Tรผrkiyeโde birรงok รผrรผnde uygulanan yรผksek vergiler, taksit sฤฑnฤฑrฤฑ ve buna baฤlฤฑ olarak yurtdฤฑลฤฑ ile aรงฤฑlan fiyat makasฤฑ, farklฤฑ yollardan tedariki deyim yerindeyse patlattฤฑ. Bu รผrรผnlerin baลฤฑnda Appleโฤฑn eylรผl ayฤฑnda tanฤฑttฤฑฤฤฑ yeni iPhone modelleri geldi. Hali hazฤฑrda kimi modelde yรผzde 100โรผ aลan vergi oranฤฑ ve taksit sฤฑnฤฑrฤฑ yolcu beraberinde getirilen telefon sayฤฑsฤฑnda rekora yol aรงarken, pasaport kaydฤฑ iรงin Kuzey Kฤฑbrฤฑs ve Gรผrcistan gibi รผlkelerde adeta iPhone turizmi oluลtu. รte yandan klonlanmฤฑล (IMEI numarasฤฑ deฤiลtirilmiล ya da kopyalanmฤฑล) telefon sayฤฑsฤฑ da tarihi zirveyi gรถrdรผ. Sektรถr temsilcilerinden aldฤฑฤฤฑmฤฑz bilgiye gรถre 10 milyona yakฤฑn resmi satฤฑลa karลฤฑn bu yฤฑlฤฑn tamamฤฑnda en iyi ihtimalle klonlanmฤฑล telefon sayฤฑsฤฑ 3,9 milyonu, yolcu beraberinin ise 500 bini aลmasฤฑ bekleniyor. Yeni yฤฑlda artmasฤฑ beklenen pasaport kayฤฑt รผcretin bu rakamฤฑ daha da yukarฤฑ รงekmesinden endiลe ediliyor.
Fiyat farkฤฑ 20 bin TLโyi aลฤฑyor
Dรผnya’nฤฑn haberine gรถre 128 GBโlฤฑk iPhone 14 Pro Max, yรผzde 96โsi vergi olmak รผzere 43 bin 999 TL’lik bir fiyat ile Tรผrkiye’de satฤฑลa sunuldu. Yaptฤฑฤฤฑmฤฑz hesaplamaya gรถre, aynฤฑ cihaz ABDโden alฤฑndฤฑฤฤฑnda bin 99 dolara (20 bin 426 TL) denk geliyor. Kullanฤฑcฤฑnฤฑn yurtdฤฑลฤฑndan getirdiฤi cihazฤฑ kendi pasaportuna kaydetmesi ile bu fiyata 2 bin 732 TL harรง ve 117 TL รzel ฤฐletiลim Vergisi ekleniyor ve fiyat 23 bin 275 TLโye รงฤฑkฤฑyor. Yani tรผketici aynฤฑ telefonu yurtdฤฑลฤฑndan alarak 20 bin TLโden fazla kar elde edebiliyor. Ancak burada 2019โda getirilen IMEI kaydฤฑ dรผzenlemesi dikkat รงekiyor. Sรถz konusu dรผzenlemeyle baลkasฤฑnฤฑn pasaportuna telefon kaydettme dรถnemi sona ermiลti. Ancak kullanฤฑcฤฑlar bu dรผzenlemeyi de kolaylaลtฤฑrฤฑlmฤฑล vize prosedรผrรผ uygulanan Yunan Adalarฤฑ ve kimlik kartฤฑ ile girilebilen Gรผrcistan ve Kuzey Kฤฑbrฤฑs gibi รผlkelere gรผn birlik seyahatler ile aลmaya baลladฤฑ. Bu ลekilde fiyata sadece seyahat รผcreti eklenmiล oldu. Bir diฤer yol ise klonlama. Artฤฑk online satฤฑล sitelerinnin yanฤฑ sฤฑra cadde maฤazalarฤฑnda bile pasaport kaydฤฑ olmayan yurtdฤฑลฤฑ telefonlara rastlamak mรผmkรผn. Yine Tรผrkiye fiyatฤฑnฤฑn oldukรงa aลaฤฤฑsฤฑnda satฤฑlan cihazlar 6 ayda bir 300 TL civarฤฑ bir รผcret ile kullanฤฑlabiliyor.
Algฤฑlar olgularฤฑn รถnรผne geรงti
Mobil ฤฐletiลim Araรงlarฤฑ ve Bilgi Teknolojileri ฤฐล Adamlarฤฑ Derneฤi (MOBฤฐSAD) Baลkanฤฑ Mustafa Kemal Turnacฤฑ, sektรถrde algฤฑlarฤฑn olgularฤฑn รถnรผne geรงtiฤine dikkat รงekerek, cep telefonunu ithalatฤฑnฤฑn cari aรงฤฑฤฤฑ artฤฑrdฤฑฤฤฑna yรถnelik algฤฑnฤฑn da bu anlamda sektรถrรผn รผlkeye katkฤฑsฤฑnฤฑn รถnรผne geรงtiฤine dikkat รงekti. Turnacฤฑ, โCep telefonu รงoฤu รผlkede ithal ama gelecek aรงฤฑsฤฑndan da stratejik รถneme sahip. Bunu efektif olarak kullananlar yarฤฑnฤฑn teknolojisinde sรถz sahibi olacak. Haliyle bu stratejik รผrรผnรผn cari aรงฤฑฤฤฑ artฤฑrdฤฑฤฤฑ algฤฑsฤฑndan ziyade katma deฤeri doฤrultusunda deฤerlendirmek lazฤฑm. Ayrฤฑca bahsedilen รผrรผnรผn toplam ithalattaki payฤฑ da yรผzde 1โin altฤฑndaโ dedi.
