Tรผrkiye’de bugรผn yapฤฑlan genel seรงimin kesin olmayan sonuรงlarฤฑna gรถre, AKP tek baลฤฑna hรผkรผmet kurmak iรงin gerekli milletvekili sayฤฑsฤฑnฤฑ elde edemezken, seรงime ilk kez parti olarak katฤฑlan HDP’nin barajฤฑ aลarak AKP’nin sandalye sayฤฑsฤฑnฤฑ azaltmasฤฑ Cumhurbaลkanฤฑ Tayyip Erdoฤan’ฤฑn baลkanlฤฑk sistemi talebinin darbe almasฤฑ olarak yorumlandฤฑ.
CNNTรผrk’รผn verdiฤi kesin olmayan seรงim sonuรงlarฤฑna gรถre oylarฤฑn yรผzde 97.6’sฤฑ sayฤฑldฤฑ. AKP’nin oy oranฤฑ yรผzde 40.8 iken, yรผzde 10 seรงim barajฤฑnฤฑ geรงmeyi baลaran HDP’nin oy oranฤฑ yรผzde 13 olarak belirlendi. Kesin olmayan sonuรงlara gรถre AKP’nin milletvekili sayฤฑsฤฑnฤฑn 258 olacaฤฤฑ belirtildi.
Aynฤฑ sonuรงlara gรถre CHP’nin oy oranฤฑ yรผze 25.1, MHP’nin oy oranฤฑ ise yรผzde 16.4 oldu.
Seรงim sonuรงlarฤฑnฤฑn ardฤฑndan Reuters’a aรงฤฑklamalarda bulunan bir AKP yetkilisi, “Bu tablodan hรผkรผmet รงฤฑkmaz, erken seรงim gรถrรผlรผyor. AKP-MHP koalisyonu olursa bir sonraki seรงimde bu oyu da alamayฤฑz. Tahminimiz bir azฤฑnlฤฑk hรผkรผmeti ve erken seรงime gidilmesi yรถnรผnde” dedi.
AKP 2011 genel seรงiminde yรผzde 49.8, CHP yรผzde 26, MHP yรผzde 13 oranฤฑnda oy almฤฑลtฤฑ. HDP ise 2011 genel seรงimine baฤฤฑmsฤฑz adaylarla girmiลti.
Seรงim รถncesinde kamuoyunun en merakla izlediฤi konu HDP’nin yรผzde 10 seรงim barajฤฑnฤฑ geรงip geรงemeyeceฤi ve geรงmesi halinde bunun AKP’nin milletvekilli sayฤฑsฤฑnฤฑ nasฤฑl etkileyeceฤi idi.
Seรงim sonuรงlarฤฑna dair ilk deฤerlendirmelerde, sonuรงlar seรงim kampanyasฤฑ boyunca Tรผrk tipi baลkanlฤฑk sistemi iรงin รงaฤrฤฑda bulunan Erdoฤan’ฤฑn bu talebine yรถnelik bir darbe olarak nitelendirildi.
Erdoฤan seรงim รถncesinde yaptฤฑฤฤฑ mitinglerde seรงmenlere baลkanlฤฑk sistemi yรถnรผnde bir anayasa deฤiลikliฤi yapmak รผzere bir partiye 400 milletvekili รงฤฑkaracak oyu vermeleri yรถnรผnde รงaฤrฤฑlarda bulunmuลtu.
ฤฐLK DEฤERLENDฤฐRMELER VE KOALฤฐSYON OLASILIKLARI
Seรงim sonuรงlarฤฑnฤฑ Konya’da izleyen Baลbakan Ahmet Davutoฤlu, Ankara’ya dรถnmek รผzere Konya’daki evinden ayrฤฑlฤฑrken, AKP Genel Merkezi รถnรผnde Davutoฤlu’nun bir balkon konuลmasฤฑ yapmasฤฑnฤฑ bekleyen AKP’liler toplanmaya baลladฤฑ.
Seรงim sonuรงlarฤฑnฤฑn ardฤฑndan ilk deฤerlendirmesini ฤฐstanbul’da yapan HDP Eลbaลkanฤฑ Selahattin Demirtaล “Eลit ve adil olmayan bir seรงim kampanyasฤฑ sonucu muhteลem bir zafer ve muazzam bir baลarฤฑ elde ettik. Barฤฑลtan yana olanlar kazanmฤฑล, baskฤฑ ve otoriteden yana olanlar gerilemiล ve yenilmiลtir… AKP ile iรงeriden ve dฤฑลarฤฑdan koalisyon yapmayacaฤฤฑz diye sรถz verdik, sรถzรผmรผzรผn arkasฤฑndayฤฑz” dedi.
Bu sonuรง, demokratik ve รงoฤulcu anayasa isteyenlerin, yรผzde 10’luk seรงim barajฤฑna karลฤฑ duranlarฤฑn ortak zaferidir. Artฤฑk HDP gerรงek bir Tรผrkiye partisidir. Bize oy verenleri mahcup etmeyecek bir duruล ortaya koyacaฤฤฑz” diyen Demirtaล, “Tรผrkiye’de artฤฑk baลkanlฤฑk tartฤฑลmasฤฑ, diktatรถrlรผk tartฤฑลmasฤฑ son bulmuลtur. ฤฐnanฤฑyorum ki รcalan kalฤฑcฤฑ barฤฑล konusundaki desteฤini bundan sonra da sรผrdรผrecektir” dedi.
HDP Eลbaลkanฤฑ Figen Yรผksekdaฤ ise “Yรผzde 10 barajฤฑnฤฑ da artฤฑk geride bฤฑrakmak istiyoruz” dedi.
CNNTรผrk, kesin olmayan seรงim sonuรงlarฤฑna gรถre HDP’nin milletvekili sayฤฑsฤฑnฤฑn 78 olacaฤฤฑnฤฑ duyurdu.
Seรงimin ardฤฑndan CHP Genel Merkezi’ne gelen Genel Baลkan Kemal Kฤฑlฤฑรงdaroฤlu ise ilk deฤerlendirmesinde “Demokratik yollarla bir baskฤฑcฤฑ dรถnemi sona erdirdik, demokrasi kazandฤฑ. Tรผrkiye kazandฤฑ” dedi.
CHP Sรถzcรผsรผ Haluk Koรง ise seรงim sonuรงlarฤฑna iliลkin dรผzenlediฤi basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda “AKP ile biraraya gelemeyeceฤimizi propaganda dรถneminde aรงฤฑkladฤฑk, bu aรงฤฑklamalar geรงerlidir…Kฤฑlฤฑรงdaroฤlu ve CHP, hรผkรผmeti kurabilecek en รถnemli siyasi aktรถr haline geldi” dedi.
Seรงim รถncesinde AKP’nin tek baลฤฑna iktidar olamamasฤฑ durumunda bir koalisyon kurmak iรงin en yakฤฑn parti olarak deฤerlendirilen MHP’nin Grup Baลkanvekili Oktay Vural ise Reuters’a yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede “Parti olarak hedefimiz tek baลฤฑmฤฑza iktidardฤฑ. Bu sonuรงlardan sonra genel merkezimizin deฤerlendirme yapmasฤฑ daha saฤlฤฑklฤฑ… ลu an benim koalisyon ile ilgi bir deฤerlendirme yapmam doฤru olmaz” dedi.
