฤฑn yฤฑlฤฑn son FED toplantฤฑsฤฑna odaklandฤฑฤฤฑnฤฑ ve dolarฤฑn diฤer para birimlerine karลฤฑ deฤer kaybettiฤini hatฤฑrlatan Gedik Yatฤฑrฤฑm Algoritmik ฤฐลlemler Mรผdรผr Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Gizmen Nalbantlฤฑ, konu hakkฤฑnda sozcu.com.trโye aรงฤฑklamalarda bulundu. Genel olarak FED’in yarฤฑn faiz artฤฑrsa bile 2019 yฤฑlฤฑ iรงin gรผvercin olacaฤฤฑna dair beklentinin mevcut olduฤunu sรถyleyen Nalbantlฤฑ, โรzellikle Trump’ฤฑn son dรถnemde ciddi ลekilde faiz artฤฑrmama รงaฤrฤฑsฤฑ da bu beklentide etkili oldu. Bir tarafta ekonomik veriler sฤฑkฤฑlaลmaya iลaret ederken diฤer tarafta piyasalar faiz artฤฑrฤฑmฤฑ istemiyor. Ekonomik olarak baktฤฑฤฤฑmฤฑzda ben yarฤฑn bir faiz artฤฑลฤฑ daha gelebileceฤini dรผลรผnรผyorum. Eฤer FED bu toplantฤฑda faiz artฤฑลฤฑ yapmazsa bunun sebebinin hisse senedi piyasasฤฑndaki dรผลรผล olmasฤฑnฤฑ yรผksek gรถrรผyorum. Geรงmiล yฤฑllara baktฤฑฤฤฑmฤฑzda FED’in hisse senetlerinde dรผลรผล olan dรถnemlerde faiz artฤฑrmadฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrรผyoruz. Eฤer FED yarฤฑn faiz artฤฑrฤฑrsa, bu piyasanฤฑn kรถtรผ olduฤu dรถnemde 1994โten beri ilk faiz artฤฑrฤฑmฤฑ olacak.โ aรงฤฑklamasฤฑnda bulundu. Gizmen Nalbantlฤฑ ลรถyle devam etti:
Yukarฤฑda bahsettiฤim gibi yarฤฑndan ziyade 2019 tahminleri รถnemli olacak. 2019 iรงin zaten 1 faiz artฤฑลฤฑ hesaplayan piyasanฤฑn yarฤฑn gelecek olan aรงฤฑklamalardan tatmin olmasฤฑ iรงin FED’in 2019 beklentilerini yรถnlendirmesi gerekiyor. Eylรผl toplantฤฑsฤฑna gรถre daha temkinli bir duruล sergilenirse dolardaki deฤer kaybฤฑ devam edebilir. รzellikle Brexit sรผrecini bahane edip Mart’a kadar izlemede kalacaฤฤฑnฤฑ sรถyleyebilirler. Eฤer Trump ve hisse senedi piyasasฤฑnฤฑ takmayฤฑp 2019 tahminlerini 3 faiz artฤฑลฤฑnda bฤฑrakฤฑrsa dolardaki deฤer kaybฤฑ yerini gรผรงlรผ dolara bฤฑrakฤฑr.
โBรTรN SUรU FEDโE YรKLEMEK DOฤRU DEฤฤฐLโ
Haziran ayฤฑnda New York Fed baลkanlฤฑฤฤฑndan ayrฤฑlmadan รถnce Reuters ile konuลan William Dudley, kimsenin Fed kararlarฤฑna ลaลฤฑrmamasฤฑ gerektiฤini, baลka รผlkelerdeki politika yapฤฑcฤฑlarฤฑn da hazฤฑrlฤฑklฤฑ olmak ve uyum saฤlamak iรงin yapacaklarฤฑ ลeyler bulunduฤunu sรถylemiลti.
โBu รผlkelerden bazฤฑlarฤฑnฤฑn bรผyรผk mali denge ve cari aรงฤฑklarฤฑ var ve yรผrรผdรผkleri mali yolda devam edebilmeleri iรงin yabancฤฑ sermayeye muhtaรงlar. Bu nedenle nasฤฑl olsa sorunlarla karลฤฑlaลacaklardฤฑ. โBu yรผzden, bรผtรผn suรงu (Fedโin) bilanรงo normalleลtirme รงalฤฑลmalarฤฑna yรผklemek bence fazla ileri gitmek olur.โ
Fed neredeyse sฤฑfฤฑr dรผzeyindeki faizleri artฤฑrmaya รผรง yฤฑl รถnce baลladฤฑ. Ancak Fed รงeyrek dรถnemlik artฤฑrฤฑmlara ve 2007-2009 finansal krizi boyunca ekonomiyi desteklemek iรงin aldฤฑฤฤฑ varlฤฑklarฤฑ tedrici olarak azaltmaya baลlamaya ilk kez bu yฤฑl hฤฑz verdi. Sermayenin geliลmekte olan piyasalardan รงฤฑkarak daha yรผksek getirili Amerikan varlฤฑklarฤฑna yรถnelmesi ve dolarฤฑn gรผรงlenmesi eฤilimi ise Nisan ayฤฑnda yoฤunlaลtฤฑ.
