Fed’in yüksek faiz indirimi güçlü tüketici harcamalarıyla rafa kalkıyor

ABD’de tüketici harcamaları Temmuz ayında güçlü bir artış göstererek ekonominin üçüncü çeyreğin başlarında daha sağlam bir zeminde durduğuna işaret etti ve Fed’in önümüzdeki ay yarım puanlık bir faiz indirimine gitmesine karşı çıktı.

Ticaret Bakanlığı’nın Cuma günü açıkladığı rapor da fiyatların geçen ay ılımlı bir şekilde artarak enflasyonu sınırladığını gösterdi.

Temmuz ayında işsizlik oranının son üç yılın en yüksek seviyesi olan %4,3’e yükselmesi resesyon korkularını körükleyerek mali piyasaların ve bazı ekonomistlerin ABD Merkez Bankası’nın Eylül ayında geniş çapta beklenen politika gevşemesine başladığında 50 baz puanlık bir faiz indirimini masaya koymasına yol açtı.

Fed Başkanı Jerome Powell geçtiğimiz hafta işgücü piyasasına ilişkin endişeleri dile getirerek faiz indiriminin yakın olduğu sinyalini verdi.

Brean Capital’in kıdemli ekonomi danışmanı Conrad DeQuadros, “Burada Fed’i yarım puanlık bir indirime itecek bir şey yok. Bu, resesyonla ilişkilendirilen türden bir harcama büyümesi değil.” dedi.

Ticaret Bakanlığı Ekonomik Analiz Bürosu’nun bildirdiğine göre, ABD ekonomik faaliyetlerinin üçte ikisinden fazlasını oluşturan tüketici harcamaları, Haziran ayında revize edilmemiş %0,3’lük ilerlemenin ardından geçen ay %0,5 arttı. Artış ekonomistlerin beklentileri doğrultusunda gerçekleşti.

Enflasyondan arındırıldıktan sonra, tüketici harcamaları Haziran ayındaki %0,3’lük artışın ardından %0,4 oranında arttı ve harcamaların, gayrisafi yurtiçi hasıla büyümesinin yıllık %3,0’a yükselmesine yardımcı olduğu ikinci çeyrekteki ivmeyi koruduğuna işaret etti.

Ekonomi Ocak-Mart çeyreğinde %1,4 oranında büyümüştü. Atlanta Fed üçüncü çeyrek GSYH büyüme tahminini %2,0’den %2,5’e yükseltti.

Harcamalardaki artış hem mal hem de hizmetlerde görülürken, motorlu taşıtlar ve parçalarına yapılan harcamalar başı çekti. Tüketiciler ayrıca konut ve kamu hizmetleri, yiyecek ve içecek, eğlence hizmetleri ile finansal hizmetler ve sigortaya daha fazla harcama yaptı. Tüketiciler ayrıca sağlık harcamalarını artırırken, restoran ve barları ziyaret edip otellerde konakladı

Tüketiciler ayrıca daha fazla eğlence ürünü ve taşıtın yanı sıra mobilya ve uzun ömürlü ev eşyası satın aldı.

İşgücü piyasasındaki ivme yavaşlamış olsa da, harcamaları desteklemeye yardımcı olan makul ücret artışı sağlamaya devam ediyor. İşgücü piyasasındaki yavaşlama çoğunlukla işten çıkarmalar yerine işe alımların azalmasından kaynaklanıyor.

Kişisel gelirler Haziran ayındaki %0,2’lik artışın ardından geçen ay %0,3 arttı. Ücretler ise Haziran ayındaki %0,2’lik artışın ardından %0,3 yükseldi.

Tasarruf oranı Haziran ayındaki %3,1 seviyesinden Haziran 2022’den bu yana en düşük seviye olan %2,9’a geriledi. Ancak ekonomistler bu düşüşün nedenleri konusunda hemfikir değiller ve bazıları hükümetin belgesiz göçmenler tarafından kazanılan geliri tam olarak yakalayamadığını savunuyor.

