ฤฐngiliz Guardian gazetesi Tรผrkiye’de 31 Mart’ta yapฤฑlan yerel seรงim sonuรงlarฤฑnฤฑ irdelediฤi baลyazฤฑsฤฑnda, bรผyรผk รถlรงรผde iktidarฤฑn kontrolรผndeki medyanฤฑn demokratik iradeye “sandฤฑkta yapฤฑlmฤฑล bir darbe” diyerek saldฤฑrdฤฑฤฤฑna dikkat รงekiliyor ve devam eden yeniden sayฤฑm sรผreci ne getirirse getirsin, sonucun Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan’a net bir mesaj olduฤu yorumu yapฤฑlฤฑyor.
“Erdoฤan iรงin kรถtรผ olan seรงim sonuรงlarฤฑ, demokrasi iรงin iyi” baลlฤฑฤฤฑnฤฑ taลฤฑyan yazฤฑ “Otoriter liderler yenilmez deฤildir” cรผmlesiyle baลlฤฑyor ve ลรถyle devam ediyor:
“Tรผrkiye’deki yerel seรงimlerde muhalefetin zafere yaklaลtฤฑฤฤฑ haberi, muhalefetin kendisi iรงin bile ลaลฤฑrtฤฑcฤฑydฤฑ. Ancak iktidardaki AKP’nin itirazlarฤฑ nedeniyle sรผreรง beklemede. Gelecek gรผnlerde resmi sonuรงlar aรงฤฑklanacak. Yasal sรผrecin devam etmesi olasฤฑ; medya demokratik iradeyi ‘ kรถtรผ niyetli bir dฤฑล etkiyle sandฤฑkta yapฤฑlmฤฑล bir darbe’ olarak niteleyerek saldฤฑrmaya baลladฤฑ bile. Ancak bundan sonra ne yaลanฤฑrsa yaลansฤฑn, รผlkeyi 16 yฤฑldฤฑr yรถneten otoriter lider Recep Tayyip Erdoฤan’a bir darbe indirildiฤine ลรผphe yok.”
“[Erdoฤan] Giderek baskฤฑcฤฑ hale gelen yรถnetiminin meลruiyetini, sandฤฑktaki baลarฤฑsฤฑna dayandฤฑrฤฑyordu. Seรงimi baลka kimsenin yapmadฤฑฤฤฑ kadar kiลisel bir yarฤฑลa dรถnรผลtรผrdรผ ve iลi fazlasฤฑyla ciddiye bindirdi. Seรงimleri devletin beka meselesi olarak gรถsterdi, rakiplerini hain ve terรถrist ilan etti, gรผnde 8 miting dรผzenledi. Ama halk kararฤฑnฤฑ verdi. En รงok oyu AKP almฤฑล olsa da, katฤฑlฤฑmฤฑn yรผzde 84 olduฤu bir seรงimde bรผyรผk ลehirleri kaybetmiล olmak รงok net bir mesaj gรถnderiyor.”
“ฤฐstanbul’u kaybetmek AKP iรงin daha kรผรงรผk dรผลรผrรผcรผ”
Ankara’da CHP’nin kolaylฤฑkla kazandฤฑฤฤฑna dikkat รงekilen yazฤฑda, ฤฐstanbul’da fark az olsa da burayฤฑ kaybetmenin AKP iรงin daha kรผรงรผk dรผลรผrรผcรผ olduฤu ifade ediliyor.
“ฤฐstanbul รผlkenin sadece kรผltรผrel ve ekonomik merkezi deฤil, aynฤฑ zamanda Erdoฤan’ฤฑn doฤduฤu yer ve kalesi. 25 yฤฑl รถnce belediye baลkanฤฑ olarak burada siyasete baลladฤฑ. ลimdi nispeten daha az tanฤฑnan Ekrem ฤฐmamoฤlu kendisini (AKP kabul etmese de) yeni belediye baลkanฤฑ olarak ilan etti ve geleceฤin potansiyel cumhurbaลkanฤฑ adaylarฤฑndan biri olabileceฤi konuลuluyor. ฤฐmamoฤlu fikir ayrฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑ derinleลtirmeye รงalฤฑลmak yerine onlarฤฑn รผstesinden gelmeye รงalฤฑลarak oy kazandฤฑ.”
Yazฤฑda Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan’ฤฑn “korkutucu siyasi inanรงlarฤฑnฤฑn, mรผkemmel siyasi yeteneฤiyle birleลtirerek 2013’teki Gezi protestolarฤฑndan saฤ salim รงฤฑktฤฑฤฤฑ, 2016’daki darbe giriลimini รงeลitli kurumlarฤฑ ‘temizlemek’ iรงin kullandฤฑฤฤฑ, erken seรงim ile geรงen yฤฑl 5 yฤฑl sรผrecek olan baลkanlฤฑฤฤฑ kazandฤฑฤฤฑ, yargฤฑyฤฑ gรผรงten dรผลรผrdรผฤรผ, birรงok gazetecinin hapiste olduฤu ve yakฤฑn arkadaลlarฤฑ aracฤฑlฤฑฤฤฑyla medyayฤฑ, en รงok kendi siyasi partisine yer verildiฤinden ลรผphe gรถtรผrmeyecek ลekilde kontrol ettiฤi” yorumu yapฤฑlฤฑyor.
“Ama popรผlist kampanyasฤฑ ve siyasetinin faturasฤฑ netlik kazanmaya baลladฤฑ. Yeni Zelanda’daki cami saldฤฑrฤฑlarฤฑnฤฑn gรถrรผntรผlerini siyasi mitinglerde kullanmasฤฑ uluslararasฤฑ tepki รงekti, kullandฤฑฤฤฑ retorik de Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑn yeniden deฤer kaybetmesini tetikledi. ABD ile iliลkiler bozulmaya devam ediyor.”
“Enflasyon yรผzde 20’lerde seyrediyor ve neredeyse her dรถrt genรงten biri iลsiz. Yeni ฤฐstanbul Havalimanฤฑ gibi mรผsrif projeler artฤฑk baลarฤฑdan รงok birer sorun olarak gรถrรผlรผyor. Daha organize ve koordineli bir muhalefet bu ลansฤฑ deฤerlendirdi. Muhalefetin kazandฤฑฤฤฑ kentlerde sรถzlerini tutup tutamadฤฑฤฤฑ gรถsterme ve cumhurbaลkanฤฑnฤฑn gรผcรผnรผ azaltma ลansฤฑ var.”
“Ama bu seรงimlerin sembolik bir รถnemi var. ฤฐlk sonuรงlar bile alรงak gรถnรผllรผฤรผ uzun sรผre รถnce bฤฑrakmฤฑล olan bir adam iรงin mahcup edici bir uyarฤฑ niteliฤinde.”
Guardian’ฤฑn baลyazฤฑsฤฑ ลu deฤerlendirmeyle son buluyor:
“Ancak bu fฤฑrsat, Erdoฤan’ฤฑn seรงim sonuรงlarฤฑnฤฑ gรถrmezden gelip kendi amaรงlarฤฑna uyacak bir netice ayarlamasฤฑ gibi bรผyรผk bir tehlikeyi de beraberinde getiriyor. ลu ana kadar popรผlist ve otoriter bir yรถnetim ลekli izledi. Bundan daha da kรถtรผ bir hale dรถnรผลebilir.”
