Covid-19 salgฤฑnฤฑ ile mรผcadele amacฤฑyla hรผkรผmetler ve merkez bankalarฤฑnฤฑn saฤladฤฑฤฤฑ destekler 20 trilyon dolara ulaลtฤฑ. Kรผresel ekonomik aktiviteyi canlandฤฑrmak adฤฑna izlenen dรผลรผk faiz, bol likiditenin yanฤฑ sฤฑra salgฤฑn sรผrecinde insanlarฤฑn evlerinde kฤฑsฤฑtlฤฑ kalmasฤฑnฤฑn getirdiฤi arayฤฑล ve artan dijital olanaklar nedeniyle baลta geliลmiล รผlkeler olmak รผzere dรผnyanฤฑn birรงok รผlkesinde sermaye piyasalarฤฑna olan yatฤฑrฤฑmcฤฑ ilgisinin artฤฑลฤฑnฤฑ beraberinde getirdi.
Tรผrkiyeโde de kรผresel piyasalarda olduฤu gibi 2020 yฤฑlฤฑnda faizlerdeki dรผลรผล nedeniyle artan getiri ihtiyacฤฑ; dijital olanaklarฤฑn artmasฤฑ ve kฤฑsฤฑtlamalar nedeniyle ticaret hayatฤฑnฤฑn zayฤฑflamasฤฑ, sermaye piyasalarฤฑna olan ilginin artmasฤฑna neden oldu. Kolektif yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑ olan fonlar รผzerinden yatฤฑrฤฑmฤฑn yanฤฑ sฤฑra doฤrudan hisse senedi piyasasฤฑna olan yatฤฑrฤฑmcฤฑ ilgisi tarihi rekorlarฤฑ da beraberinde getirdi. Merkezi Kayฤฑt Kuruluลu verilerine gรถre, 2019 sonunda 1.2 milyona yaklaลan hisse senedine yatฤฑrฤฑm yapan bireysel yerli yatฤฑrฤฑmcฤฑ sayฤฑsฤฑ, 2020 yฤฑlฤฑ sonunda 2 milyona, 2021 yฤฑlฤฑnฤฑn Ocak ayฤฑnda ise 2.2 milyon kiลiye ulaลtฤฑ.
Artan yatฤฑrฤฑmcฤฑ ilgisi ve 2020 yฤฑlฤฑnda gerรงekleลtirilen halka arzlara olan gรผรงlรผ talep ise bu yฤฑl รงok sayฤฑda ลirketin halka arzฤฑ gรผndemine almasฤฑna neden oldu. Piyasa uzmanlarฤฑ, รงok sayฤฑda ลirketin halka arz hazฤฑrlฤฑฤฤฑ iรงerisinde olduฤunu ve bu yฤฑl halka arzlarฤฑn yฤฑlฤฑ olacaฤฤฑna iลaret ediyor. Bu beklentiler gerรงekleลir mi? Ya da 2021 โhalka arzโ yฤฑlฤฑ olur mu? sorularฤฑnฤฑn cevaplarฤฑnฤฑ bugรผn Borsa ฤฐstanbulโda nasฤฑl bir tablo olduฤuna kฤฑsaca deฤinerek iลin uzmanlarฤฑna bฤฑrakalฤฑm. Borsa ฤฐstanbulโa kote ลirket sayฤฑsฤฑ 416. Diฤer yandan Fortune 500 Tรผrkiye listesinin ilk aรงฤฑklandฤฑฤฤฑ 2008 yฤฑlฤฑnda 124 olan Borsa ลirketi sayฤฑsฤฑ yฤฑllar iรงerisinde dรผลerek en son aรงฤฑklanan 2020 listesinde 98โe geriledi. Bu verilerin de gรถsterdiฤi gibi sermaye piyasalarฤฑnฤฑn geniลlemesi ve derinleลmesi iรงin daha fazla ลirketin borsada iลlem gรถrmesi ve bireysel, kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑ sayฤฑsฤฑnฤฑn artmasฤฑ gerektiฤini belirterek, bu yazฤฑnฤฑn ana konusuna dรถnelim.
Baลarฤฑlฤฑ bir halka arz nasฤฑl gerรงekleลtirilir?
