Kredi derecelendirme kuruluลu Fitch Raitings tarafฤฑndan yayฤฑnlanan raporda Tรผrkiye’de yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde kredilerdeki bรผyรผmenin ฤฑlฤฑmlฤฑ seviyelerde kalmasฤฑnฤฑn bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ aรงฤฑsฤฑndan kredi pozitif bir geliลme olduฤu ifade edildi.
Bu durumun varlฤฑk kalitesi sorunlarฤฑnฤฑ azaltacaฤฤฑ, bankalarฤฑ bilanรงolarฤฑnฤฑ aลฤฑrฤฑ bรผyรผtmekten koruyacaฤฤฑnฤฑ ve ayrฤฑca daha geniล makro ekonomik dengesizlikler oluลmasฤฑna yรถnelik riskleri azaltacaฤฤฑ dile getirildi.
Aรงฤฑklanan resmi rakamlara gรถre 2015 ilk รงeyrekte GSYฤฐH artฤฑลฤฑ yรผzde 6.6 dรผzeyinde oldu. Ancak Fitch’in kur etkisinden arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล hesaplamalarฤฑna gรถre kredi artฤฑลฤฑ yรผzde 3 dรผzeyinde kaldฤฑ. Yabancฤฑ para cinsinden kredilerin toplam kredileri iรงindeki payฤฑ yรผzde 30 oldu ve yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde TL, dolar karลฤฑsฤฑnda yรผzde 12.6 oranฤฑnda deฤer kaybeti.
2014 yฤฑlฤฑnda krdilerdeki artฤฑล nominal olarak yรผzde 19 dรผzeyinde olmuลtu. 2014’te kur etkisinden arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล rakamlarla kredi artฤฑลฤฑ ise yรผzde 16 seviyesindeydi.
Fitch’in raporu ลรถyle sรผrdรผ:
“Bununla birlikte halen รถnemli bir miktarda nominal kredi artฤฑลฤฑ sรถzkonusu, ฤฑlฤฑmlฤฑlaลma reel rakamlar aรงฤฑsฤฑndan geรงerli (Yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinin sonunda 12 aylฤฑk enflasyon yรผzde 7.6 dรผzeyindeydi) รnceki yฤฑllara gรถre kฤฑyaslandaฤฑฤฤฑnda kredi artฤฑลlarฤฑ daha dรผลรผk dรผzeyde kalฤฑyor. Bu durumda ekonomik bรผyรผmedeki yavaลlama, dรผzenlemlerdeki deฤiลimler ve bankalarฤฑn daha temkinli olmasฤฑ etkili oldu.
Tรผrk bankalarฤฑnฤฑn bรผyรผmesinde temel sรผrรผkleyici unsur olan tรผketici kredileri ilk รงeyrekte yรผzde 2.6 gibi ฤฑlฤฑmlฤฑ bir artฤฑล gรถsterdi. Bunda kฤฑsmen kredi kartlarฤฑ ve oto kredileri gibi alanlarda 2013-14 dรถneminde getirilen kฤฑsฤฑtlayฤฑcฤฑ dรผzenlemeler etkili oldu. KOBฤฐ kredileri yรผzde 4 ve kurumsal kredileri yรผzde 11 oranฤฑnda arttฤฑ. Bu artฤฑลlar nominal artฤฑลlar oldu.
2015 baลlarฤฑnda bankalar bu yฤฑl iรงin yรผzde 15 ila 20 oranฤฑnda kredi bรผyรผmesi hedeflediklerini bildirmiลti ve aรงฤฑklanan ilk รงeyrek rakamlarฤฑ bu beklentilerin gerรงekรงi olduฤunu gรถsteriyor. Haziran ayฤฑnda yapฤฑlacak olan genel seรงimlerden sonra gรผven seviyesinde bir artฤฑล olabilir, ve Tรผrkiye’de geleneksel olarak krediler yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda yรผkseliลe geรงiyor.
Bununla birlikte bankalar bu yฤฑlki kredi artฤฑลฤฑ konusunda eskiye nazaran daha temkinli davranฤฑyor. Bunda ise komลu รผlkelerden kaynaklanan jeopolitik gerilim, AB ortaklarฤฑndaki bรผyรผmenin zayฤฑf gรถrรผnรผmรผ, faiz oranlarฤฑna yรถnelik belirsizlik ve halen yรผzde 11.2 gibi yรผksek bir seviyede bulunan iลsizlik gibi unsurlar etkili oluyor.
Tรผrk bankalarฤฑnda daha dรผลรผk bir kredi bรผyรผmesi kredi notu aรงฤฑsฤฑndan pozitif bir geliลme, zira bu durum, sistemik risklerin oluลmasฤฑ ihtimalini azaltabilir ve her ne kadar kar marjlarฤฑnฤฑn azalmasฤฑna neden olsa da sorunlu kredilerdeki artฤฑลฤฑn รถnรผne geรงebilir. Kar marjlarฤฑ ise ลimdiden, rekabet, kฤฑsฤฑtlayฤฑcฤฑ dรผzenlemeler ve yรผksek fonlama maliyetleri nedeniyle azalmฤฑล durumda.
Sorunlu krediler halan dรผลรผk seviyelerde ve ilk รงeyreฤin sonunda toplam krediler iรงinde sorunlu kredilerin oranฤฑ yรผzde 2.8 seviyesinde oldu. ”
