Barem tarafฤฑndan gerรงekleลtirilen ve Kovid-19 salgฤฑnฤฑ รถncesi รงalฤฑลmakta olan kesimin salgฤฑn sฤฑrasฤฑnda ne yaptฤฑฤฤฑnฤฑ irdelediฤi araลtฤฑrma pandeminin iล dรผnyasฤฑnฤฑn รงalฤฑลma dรผzenini fazlasฤฑyla etkilendiฤini gรถsteriyor.
Araลtฤฑrmaya gรถre, 10 รงalฤฑลandan 6โsฤฑnฤฑn รงalฤฑลma dรผzeni deฤiลmiล. Gรถrรผลรผlen kiลilerin yรผzde 37โsi salgฤฑndan รถnce olduฤu gibi รงalฤฑลmaya devam ediyor.
Barem tarafฤฑndan 25-30 Mart tarihleri arasฤฑnda CATI (Bilgisayar Destekli Telefon Gรถrรผลmesi) yรถntemiyle, 15 yaล ve รผzeri Tรผrkiye temsili 1007 kiลi ile 25-30 Mart 2020 tarihleri arasฤฑnda gerรงekleลtirilen araลtฤฑrmada, Koronavirรผs pandemisinin iล dรผnyasฤฑ รผzerindeki etkileri incelendi.
Salgฤฑnฤฑn รงoฤunluฤun รงalฤฑลma biรงimini deฤiลtirdiฤini kanฤฑtlayan araลtฤฑrma, รงarpฤฑcฤฑ veriler iรงeriyor. Araลtฤฑrma kapsamฤฑnda eve en yรผksek geliri getiren hane reisinin nasฤฑl รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ sorgulandฤฑ.
Gรถrรผลรผlen kiลilerin yรผzde 37โsi salgฤฑn sฤฑrasฤฑnda da aynฤฑ ลekilde รงalฤฑลmayฤฑ sรผrdรผrdรผฤรผnรผ, yรผzde 13โรผ รผcretsiz izinde olduฤunu, yรผzde 12โsi kฤฑsฤฑtlฤฑ gรผn ve saatlerde รงalฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ ve yine yรผzde 12โsi รผcretli izne รงฤฑkarฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti. ฤฐลten รงฤฑkarฤฑlan veya ลirketini kapatanlarฤฑn oranฤฑ ise yรผzde 9. Evden รงalฤฑลma รงรถzรผmรผnรผ kullananlarฤฑn oranฤฑ ise sadece yรผzde 8. รalฤฑลanlar kendi iลi, esnaf, รถzel sektรถr, kamu sektรถrรผ ve yarฤฑ zamanlฤฑ olarak incelediฤinde farklฤฑlฤฑklar oldukรงa net gรถrรผlรผyor.
Esnaf direnรงli: Kendi iลinde รงalฤฑลanlarฤฑn yรผzde 34โรผ aynฤฑ ลekilde รงalฤฑลmaya devam ettiฤini, yรผzde 25โi geรงici olarak iลine gitmediฤini, yรผzde 17โsi ise firmasฤฑnฤฑ kapattฤฑฤฤฑnฤฑ belirtiyor. Kฤฑsฤฑtlฤฑ gรผn ve saatlerde รงalฤฑลanlarฤฑn oranฤฑ yรผzde 12 iken evden รงalฤฑลanlarฤฑn oranฤฑysa sadece yรผzde 8.
รzel sektรถr รผcretsiz izinde: รzel sektรถrde olup, รงalฤฑลmayฤฑ sรผrdรผrenlerin oranฤฑ yรผzde 38. รzel sektรถrรผn aldฤฑฤฤฑ รถnlemler arasฤฑnda yรผzde 19 ile รผcretsiz, yรผzde 13 ile รผcretli izin ve yรผzde 11 ile kฤฑsฤฑtlฤฑ gรผn ve saatlerde รงalฤฑลma ลekilleri gรถrรผlรผyor. Evden รงalฤฑลanlarฤฑn oranฤฑ yรผzde 7, bir o kadar da iลten รงฤฑkarฤฑlan mevcut.
Kamu รผcretli izin yapฤฑyor: Kamu sektรถrรผndeyse iล dรผzeni aynฤฑ kalanlarฤฑn oranฤฑ yรผzde 39. Kamuda รผcretli izin yรผzde 27 ile diฤer sektรถrlerden daha yaygฤฑn bir uygulama. Kฤฑsฤฑtlฤฑ gรผn ve saatlerde รงalฤฑลanlar yรผzde 15, evden รงalฤฑลanlarsa yรผzde 10 oranฤฑnda. รcretsiz izinli olduฤunu sรถyleyenlerse sadece yรผzde 6.
Yarฤฑ zamanlฤฑ รงalฤฑลanlar iล bekliyor: Gruplar arasฤฑnda iล dรผzeni en รงok deฤiลen kesim yarฤฑ zamanlฤฑ รงalฤฑลanlar. ฤฐล durumu aynฤฑ kalanlarฤฑn oranฤฑ yรผzde 28 iken, iล bekleyenlerin oranฤฑ ise yรผzde 44.
Sektรถr bazฤฑnda รงalฤฑลma dรผzeni nasฤฑl?
รretim, perakende ve hizmet sektรถrleri ayrฤฑ ayrฤฑ incelendiฤinde farklฤฑlฤฑklar gรถrรผnรผyor. Salgฤฑn รถncesinde olduฤu gibi รงalฤฑลmaya devam edenlerin en yรผksek oranda olduฤu sektรถr yรผzde 42 ile รผretim sektรถrรผ.
Bu oran hizmet sektรถrรผnde yรผzde 36โya, perakendede ise yรผzde 22โye dรผลรผyor. Yรผzde 17 ile en รงok perakende sektรถrรผ kฤฑsฤฑtlฤฑ gรผn ve saatlerde รงalฤฑลmaya dรถnmรผลken bu oran hizmet sektรถrรผnde yรผzde 12, รผretimde ise yรผzde 10. Evden รงalฤฑลma oranฤฑ perakende sektรถrรผnde yรผzde 13 iken, hizmette yรผzde 9, รผretimde ise yรผzde 5โe dรผลรผyor.
Araลtฤฑrma verilerini deฤerlendiren Barem Genel Mรผdรผrรผ Sencer Binyฤฑldฤฑz โBu dรถnemde online perakende, lojistik ve saฤlฤฑk gibi bazฤฑ sektรถrleri dฤฑลarda bฤฑrakฤฑrsak iล dรผnyasฤฑnฤฑ รงok zor gรผnler bekliyor. Salgฤฑnฤฑn baลฤฑnda sayฤฑlฤฑrฤฑz ve yaptฤฑฤฤฑmฤฑz araลtฤฑrmaya gรถre halihazฤฑrda 10 รงalฤฑลandan 6โsฤฑnฤฑn รงalฤฑลma dรผzeni ลu veya bu ลekilde deฤiลmiล. Ancak รผretimin halen devam ediyor olmasฤฑyla, toplumun dayanฤฑลmaya olan inancฤฑ ve desteฤiyle bu zor gรผnlerin aลฤฑlacaฤฤฑna inanฤฑyorumโ dedi.
Araลtฤฑrmanฤฑn Kรผnyesi: Araลtฤฑrma CATI (Bilgisayar Destekli Telefon
Gรถrรผลmesi) yรถntemiyle, 15 yaล ve รผzeri Tรผrkiye temsili 1007 kiลi ile
25-30 Mart 2020 tarihleri arasฤฑnda gerรงekleลtirildi.