Tefeci faizi ile borรงlanan var Gelinen noktada bu algฤฑlar ile yรผksek vergi, taksit sฤฑnฤฑrฤฑ gibi bir takฤฑm kararlar alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ ve dรถvize baฤlฤฑ olarak fiyatlarฤฑn da sรผrekli yรผkseldiฤini belirten Turnacฤฑ, ลรถyle devam etti: โVergi oranlarฤฑ arttฤฑ, taksitler sฤฑnฤฑrlandฤฑrฤฑldฤฑ. Derken hem รผrรผnlerin fiyatฤฑ yรผkseldi hem de bunlara ulaลmak zorlaลtฤฑ. Vatandaล teknolojiye ulaลmakta zorlanฤฑnca alternatif kanallara eฤilim arttฤฑ. Bunlarฤฑn baลฤฑnda da klonlama gibi kayฤฑt dฤฑลฤฑ kanallar geliyor. Tรผm bu kararlara raฤmen vatandaล cep telefonu almakta imtina etmiyor. Yapฤฑlan birรงok araลtฤฑrmaya gรถre insanlar cep telefonsuz kalmaktansa aรง kalmayฤฑ tercih ediyor. Bu yฤฑl 11 milyona yakฤฑn resmi satฤฑลa karลฤฑn en iyimser tahmin ile klonlamanฤฑn yรผzde 35โe ulaลmasฤฑ (3 milyon 850 bin adet) yolcu beraberinin ise 500 bine รงฤฑkmasฤฑ bekleniyor. Her ikisi de rekor seviyeler. Burada hem รผlke hem vatandaล hem de sektรถr kaybediyor.โ Bugรผn klonlamanฤฑn รงรถzรผlememesi halinde 5Gโnin hiรง konuลulmamasฤฑ gerektiฤini vurgulayan Turnacฤฑ, โ15 senedir bu sorun รงรถzรผlemiyor. Yรผzde 35โten fazlasฤฑ kayฤฑt dฤฑลฤฑ olan sektรถrรผn ayakta kalmasฤฑ mรผmkรผn deฤil. Yanฤฑ sฤฑra yรผksek vergiler nedeni ile yurtdฤฑลฤฑnda cep telefonu alma turlarฤฑ dรผzenlenir hale geldi. Yunan adalarฤฑna gรผnรผbirlik ziyaretlerde rekor kฤฑrฤฑlฤฑyor. Bu tarz รผrรผnler iรงin kullandฤฑrฤฑlan tรผketici kredileri rekor kฤฑrฤฑyor. Tefeci faizi ile telefon alan vatandaลlarฤฑmฤฑz var. Gรถzlemliyor, karลฤฑ karลฤฑya kalฤฑyoruzโ dedi.
“Genรงler รTVโsiz cihaz alabilsin”
Turnacฤฑ, MOBฤฐSAD olarak bir takฤฑm รถnerilerini ilgili kurumlar ile paylaลtฤฑklarฤฑnฤฑ belirterek, โGenรงlere 3 yฤฑlda bir รTVโsiz cihaz alma hakkฤฑ tanฤฑnmasฤฑ gibi bir รถnerimiz oldu. ฤฐlgili kurumlar bunu makul karลฤฑladฤฑ ama nasฤฑl, ne zaman sonuรงlanฤฑr bilemiyoruz. Bizim asฤฑl talebimiz yรผksek vergilerin dรผลรผrรผlmesi, taksit kฤฑsฤฑtlamasฤฑnฤฑn esnetilmesi ve klonlamanฤฑn รถnรผne geรงilmesi. Klonlama iรงin รถnerimiz sinyal alฤฑnamayan cep telefonunun IMEI havuzundan รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ sรผresinin 7 yฤฑldan 1 yฤฑla dรผลรผrรผlmesi. Vatandaล daha sonra isterse telefonunu ibra etsin ve hemen aktif hale getirilsin. Bu konuda son dรถnemde yoฤun bir gรถrรผลme trafiฤimiz oldu. ฤฐnanฤฑyorum ki yakฤฑn zamanda adฤฑm atฤฑlacak. รte yandan mart ayฤฑnda 5 bin TL ve altฤฑndaki cep telefonlarฤฑ iรงin taksit sayฤฑsฤฑ 12 ay, 5 bin TL’nin รผzerinde olan cep telefonlarฤฑ iรงin 3 ay olarak uygulanmasฤฑna karar verilmiลti. Biz 5 bin TL taksit sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑn 15 bin TLโye รงฤฑkmasฤฑnฤฑ talep ediyoruz. Zira 5 bin TLโye model sayฤฑsฤฑ neredeyse kalmadฤฑโ ลeklinde konuลtu.