Fedโin dolarฤฑ gรผรงlendiren sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma adฤฑmlarฤฑ, รถrneฤin enflasyonla boฤuลan Arjantinโde รงok kรถtรผ sonuรงlar verdi. Uluslararasฤฑ Para Fonuโndan gelen 57 milyar dolar piyasalara bir รถlรงรผde istikrar getirdiyse de, pesonun dolar karลฤฑsฤฑnda bu yฤฑl gรถrdรผฤรผ yรผzde 50 deฤer kaybฤฑ, zaten borรงlanma faizlerinin yรผzde 70โin รผzerine รงฤฑkmasฤฑndan etkilenen ithalatรงฤฑlarฤฑ yerle bir etti.
ARJANTฤฐN KรรรLECEK
Sonuรง olarak, hรผkรผmetin bu yฤฑl yรผzde 3.5 bรผyรผyeceฤini รถngรถrdรผฤรผ Arjantin ekonomisi, merkez bankasฤฑ analistlerinin tahminlerine gรถre yรผzde 2.4 kรผรงรผlecek. รlke parasฤฑnฤฑ istikrara kavuลturmaya รงabalayan Endonezya merkez bankasฤฑ da bu yฤฑl faiz oranlarฤฑnฤฑ altฤฑ kez yรผkseltti ve bu adฤฑmlarฤฑnฤฑ aรงฤฑklarken Fedโin agresif faiz artฤฑrmalarฤฑna dikkat รงekti.
Fedโin krizle mรผcadele iรงin aldฤฑฤฤฑ รถnlemler kadar, daha sonra bu รถnlemlerden vazgeรงme adฤฑmlarฤฑ da kรผresel sermaye akฤฑลฤฑnฤฑ, yatฤฑrฤฑmlarฤฑ ve รงok kez diฤer รผlkelerin politikalarฤฑnฤฑ ลimdiye kadar gรถrรผlmedik รถlรงรผde etkiliyor.
Bu etki, 2013 yฤฑlฤฑnda o zamanki Fed Baลkanฤฑ Ben Bernankeโnin Fedโin tahvil alฤฑmlarฤฑnฤฑ gelecek aylar boyunca azaltmaya geรงeceฤi รถnerisiyle zaten aรงฤฑkรงa ortaya รงฤฑkmฤฑลtฤฑ. Bu aรงฤฑklama รผzerine yaลanan yaygฤฑn satฤฑล dalgasฤฑnฤฑn geliลen piyasalarฤฑn borsa ve tahvilleri รผzerinde yarattฤฑฤฤฑ etkiyi gidermek aylar almฤฑลtฤฑ.
Beล yฤฑl sonra, aynฤฑ รผlkeler Fedโin sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma adฤฑmlarฤฑ hฤฑzlandฤฑkรงa, aynฤฑ zorluklarฤฑ yeniden yaลฤฑyorlar. Arjantin ve Tรผrkiye yฤฑl ortasฤฑnda yaลanan รงรถkรผลte, dรถvize olan bรผyรผk baฤฤฑmlฤฑlฤฑklarฤฑ nedeniyle en รงok zararฤฑ gรถren รผlkeler oldu.
FT: FED KรรรLME PLANLARINI DEVREYE ALACAK
Satฤฑล dalgasฤฑ, her ne kadar o gรผnlerden sonra bir miktar yatฤฑลtฤฑysa da, Rusya gibi daha gรผรงlรผ ekonomileri de vurdu. Rusya, enflasyon ve yaptฤฑrฤฑmlar nedeniyle, 2014 yฤฑlฤฑndan bu yana ilk kez faiz artฤฑrdฤฑ. Fedโin yarฤฑn faizlerini รงeyrek puan daha artฤฑrmasฤฑ bekleniyor. Ancak 2019โda bu yolda daha ne kadar ilerleyeceฤi konusunda soru iลaretleri de artฤฑyor. Bu ay gรถrevinden istifa eden Hindistan Merkez Bankasฤฑ baลkanฤฑ Urjit Patel, Haziran ayฤฑnda Financial Times gazetesine yazdฤฑฤฤฑ bir makalede ลรถyle demiลti: โFed bilanรงosunu kรผรงรผltme planlarฤฑnฤฑ yavaลlatmalฤฑdฤฑr. Eฤer bunu yapmazsa, (ABD) hazine tahvilleri dolar likiditesinin o kadar รงoฤunu รงekecek ki, dolar cinsi tahvil piyasasฤฑnฤฑn geri kalanฤฑnda bir krizin baล gรถstermesi kaรงฤฑnฤฑlmaz olacak.โ
โTL LEHฤฐNE YENฤฐ BฤฐR TREND OLUลUMU BEKLEMฤฐYORUZโ
Iลฤฑk FX tarafฤฑndan hazฤฑrlanan yatฤฑrฤฑm notunda ลu ifadeler yer aldฤฑ: ABD Baลkanฤฑ Trumpโฤฑn FEDโe yรถnelik eleลtirileri ile Dolar Endeksiโnde gรถrรผlen geri รงekilmeler de dรผn kur tarafฤฑnda zaman zaman kendisini gรถsterdi. ลuan iรงin 5.3730 seviyesi รผzerinde fiyatlama gรถrรผlรผn kurda bugรผn oluลabilecek yukarฤฑ yรถnlรผ ataklarda izlenebilecek direnรง noktalarฤฑ 5.4000, 5.4250, 5.4500 ve 5.4600โda olup, รถzellikle 50 ve 100 gรผnlรผk ortalamalara yakฤฑn olan 5.4600 seviyesinin kalฤฑcฤฑlฤฑkla geรงilebilmesi halinde USD lehine iลlemler ivme kazanabilir. Bu tarafta da 5.2750 seviyesinin altฤฑna inilmeden TL lehine yeni bir trend oluลumu beklemiyoruz.
