Peล peลe gelen zamlar, vergi artฤฑลlarฤฑ, satฤฑล yasaklarฤฑ ve baskฤฑlar nedeniyle Tรผrkiyeโde alkollรผ iรงki tรผketimi dรผลรผyor. Aรงฤฑklanan verilere gรถre, son bir yฤฑlda alkol tรผketimi 90 milyon litre dรผลtรผ. Son 9 yฤฑlda fiyatฤฑ yรผzde 1.800 artan rakฤฑnฤฑn yฤฑllฤฑk tรผketimi yaklaลฤฑk 50 milyon litreden 27 milyon litreye geriledi
Tarฤฑm ve Orman Bakanlฤฑฤฤฑ Tรผtรผn ve Alkol Dairesi Baลkanlฤฑฤฤฑโnฤฑn verilerine gรถre, rakฤฑ รผretimi ve tรผketimi 2019โda bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 29 geriledi. 2018โde iรง piyasaya arz edilen toplam rakฤฑ miktarฤฑ 35 milyon 934 bin litre iken bu miktar 2019โda 27 milyon 763 bin litreye geriledi.
Son 9 yฤฑlda ise iรง piyasada rakฤฑ tรผketiminde 21 milyon litrelik dรผลรผล yaลandฤฑ. ฤฐรงeride tรผketim azalmasฤฑ ihracata da yansฤฑdฤฑ. Tanฤฑtฤฑm ve reklam yasaklarฤฑnฤฑn da etkisiyle rakฤฑ ihracatฤฑ 2018โde 4 milyon 61 bin litre seviyesinden geรงen yฤฑl 3 milyon 491 litreye geriledi.
Kayฤฑt dฤฑลฤฑ rakฤฑ รผretimi 8 milyon litre
Cumhuriyet gazetesinin haberin gรถre; devletin en รถnemli vergi kalemlerinden biri olan alkollรผ iรงkilerde artan fiyatlar nedeniyle yurttaล kayฤฑt dฤฑลฤฑ ya da evde รผretime yรถneldi. Son รผรง yฤฑlda kayฤฑt dฤฑลฤฑ rakฤฑ รผretimi 4 milyon litreden 8 milyon litreye รงฤฑkarken, kaรงak rakฤฑ nedeniyle devlet 1.5 milyar dolar vergi kaybฤฑna uฤradฤฑ.
Rakฤฑ satฤฑลlarฤฑnฤฑn en yoฤun olduฤu yฤฑlbaลฤฑ dรถnemindeki satฤฑลlardaki dรผลรผล de gรถze รงarpฤฑyor. Aralฤฑk 2018โde รผretimden iรง piyasaya arz edilen rakฤฑ miktarฤฑ 4 milyon 665 bin litre iken bu miktar 2019 Aralฤฑkโta 4 milyon 452 bin litreye dรผลtรผ.
Tarฤฑm ve Orman Bakanlฤฑฤฤฑ Tรผtรผn ve Alkol Dairesi Baลkanlฤฑฤฤฑ verilerine gรถre, alkollรผ iรงki tรผketimi 2018โde 1 milyar 117 milyon 907 bin 350 litre iken 2019โda bu miktar 1 milyar 28 milyon 161 bin 264 litreye dรผลtรผ. Bir yฤฑlda toplam alkollรผ iรงki tรผketimi 89 milyon 746 bin litre dรผลรผล gรถsterdi.
Bira รผreticileri yurt dฤฑลฤฑna aรงฤฑldฤฑ
ฤฐรง piyasada tรผketim azalmasฤฑ sadece rakฤฑda yok. Bira, votka ve ลarapta da ciddi dรผลรผลler sรถz konusu. 2018โde รผretim ve ithalat dahil iรง piyasaya toplam 965 milyon 401 bin litre bira arz edilirken 2019โda bu miktar yรผzde 9โluk dรผลรผล gรถsterdi.
Bira da 10 milyon litre seviyesinden 9 milyon litrelere geriledi. ฤฐรง piyasada umduklarฤฑ satฤฑล rakamlarฤฑnฤฑ bulamayan bira รผreticileri aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ yurt dฤฑลฤฑna verdi. 2018โde 59 milyon 735 bin litre olan bira ihracatฤฑ geรงen yฤฑl 68 milyon 666 bin litreye yรผkseldi.
Rakฤฑnฤฑn fiyatฤฑ yรผzde 1800 arttฤฑ
รte yandan, rakฤฑ fiyatlarฤฑnda da zamlar sรถz konusu. 2002 yฤฑlฤฑnda 70โlik rakฤฑnฤฑn fiyatฤฑ 8.25 TL civarฤฑndayken aradan geรงen 18 yฤฑlda fiyat yรผzde 1800 artฤฑลla 152.50 TLโye fฤฑrladฤฑ.
70โlik rakฤฑdaki vergi oranฤฑ yaklaลฤฑk yรผzde 72 seviyesinde. 70โlik bir ลiลe rakฤฑnฤฑn fiyatฤฑ; aracฤฑ kรขrฤฑ dahil satฤฑล fiyatฤฑ 40 TL, รTV yaklaลฤฑk 92 lirayฤฑ buluyor. KDV miktarฤฑysa 20 lira bir ลiลedeki toplam vergi miktarฤฑ 112 TL.
OECDโnin yayฤฑmladฤฑฤฤฑ 2019 verilerine gรถre Tรผrkiye kiลi baลฤฑna 1.4 litre ile en az iรงen รผlkeler arasฤฑnda yer aldฤฑ. Endonezya 0.3 litrelik alkollรผ iรงki tรผketimiyle listenin son sฤฑrasฤฑnda yer alฤฑyor.
Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu verilerine gรถre 2017โde hane halkฤฑ tรผketim harcamasฤฑ iรงinde alkol ve sigaranฤฑn payฤฑ yรผzde 4.5 iken bu oran 2018โde yรผzde 4โe dรผลtรผ.
Alkollรผ iรงkilerin vergilerine yapฤฑlan zamlar, bu kalemden elde edilen รzel Tรผketim Vergisi (รTV) miktarฤฑnฤฑ da zirveye taลฤฑdฤฑ.
Son 12 yฤฑlda alkollรผ iรงkilerden devletin elde ettiฤi รTV geliri 78 milyar 402 milyon TLโyi aลtฤฑ. 2008โde iรงkiden 1.9 milyar TL รTV elde edilirken aradan geรงen 12 yฤฑlda bu rakam yรผzde 650 artฤฑลla 2019โda 14 milyar 714 milyon TLโye รงฤฑktฤฑ.
รte yandan hรผkรผmet, alkol ve sigara tรผketiminden, bu yฤฑl yaklaลฤฑk 90 milyar TLโlik vergi geliri elde etmeyi amaรงlฤฑyor.