Halka arzฤฑn baลarฤฑlฤฑ olmasฤฑ iรงin รถncelikle ลirketin gรผรงlรผ mali tablolara, gelecek vizyonuna, gรผรงlรผ potansiyele ve sรผrdรผrรผlebilir bรผyรผme imkรขnlarฤฑna sahip olmasฤฑ lazฤฑm. รรผnkรผ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, รถzellikle de yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar; halka arz edilecek ลirketin, halka arzdan sonra nasฤฑl bir performans gรถstereceฤine, uzun yฤฑllar cazibesini koruyabilme yeteneฤine, bรผyรผme olanaklarฤฑna, kรขrlฤฑlฤฑฤฤฑna bakarak yatฤฑrฤฑm yaparlar. Gรผรงlรผ mali tablolar, bilanรงo ve bรผyรผme, kรขrlฤฑlฤฑk yeterli mi? Bunlar olmazsa olmazlar ama yeterli deฤil! ลirket iรงin stratejik bir karar olan halka arzda, รถn hazฤฑrlฤฑk รงok รถnemli. Bu noktada ekonomik konjonktรผr ve piyasalarฤฑn durumu iyi analiz edilmeli. Yanฤฑ sฤฑra aracฤฑ kurum seรงimi, doฤru fiyat, hedef kitle ve doฤru zamanlamaya ihtiyaรง var.
Baลarฤฑlฤฑ bir halka arzฤฑn diฤer bir olmazsa olmazฤฑ ise doฤru, etkin bir iletiลim stratejisidir. Baลka bir ifadeyle baลarฤฑlฤฑ bir halka arzฤฑn yolu doฤru, etkin bir iletiลimden geรงiyor. Ama nasฤฑl? รncelikle ลirketlerin, halka arzdan รงok รถnce doฤru kurgulanmฤฑล bir stratejiye dayanan kurumsal iletiลim politikalarฤฑnฤฑn olmasฤฑna ihtiyaรง var. Bunlarฤฑn varlฤฑฤฤฑ halka arz sรผrecinde halka aรงฤฑlacak ลirketlerin iลlerini kolaylaลtฤฑracaktฤฑr. Halka arz sรผrecinde ise henรผz baลvuru yapmadan รถnce ลirketin finans ve kurumsal iletiลim birimlerinden oluลan bir รงalฤฑลma komitesi oluลturulmalฤฑdฤฑr. Seรงilecek aracฤฑ kurum ile sรถz konusu komite tรผm sรผreรง boyunca sรผrekli iletiลim iรงerisinde olarak, sฤฑkรงa durum deฤerlendirmesi yaparak, sรผreci yรถnetmelidir.
Halka arz iletiลim stratejisinin, ลirketin halka arz hedefleri ile hedef yatฤฑrฤฑmcฤฑ kitlesinin beklentileri รถrtรผลecek ลekilde doฤru analiz edilerek oluลturulmasฤฑ gerekir. Halka arz iletiลim stratejisi ve planlamasฤฑ ile mesajlarฤฑn ve iรงeriฤin doฤru kurgulanmamฤฑล olmasฤฑ hedef yatฤฑrฤฑmcฤฑ kitlesine ulaลmayฤฑ zorlaลtฤฑracak, hatta yapฤฑlacak bir iletiลim hatasฤฑ, ลirketin deฤerini doฤrudan etkileyecektir. Bu nedenle halka arz sรผrecinin en baลฤฑnda iletiลimin doฤru planlanmasฤฑ baลarฤฑnฤฑn anahtarฤฑ olacaktฤฑr. Halka aรงฤฑlmayฤฑ planlayan bir ลirketin ลeffaflฤฑk, hesap verilebilirlik, gรผvenirlik konusunda bir kaygฤฑ taลฤฑmฤฑyor olmasฤฑ lazฤฑm. Bu anlamda finansal iletiลimin รถzรผ de ลeffaflฤฑฤa dayanmalฤฑ. ฤฐletiลim dili oluลturulurken, halka arzda amacฤฑn iyi bir fiyattan ziyade รถmรผr boyu sรผrecek bir evlilik olduฤu anlayฤฑลฤฑ รถn planda olmalฤฑ. Bir hissenin gerรงek deฤerinin altฤฑnda halka aรงฤฑlmasฤฑnฤฑn veya halka aรงฤฑldฤฑktan sonra da gerรงek deฤerinin altฤฑnda iลlem gรถrmesinin en รถnemli nedeni, ลirket hakkฤฑndaki bilgi eksikliฤidir!
