konomi Bakanฤฑ Nihat Zeybekci, รผrรผn ve miktar bazฤฑnda, iรง รผreticiyi rahatsฤฑz etmeden bazฤฑ gฤฑda รผrรผnleri iรงin ithalat izin verebileceฤini sรถyledi. “Piyasayฤฑ rahatsฤฑz eden fiyatlarฤฑ yerleri gรถrdรผฤรผmรผzde mรผdahalemiz olur” diyen Zeybekci, “Bu tรผr kararlar alabiliriz. Yani tek tek รผrรผnleri belirleyip, miktarฤฑnฤฑ hesaplayarak yaparฤฑz bunu. Bu karar her an olur” dedi.
Zeybekci, gฤฑda fiyatlarฤฑndaki artฤฑลa karลฤฑ bazฤฑ tedbirlerin alฤฑnacaฤฤฑnฤฑ ama genel olarak ithalatฤฑ serbest bฤฑrakmayacaklarฤฑnฤฑ belirterek, “2014’te kuru fasulye ile ilgili inanฤฑlmaz spekรผlatif bir hareket oldu. Tarฤฑm Bakanlฤฑฤฤฑ ile de gรถrรผลerek kuru fasulyenin ithalatฤฑna izin kararฤฑ aldฤฑฤฤฑmฤฑz anda fiyatฤฑ inanฤฑlmaz dรผลtรผ. ฤฐstediฤimiz noktaya geldiฤinde biz daha ithalat yapmamฤฑลtฤฑk” dedi.
TCMB’nin yฤฑlsonu iรงin รถngรถrdรผฤรผ yรผzde 9’luk gฤฑda enflasyonunun gerรงekรงi olduฤunu belirten Bakan Zeybekci, “Ancak ลu andaki yรผzde 14’lรผk gฤฑda enflasyonu tam anlamฤฑyla spekรผlatif. Birileri seรงimleri fฤฑrsat olarak kullanฤฑyor. ลu anda mesela patates ile ilgili problem olmamasฤฑna raฤmen patates fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑ hiรง bir akฤฑl kabul etmiyor ama seรงimlerin etkisiyle stok yapฤฑp piyasayฤฑ kontrol ederek bunu kullanฤฑyorlar” dedi.
Bir hafta iรงinde patates fiyatlarฤฑnda beklentilerin รงok รผstรผnde bir dรผลรผล gรถrรผleceฤini kaydeden Zeybekci, “Bir รงok yerden patates piyasaya girecek, sebze fiyatlarฤฑnda da piyasadan etki gelecek… Geรงen sene eksi baz etkisi oluลturdu; bu sene pozitif olduฤu iรงin enflasyon aรงฤฑsฤฑndan iyi bir etki olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorum. Bu Nisan’da olmadฤฑ ama Mayฤฑs’ta mutlaka olacak. รรผnkรผ Mayฤฑs’ta iklim ya da tarฤฑmฤฑn verdiฤi hiรงbir negatif etki kalmamฤฑล olacak” dedi.
“Somut olarak adฤฑm atmasak bile geliลmeler enflasyonu aลaฤฤฑ รงekecek” diyen Zeybekci, ลรถyle devam etti: “Bugรผn ortaya รงฤฑkan enflasyon rakamlarฤฑyla yฤฑl sonu enflasyonunu รถngรถrmek yanlฤฑล olur. Neden? Bugรผn normal bir zaman deฤil. Bugรผn matematik deฤerler, spekรผlasyon ve seรงim rahatsฤฑzlฤฑฤฤฑndan kaynaklanan deฤerleri tam bu noktada alฤฑp รงarparsanฤฑz enflasyonu yรผzde 6.3 ya da yรผzde 6.8’e gelebilir. Bu matematik olarak doฤrudur ama siz bunu Mayฤฑs ya da Haziran ayฤฑ rakamlarฤฑyla aldฤฑฤฤฑnฤฑz zaman 2015 yฤฑlฤฑ enflasyon hesaplamalarฤฑ iรงin รงok daha farklฤฑ rakamlar ortaya รงฤฑkacaktฤฑr.”
Yฤฑlsonunda yรผzde 4 bรผyรผme yakalanฤฑr
Ekonomi Bakanฤฑ Nihat Zeybekci, bu yฤฑl ilk รงeyrekte yรผzde 1.5, ikinci รงeyrekte ise bunun รผzerinde bir bรผyรผme beklediฤini, yฤฑlฤฑn tamamฤฑnda yรผzde 4’lรผk tahminin yakalanacaฤฤฑnฤฑ belirtirken, enflasyona katkฤฑsฤฑ yรผksek olan gฤฑdada รผrรผn ve miktar bazฤฑnda bazฤฑ รผrรผnler iรงin ithalat izni verilebileceฤini sรถyledi.
