Merkezi Moskova’da bulunan Yeni Ekonomi Okulu Finans, Yatฤฑrฤฑmlar ve Bankalar Programฤฑ Direktรถrรผ Prof. Dr. Oleg ลibanov, ABDโnin Huaweiโye yรถnelik adฤฑmฤฑnฤฑn, baลka รผlkeler tarafฤฑndan tekrarlanmayacaฤฤฑnฤฑ belirterek, “Ancak yine de atฤฑlan bu adฤฑm nedeniyle ticaret savaลlarฤฑnฤฑn รงรถzรผmรผ artฤฑk daha belirsiz.” dedi.
ลibanov, รinli teknoloji ลirketi Huawei’nin Mali ฤฐลler Direktรถrรผ (CFO) Mฤฑng Vancouโnun ฤฐran yaptฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ delmek iรงin sahtekarlฤฑk yaptฤฑฤฤฑ gerekรงesiyle Kanadaโda tutuklanmasฤฑna iliลkin geliลmeleri AA muhabirine deฤerlendirdi.
ABDโnin mevcut siyasetini, siyasi ve ekonomik aรงฤฑdan farklฤฑ kollardan yรผrรผttรผฤรผnรผ belirten ลibanov, “Bir tarafta, ABD elitleri arasฤฑnda Rusya ve รinโe yรถnelik bakฤฑล aรงฤฑsฤฑnda bir birlik sรถz konusu. Rusyaโya yรถnelik yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn oylanmasฤฑnda neredeyse hiรง muhalefet olmuyor.” diye konuลtu.
Diฤer tarafta ise ABDโli siyasetรงilerin farklฤฑ bir tartฤฑลma yรผrรผttรผฤรผne iลaret eden ลibanov, “Bu tartฤฑลma, ABDโli ลirketlere ait teknolojik sฤฑrlarฤฑn adil olmayan yรถntemlerle รงalฤฑndฤฑฤฤฑna yรถnelik. Sรถz konusu tartฤฑลmalar nedeniyle Rus ve รinli ลirketlere; yรผksek tarifeler ve ekonomik kฤฑsฤฑtlamalara yol aรงan, uluslararasฤฑ ticarette daha sฤฑkฤฑ kontroller oluลuyor.” ifadelerini kullandฤฑ.
Bu nedenle ekonomik deฤerlendirmelerin ikinci planda kaldฤฑฤฤฑnฤฑ vurgulayan ลibanov, “Muhtemelen hem ABDโli hem de diฤer รผlkelerin ลirketleri, tarifeler nedeniyle daha zor durumda kalฤฑyor.” dedi.
– “Ticaret savaลlarฤฑnฤฑn รงรถzรผmรผ artฤฑk daha belirsiz”
Prof. Dr. Oleg ลibanov, Huawei vakasฤฑnฤฑn ise son derece “รถzgรผn” bir geliลme olduฤunu ifade ederek, “Uluslararasฤฑ anlamda รถnemli ve bรผyรผk bir ลirkete karลฤฑ bu denli hฤฑzlฤฑ ve beklenmedik bir adฤฑmฤฑn atฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ yakฤฑn geรงmiลte hatฤฑrlamฤฑyorum. Bu, birรงok ลeye iลaret edebilir ancak ลu aลamada bรผyรผk resmi anlamdฤฑrabildiฤimizi henรผz dรผลรผnmรผyorum.” deฤerlendirmesinde bulundu.
รlkelerin, diฤer รผlkelere ait ลirket yรถneticilerini tutukladฤฑฤฤฑ yeni bir sรผrece girileceฤini dรผลรผnmediฤini dile getiren ลibanov, “Eฤer ABD gibi en demokratik รผlkelerden birisi, uluslararasฤฑ anlamda รงok รถnemli bir iล insanฤฑnฤฑ tutukluyorsa davaya iliลkin รงok sayฤฑda ikna edici kanฤฑt gรถrmeyi bekleriz.” ifadesini kullandฤฑ.
ABDโnin, sฤฑnฤฑrlarฤฑ รถtesinde yรผrรผttรผฤรผ prensipleriyle meลhur bir รผlke olduฤunu anฤฑmsatan ลibanov, “Huaweiโye yรถnelik adฤฑmฤฑ da baลka รผlkeler tarafฤฑndan tekrarlanmayacak bu prensiple alakalฤฑ. Ancak yine de atฤฑlan bu adฤฑm nedeniyle ticaret savaลlarฤฑnฤฑn รงรถzรผmรผ artฤฑk daha belirsiz.” dedi.