Belirlenen hedef kitle ve buna dayalฤฑ mesaj, iรงerik ve iletiลim stratejisinin uygulamasฤฑnda bilgiye, dikkate ve รถzene ihtiyaรง vardฤฑr. รncelikle sosyal medyanฤฑn gรผรงlendiฤi ve yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn daha รงok sosyal medya รผzerinden bilgilendikleri bir dรถnemde olduฤumuz gรถz รถnรผnde bulundurularak, medya iliลkilerinin geleneksel ve sosyal medya olarak birbirlerini destekleyen yapฤฑda oluลturulmasฤฑ gerekiyor. Hangi iletiลim araรงlarฤฑnฤฑn kullanฤฑlacaฤฤฑ, bunlar iรงerisinde hangilerinin รถn plana รงฤฑkarฤฑlacaฤฤฑ, hangisinin hangi frekansta kullanฤฑlacaฤฤฑ ve sosyal medyada yatฤฑrฤฑmcฤฑlarla aktif iletiลimin etkin sรผrdรผrรผlebileceฤi bir yapฤฑnฤฑn nasฤฑl kurgulanacaฤฤฑ iyi planlanmalฤฑ. Halka arz iletiลiminin doฤru yรถnetimi etkin bir iletiลim stratejisi etrafฤฑnda tรผm iletiลim araรงlarฤฑnฤฑn koordine edilebilmesiyle mรผmkรผn olabilir.
Halka arz iletiลimi; hedef kitle olarak belirlenen yatฤฑrฤฑmcฤฑlara, doฤrudan veya geleneksel, sosyal medya รผzerinden etkin mesajlarla ulaลฤฑp, ลirketin geleceฤine ortak olmalarฤฑnฤฑ hedefler. Bu noktada birkaรง ipucu:
- รncelikle hedef kitlenin doฤru belirlenmesi gerekiyor.
- Hedef kitleye ulaลacak mesaj, iรงerik ve araรงlarฤฑn etkin belirlendiฤi iletiลim stratejisi oluลturulmalฤฑ.
- Medya planlarฤฑ, geleneksel ve sosyal medyayฤฑ kapsayacak bรผtรผnsellik iรงerisinde oluลturulmalฤฑ.
- ฤฐletiลim sรผreci ลirketin hikayesi ile baลlamalฤฑ (ลirketin baลarฤฑlarฤฑ, bรผyรผme potansiyeli, ลirket kรขrlฤฑlฤฑฤฤฑ, yรถnetim anlayฤฑลฤฑ, รงevre, iล saฤlฤฑฤฤฑ ve gรผvenliฤi politikalarฤฑ vb.)
- Vizyon, plan ve hedefler geรงmiลle destekli olmalฤฑ.
- Sunulan bilgiler, gรผvenilir ve tatmin edici iรงerikte olmalฤฑ.
- Medya iliลkilerinin yanฤฑ sฤฑra finansal topluluklarla (analist toplantฤฑlarฤฑ, kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑ ziyaretleri planlamak) iliลkilerin etkin yรถnetilmeli.
- รzel hedef kitlelerle iliลkileri geliลtirmek iรงin sunumlar, telekonferanslar dรผzenlemek ve tanฤฑtฤฑm filmleri ile etkinliฤin artฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ saฤlanmalฤฑ..
- ลirketin potansiyelinin, performansฤฑnฤฑn ve finansal durumunun belirli kiลilere baฤlฤฑ olmaksฤฑzฤฑn sรผrdรผrรผlebilir olduฤu ortaya konmalฤฑ.
- Bu performansฤฑn gelecekte de sรผrdรผrรผlebileceฤine, ลirketin kurumsal yapฤฑya sahip olduฤuna yatฤฑrฤฑmcฤฑyฤฑ ikna edecek iรงerikler sunulmalฤฑ.
