Tรผrkiye’nin en yoksul kesimin aile bรผtรงesinin en az รผรงte birini ayฤฑrmak zorunda bulunduฤu gฤฑda fiyatlarฤฑ aralฤฑkta bir รถnceki aya gรถre yรผzde 3,2 oranฤฑnda artarken, dรถrt kiลilik bir ailenin aรงlฤฑk sฤฑnฤฑrฤฑ da 3 bin 146 liraya รงฤฑkardฤฑ. Gฤฑda fiyatlarฤฑnda 2020 yฤฑlฤฑnda 2019 yฤฑlฤฑna gรถre ise yรผzde 29,9 oranฤฑnda artฤฑล yaลandฤฑ.
Birleลik Kamu-ฤฐล Konfederasyonun Ar-Ge birimi KAMUAR’ฤฑn, fiyatlarฤฑnฤฑ Ankara’daki pazar ve marketlerden her ay dรผzenli olarak derlediฤi ve halkฤฑn en fazla tรผkettiฤi 77 gฤฑda maddesinden oluลan bir sepeti esas alarak yaptฤฑฤฤฑ โhalkฤฑn enflasyonuโ araลtฤฑrmasฤฑnฤฑn aralฤฑk ayฤฑ sonuรงlarฤฑ aรงฤฑklandฤฑ.
Araลtฤฑrmaya gรถre sรถz konusu sepet iรงin harcanan para son bir yฤฑlda (Aralฤฑk 2019’a gรถre) ise yรผzde 29,9 oranฤฑnda arttฤฑ. 12 aylฤฑk ortalama fiyatlara gรถre artฤฑล da yine yรผzde 29,9 olarak gerรงekleลti.
Araลtฤฑrmayla, gelirinin bรผyรผk bรถlรผmรผnรผ gฤฑdaya ayฤฑrmak zorunda olan ve enflasyona karลฤฑ herhangi bir korumasฤฑ bulunmayan, sabit gelirlilerin, รผcretlilerin ve yoksullarฤฑn yaลadฤฑฤฤฑ gerรงek enflasyonun boyutunun ortaya konulmasฤฑ amaรงlanฤฑyor.
AYLIK ARTIล EN FAZLA MEYVE FฤฐYATLARINDA YAลANDI
Aralฤฑkta, ekmek, un, bulgur, pirinรง, makarna fiyatlarฤฑ bir รถnceki aya gรถre, yรผzde 5,2 oranฤฑnda artarken, et-balฤฑk harcamalarฤฑnda balฤฑk fiyatlarฤฑnda yaลanan dรผลรผลรผn etkisiyle yรผzde 1,1 oranฤฑnda dรผลรผล yaลandฤฑ.
Sรผt ve sรผt รผrรผnleri ile yumurta fiyatlarฤฑnda, yumurtadaki olaฤan dฤฑลฤฑ artฤฑลlar nedeniyle yรผzde 2,6 oranฤฑnda artฤฑล kaydedilen aralฤฑk ayฤฑnda katฤฑ ve sฤฑvฤฑ yaฤ fiyatlarฤฑndaki artฤฑล da yรผzde 4,4 oldu.
Meyve fiyatlarฤฑnฤฑn yรผzde 6,2 oranฤฑnda arttฤฑฤฤฑ aralฤฑk ayฤฑnda sebze fiyatlarฤฑnda ise bir รถnceki aya gรถre yรผzde 7,8 oranฤฑnda oldukรงa hฤฑzlฤฑ bir yรผkseliล yaลandฤฑ.
Bakliyat fiyatlarฤฑnฤฑn yรผzde 1,2 oranฤฑnda azaldฤฑฤฤฑ aralฤฑkta, salรงa, zeytin, bal, รงay, tuz ve benzeri gฤฑda maddelerinden oluลan diฤer iลlenmiล gฤฑda fiyatlarฤฑ yรผzde 3,2 oranฤฑnda arttฤฑ.