– “Donald Trumpโa รinโden daha รงok zarar verir”
Rus Ulusal Ekonomi Baลkanlฤฑk Akademisi Finans Mรผhendisliฤi Kรผrsรผsรผ Baลkanฤฑ ve eski Merkez Bankasฤฑ Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Prof. Dr. Konstantin Korishchenko da Huawei vakasฤฑnฤฑn, ticaret savaลlarฤฑndan ziyade, ABD iรง siyasetiyle alakalฤฑ olduฤu gรถrรผลรผnรผ taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti.
Mฤฑng Vancouโnun tutuklanmasฤฑnฤฑn zamanlamasฤฑna iลaret eden Korishchenko, “ABD ve รin arasฤฑndaki ticaret savaลlarฤฑnda bir ateลkes saฤlanmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan atฤฑlan bu adฤฑm, ABD Baลkanฤฑ Donald Trumpโa รinโden daha รงok zarar verir.” dedi.
– “Kรผresel teknolojik liderlik iรงin rekabet kฤฑzฤฑลฤฑyor”
Ekonomi Uzmanฤฑ ฤฐgbal Guliyev ise รin Devlet Baลkanฤฑ ลi Cinping’in, teknoloji baฤฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑnฤฑn bรผyรผk รถnem taลฤฑdฤฑฤฤฑ รinโe yรถnelik “dokunulmaz” bir imaj yaratmakta zorlandฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, รinli biliลim ลirketlerinin muazzam hฤฑzda bรผyรผmesi ve geliลmesinin ABD tarafฤฑnda anlaลฤฑlฤฑr bir endiลe yarattฤฑฤฤฑnฤฑ, Apple’ฤฑn, gรผnรผmรผzde yerini Huaweiโye bฤฑrakarak dรผnyanฤฑn en bรผyรผk รผรงรผncรผ mobil รผreticisi konumuna gerilediฤini sรถyledi.
Amerikalฤฑ ลirketlerin liderliklerini ve pazar paylarฤฑnฤฑ hฤฑzla kaybettiklerine dikkati รงeken Guliyev, “5G web tabanlฤฑ bรผyรผk veri (big data) dรถnemi, kรผresel sistemin tekrar dengelenmesini saฤlayacak. Yeni teknoloji dรผnyasฤฑna, nesnelerin interneti iรงin standartlarฤฑ ilk belirleyen รผlke liderlik edecek. Dolayฤฑsฤฑyla rekabet kฤฑzฤฑลฤฑyor.” ลeklinde konuลtu.
ABDโnin, uluslararasฤฑ bir ลirketin anahtar konumundaki bir yรถneticisini tutuklayarak tehlikeli bir emsal yarattฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Guliyev, “ABD, kรผresel teknoloji hegemonyasฤฑnฤฑ korumak iรงin ne kadar ileriye gidecek? Gรผnรผmรผzde sallantฤฑda olan temel, nesnelerin internetinin temelini oluลturan 5G aฤฤฑnฤฑn geliลtirilmesi ve yayฤฑlmasฤฑ. ABD ve รinโin, tรผm elektronik aletleri birleลtirecek ve tรผm verilere eriลimi saฤlayacak ilk kรผresel aฤฤฑ kurmak iรงin rekabette olduklarฤฑ biliniyor.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Guliyev, Rusyaโnฤฑn ลimdilik รin-ABD ticaret savaลฤฑnda taraf olmadฤฑฤฤฑnฤฑ vurgulayarak, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Rus ลirketleri kฤฑsฤฑtlamalara alฤฑลฤฑk. Siyasi adฤฑmlarฤฑn tercรผmesi genellikle ekonomik hasฤฑmlฤฑklar oluyor. รin-ABD mรผcadelesinin yansฤฑmalarฤฑ olan ticaret savaลlarฤฑ ve entelektรผel haklarฤฑn hฤฑrsฤฑzlฤฑฤฤฑ, ลimdi sessizce 5G yarฤฑลฤฑna evriliyor. Her iki รผlke de kรผresel teknolojik liderlik peลinde koลarken, ABDโnin bu konuya yaklaลฤฑmฤฑ yumuลamayacaktฤฑr. Ekonomik rekabet arttฤฑkรงa siyasetteki sรผkunet de azalacaktฤฑr.”