Diğerleri ise hanehalklarının harcamalarını sürdürmek için tasarruflarını azalttığını ve bunun da gelecekteki tüketimi tehlikeye atabileceğini savundu. Bir başka grup ise tasarruf oranındaki düşüşten rahatsız olmazken yüksek konut ve hisse senedi fiyatları karşısında güçlü hane halkı bilançolarına işaret etti.

Çalışma Bakanlığı’na bağlı Çalışma İstatistikleri Bürosu’nun geçtiğimiz hafta Mart ayına kadar olan 12 aylık dönemde istihdam artışlarının aylık 68,000 kişi fazla gösterildiğini açıklamasının ardındaki faktörlerden biri olarak da belgesiz göçmenler gösterildi.

Kıyaslama revizyonu olarak adlandırılan tahmin, işverenler tarafından eyalet işsizlik sigortası programlarına yapılan raporlardan elde edilen bir veri setine dayanıyor. Veriler, ekonomistlerin geçen yılki güçlü istihdam artışına katkıda bulunduğuna inandıkları bir grup olan belgesiz göçmenleri içermiyor.

Comerica Bank’ın baş ekonomisti Bill Adams, “BEA, ekonomik faaliyetlerini ölçmek ABD’de daha uzun süredir bulunan işçilere göre daha zor olan yeni göçmenlerin kazandığı geliri eksik sayıyor olabilir” dedi ve ekledi:

“Bu durum tasarruf oranının şu anda rapor edilenden daha yüksek olduğu anlamına gelebilir ve daha doğru istihdam ve kazanç verileri elde edildiğinde daha yüksek olarak revize edilecektir.”

Wall Street’te hisse senetleri daha yüksek işlem gördü. Dolar bir sepet para birimi karşısında yükselirken, ABD Hazine fiyatları düştü.

Önümüzdeki Cuma günü açıklanacak olan Ağustos ayı istihdam raporu muhtemelen Eylül ayı faiz indiriminin boyutunu belirleyecek.

Kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi, Haziran ayındaki revize edilmemiş %0,1’lik artışın ardından geçen ay %0,2 arttı. Mal fiyatları iki ay üst üste düştükten sonra değişmedi. Motorlu taşıtlar ve diğer uzun ömürlü mamul malların fiyatlarındaki düşüşler, paket gıda ve diğer dayanıksız mallardaki artışlarla dengelendi.

Konut ve kamu hizmetleri, eğlence hizmetleri ile finansal hizmetler ve sigortadaki artışların etkisiyle hizmet maliyetleri üst üste üçüncü ayda da %0,2 arttı. Sağlık hizmetleri fiyatları değişmezken, ulaştırma hizmetlerinin maliyeti art arda dördüncü ayda da azaldı.

Temmuz ayına kadar olan 12 aylık dönemde PCE fiyat endeksi %2,5 artarak Haziran ayındaki artışa paralel bir seyir izledi. PCE enflasyonundaki artış ekonomistlerin beklentileri doğrultusunda gerçekleşti.

Volatil gıda ve enerji bileşenleri hariç tutulduğunda PCE fiyat endeksi geçen ay %0,2 artarak Haziran ayındaki artışa paralel gerçekleşti. Temmuz ayına kadar olan 12 aylık dönemde çekirdek enflasyon, Haziran ayındaki aynı orandaki artışın ardından %2,6 oranında artış gösterdi.

Çekirdek enflasyon Temmuz ayına kadar olan üç aylık dönemde yıllık bazda %1,7 oranında yükseldi. Fed, %2’lik enflasyon hedefi için PCE fiyat ölçümlerini takip ediyor ve politika faizini bir yıldan uzun bir süredir mevcut %5,25-%5,50 aralığında tutarak 2022 ve 2023 yıllarında 525 baz puan artırdı.

Barclays ekonomisti Pooja Sriram, “Veriler enflasyonun Fed’in %2’lik hedefine ulaşma yolunda olduğunu gösteriyor” dedi ve ekledi: “Bu yıl Fed’in üç kez faiz indirimine gitmesi yönündeki temel beklentimizi koruyoruz.”

Selim Soydan

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunu. 2010 yılından Türkiye'nin önde gelen gazetelerinin dijital servislerinde teknoloji ve finans konularında yazı haberlere imza attı