Bรถylece, mevcut gฤฑda tรผketim alฤฑลkanlฤฑklarฤฑna gรถre seรงilen 77 gฤฑda maddesinden oluลturulan gฤฑda sepetinin toplam tutarฤฑnda aralฤฑkta, kasฤฑm ayฤฑna gรถre yรผzde 3,2 oranฤฑnda yรผkseliล yaลanmฤฑล oldu.
SEBZE FฤฐYATLARI YรZDE 90 ARTIล YAลADI
Gฤฑda fiyatlarฤฑnda yฤฑllฤฑk olarak ise (Aralฤฑk 2019’a gรถre) yรผzde 29,9 oranฤฑnda artฤฑล kaydedildi. Bu yฤฑl aralฤฑk ayฤฑnda geรงen yฤฑlฤฑn aralฤฑk ayฤฑna gรถre ekmek, un, bulgur, makarna fiyatlarฤฑnda yรผzde 21,2, et-balฤฑk fiyatlarฤฑnda 16,1, sรผt ve sรผt รผrรผnleri ile yumurta fiyatlarฤฑnda yรผzde 14,8 oranฤฑnda artฤฑล yaลandฤฑ. Bir yฤฑl รถncesine gรถre katฤฑ ve sฤฑvฤฑ yaฤ fiyatlarฤฑ yรผzde 44,8 oranฤฑnda arttฤฑ. Meyve fiyatlarฤฑ yรผzde 35,8 oranฤฑnda, sebze fiyatlarฤฑ ise yรผzde 89,8 oranฤฑnda artฤฑล gรถsterdi. Bakliyat fiyatlarฤฑ son bir yฤฑlda yรผzde 37, diฤer gฤฑda fiyatlarฤฑ ise yรผzde 7,3 oranฤฑnda zamlandฤฑ.
YILLIK YรZDE 30 ORANINDA BฤฐR ARTIล VAR
Sepete dรขhil edilen รผrรผnlerin son 12 aylฤฑk ortalama fiyatlarฤฑnฤฑn bir รถnceki 12 aylฤฑk dรถnemdeki ortalama fiyatlarฤฑyla karลฤฑlaลtฤฑrฤฑlarak hesaplanan 12 aylฤฑk ortalamalara gรถre de gฤฑda fiyatlarฤฑnda da 2020 yฤฑlฤฑnda yรผzde 29,9 oranฤฑnda artฤฑล yaลandฤฑ.
Yฤฑllฤฑk ortalamalara gรถre ekmek, un, bulgur, makarna fiyatlarฤฑ yรผzde 10,9, et ve balฤฑk fiyatlarฤฑ yรผzde 19,9 sรผt, sรผt รผrรผnleri ve yumurta fiyatlarฤฑ yรผzde 24,8 yaฤ fiyatlarฤฑ yรผzde 25,2, meyve fiyatlarฤฑ yรผzde 58,9, sebze fiyatlarฤฑ yรผzde 52,9, bakliyat fiyatlarฤฑ yรผzde 26,1, diฤer gฤฑda maddelerinin fiyatlarฤฑ da yรผzde 16,3 oranฤฑnda artฤฑล kaydetti.
AรLIK SINIRI 3 BฤฐN 146 LฤฐRAYA YรKSELDฤฐ
Gฤฑda fiyatlarฤฑnda yaลanan bu artฤฑล, dรถrt kiลilik bir ailenin dengeli ve saฤlฤฑklฤฑ beslenebilmesi iรงin almasฤฑ gereken kaloriyi saฤlayacak gฤฑda maddelerinden oluลturulan bir sepete gรถre hesaplanan aรงlฤฑk sฤฑnฤฑrฤฑ aralฤฑkta 3 bin 146 liraya yรผkselmesine yol aรงtฤฑ. Aรงlฤฑk sฤฑnฤฑrฤฑnda aralฤฑk ayฤฑnda bir รถnceki aya gรถre 45 liralฤฑk, son bir yฤฑlda ise 438 liralฤฑk artฤฑล oldu.