Zeybekci, “Bรผyรผme birinci รงeyrekte yรผzde 1.5 olacak, bu algฤฑlarฤฑn ortadan kalkmasฤฑyla iรง piyasanฤฑn desteฤi baลlayacak. ฤฐhracatฤฑn adet, miktar olarak bรผyรผmeye katkฤฑsฤฑ devam ettiฤi iรงin iรง piyasanฤฑn katkฤฑsฤฑnฤฑn รงok daha รผst seviyelerde olacaฤฤฑnฤฑ gรถrรผyorum. Bu yฤฑl รถngรถrdรผฤรผmรผz ลekilde bรผyรผmede yรผzde 4’รผ tuttururuz. ฤฐkinci รงeyrekte bรผyรผme yรผzde 1.5’in oldukรงa รผzerinde olur.”
Faiz artฤฑrฤฑmฤฑnฤฑ gerektirecek durum yok
Zeybekci, faizlerde ลu andaki piyasalarฤฑn รผrettiฤi spekรผlasyondan kaynaklanan bir maliyet olduฤunu belirterek, “ลu anda TCMB’nin faiz artฤฑrฤฑmฤฑna gitmesini gerektirecek hiรงbir ortam yok” dedi.
Ticari krediler faizinde yรผzde 2.5, tรผketici kredi faizinin iรงinde yรผzde 3.5 civarฤฑnda alan verginin kredinin รผzerinden deฤil de tรผketim รผzerinden alฤฑnmasฤฑ gerektiฤini belirten Zeybekci, “Bรถylece รผretim maliyeti olan paranฤฑn maliyeti dรผลsรผn ve รผretim daha รงok olsun. Ticari kredi maliyetleri bu kadar รงokken stok yapฤฑlmฤฑyor ve toptancฤฑlar da stok yapmฤฑyor. Tรผketici de iลtahlฤฑ davranmฤฑyor. Kamu maliyetlerini dรผลรผrme imkanฤฑmฤฑz var, bunu dรผลรผrebildiฤimiz anda biz istediฤimiz sonucu alabiliriz” dedi.
TCMB’nin en son faiz indiriminin doฤru bir hareket olduฤunu ama ondan รถnce iki veya รผรง defa daha faizin inmiล olmasฤฑ gerektiฤini vurgulayan Zeybekci, “Seรงimlerden sonra daha istediฤimiz yรถne doฤru daha rahat gidebileceฤimizi dรผลรผnรผyorum ama ลu anda รถyle (indirim gibi) bir beklentim yok. Piyasalar seรงimden sonra faizleri daha aลaฤฤฑ doฤru gรถtรผrecektir” dedi ve ลรถyle devam etti:
“Kamu maliyetlerini bizim tekrar gรถzden geรงirmemiz gerekiyor. Bunun iniลe katkฤฑ saฤlamasฤฑ ve piyasalarฤฑn canlanmasฤฑ anlamฤฑnda sรถylรผyorum. Merkez Bankasฤฑ bence yetkin bir ลekilde artฤฑk her ลeyi daha iyi ลekilde gรถrรผr hale geldi. Piyasalarฤฑn tedirginliฤinden kaynaklanan bir endiลesi yok. Saฤlฤฑklฤฑ bir karar vereciktir.”
Zeybekci, liranฤฑn ihracatฤฑ destekleyici seviyede kalmasฤฑnฤฑ ithalatฤฑ da cazip kฤฑlฤฑcฤฑ seviyeden รงฤฑkarmasฤฑnฤฑ istediฤini kaydederek, “ลu andaki TL’nin seviyesinin ลiลkin olduฤunu gรถrรผyorum ve bir nebze aลaฤฤฑ gideceฤine inanฤฑyorum. Bu seviyeyi piyasa kendi belirleyecektir. Ama ilk aลamada TL’nin deฤer kaybฤฑ yรผzde 5-8 arasฤฑnda bir rakam รผstรผne binmiล olarak gรถrรผnรผyor” dedi.
S&P’nin vereceฤi karar
Zeybekci, S&P’nin bu hafta Cuma gรผnรผ yapmasฤฑ beklenen gรถzden geรงirmesinde Tรผrkiye’nin not ve gรถrรผnรผmรผnรผ mevcut seviyede tutmasฤฑnฤฑ beklediฤini Moody’s ve Fitch’in de bu yรถnde gรถrรผล beyan ettiฤini kaydetti.
Bรผtรผn dรผnyada tรผm olumsuzluklara raฤmen Tรผrkiye’nin baลarฤฑlarฤฑnฤฑn pozitif deฤerlendirmeyi hak ettiฤini kaydeden Zeybekci, “Deฤerlendirmede negatif bir ลey beklemiyorum, pozitif olmasฤฑ gerekirken seรงimler nedeniyle onlar da mevcut durumda tutacaktฤฑr. 2015 yฤฑlฤฑnda Tรผrkiye’nin her alanda uluslararasฤฑ piyasalarda Tรผrkiye’yi deฤerlendiren bazฤฑ kriterlerin tamamฤฑnda bรผyรผme, dฤฑล ticaret, istihdam, cari aรงฤฑk, yapฤฑsal reformlar gibi hepsinde pozitif. 2015’te not artฤฑลlarฤฑnฤฑn arka arkaya gelmesi gerektiฤini ve gelir diye dรผลรผnรผyorum” dedi.