Kasฤฑm ayฤฑnda 3 bin 100 lira ola dรถrt kiลilik bir ailenin gฤฑda yoksulluฤu sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑn aralฤฑkta 3 bin 146 liraya yรผkselmesinde, meyve, sebze, ekmek-un-makarna, yaฤ, zeytin gibi gฤฑda รผrรผnlerinde yaลanan fiyat artฤฑลlarฤฑ belirleyici oldu.
Ankara’da en fazla alฤฑลveriล yapฤฑlan pazar ve marketlerden derlenen fiyatlara gรถre saฤlฤฑklฤฑ beslenebilmek iรงin aralฤฑkta et-yumurta iรงin harcanmasฤฑ gereken para bir รถnceki aya gรถre 5 lira, son bir yฤฑlda ise 150 lira artarak 923 liraya yรผkseldi. Kuru bakliyat iรงin yapฤฑlmasฤฑ gereken harcama รถnceki aya gรถre deฤiลmedi ancak bir yฤฑl รถncesine gรถre 12 lira zamlandฤฑ.
Sรผt, yoฤurt ve e peynir iรงin yapฤฑlmasฤฑ gereken harcama aralฤฑkta bir รถnceki aya gรถre 23 lira azalฤฑrken, geรงen yฤฑl aralฤฑk ayฤฑna gรถre ise 50 lira artarak 664 liraya yรผkseldi. Taze meyve harcamasฤฑ iรงin ayrฤฑlmasฤฑ gereken para aralฤฑkta 10 lira son bir yฤฑlda ise 48 lira artarak 282 liraya yรผkselirken, dรถrt kiลinin yapmasฤฑ gereken sebze harcamasฤฑnฤฑn parasal tutarฤฑ da aralฤฑkta 11 lira son bir yฤฑlda 60 lira arttฤฑ ve 353 liraya รงฤฑktฤฑ.
Yapฤฑlan hesaplamalara gรถre aralฤฑkta 32 lira artarak 432 liraya yรผkselen dรถrt kiลilik ailenin ekmek, un ve makarna iรงin bir ayda yapmasฤฑ gereken harcamada son bir yฤฑllฤฑk dรถnemde ise 59 liralฤฑk artฤฑล yaลandฤฑ. Pirinรง ve bulgur harcamalarฤฑ aralฤฑkta deฤiลmezken son bir yฤฑlda 13 lira artarak 91 liraya รงฤฑkarken, sฤฑvฤฑyaฤa yapฤฑlmasฤฑ gereken harcama aralฤฑkta 2 lira, son bir yฤฑlda ise 18 lira artarak 68 liraya รงฤฑktฤฑ.
ลeker, bal, pekmez, reรงel gibi gฤฑda maddelerine yapฤฑlmasฤฑ gereken harcama da aralฤฑkta 2 lira artarak 192 lirayฤฑ bulurken, son bir yฤฑllฤฑk artฤฑล ise 25 lira oldu. Aynฤฑ ailenin zeytin iรงin yapmasฤฑ gereken harcama da aralฤฑkta 5 lira artarak 55 liraya yรผkseldi. Zeytine yapฤฑlmasฤฑ gereken harcama tutarฤฑnda son bir yฤฑlda ise 3 liralฤฑk artฤฑล oldu.
Hesaplamalar, รงalฤฑลan yetiลkin bir erkek iรงin gรผnlรผk 3 bin 500, yetiลkin bir kadฤฑn iรงin 2 bin 800, รงocuk iรงin 2 bin 100 kalori, genรง iรงin de 3 bin 780 kalori gereksinimi dikkate alฤฑnarak yapฤฑldฤฑ. Buna gรถre aralฤฑkta aรงlฤฑk sฤฑnฤฑrฤฑ yetiลkin bir erkek iรงin 904 lira, yetiลkin bir kadฤฑn iรงin 723 lira, รงocuk iรงin 542 lira ve genรง iรงin de 976 lira oldu.
