ฤฐล Bankasฤฑ Genel Mรผdรผrรผ Adnan Bali, Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn dรผn aldฤฑฤฤฑ zorunlu karลฤฑlฤฑklarฤฑn hamlesini deฤerlendirirken, kararฤฑn son aylarda sรผrdรผrรผlen politikayla tutarlฤฑ bir adฤฑm olduฤunu sรถyledi.
ฤฐล Bankasฤฑ Genel Mรผdรผrรผ Adnan Bali, katฤฑldฤฑฤฤฑ canlฤฑ yayฤฑnda gรผndeme ve bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผne iliลkin deฤerlendirmelerde bulundu.
Dรถviz mevduatlarฤฑnda bir tรผrlรผ yaลanmayan รงรถzรผnmelerden, faizlerin seyrine kadar birรงok gรผndem maddesiyle ilgili konuลan Bali’nin aรงฤฑklamalarฤฑnda รถne รงฤฑkan ifadeler ลu ลekilde:
Kasฤฑm’daki sฤฑkฤฑntฤฑlฤฑ gรผnlerden sonra yeni dรถnemde parasal politikalarda normalleลme ve sadeleลme gรถrdรผk. Para politikasฤฑnda atฤฑlan adฤฑmlarla sรถylem uyumlu. Piyasalarda bunun olumlu tepkisini de gรถrdรผk. Dรผn atฤฑlan zorunlu karลฤฑlฤฑk adฤฑmlarฤฑ da bu politikalarฤฑn devamlฤฑlฤฑฤฤฑ aรงฤฑsฤฑndan รถnemliydi. Ama bence piyasalar bunu daha olumlu fiyatlamalฤฑydฤฑ.
Zorunlu karลฤฑlฤฑk adฤฑmฤฑnฤฑ parasal sฤฑkฤฑlaลmaya paralel ama plase edilen kaynaฤฤฑ azalttฤฑฤฤฑnฤฑz iรงin kredi tarafฤฑna da mรผdahale eden bir hamleydi. Parasal politika setinin iรงinde deฤerlendiriyorum. Bence bu tutarlฤฑ bir adฤฑmdฤฑ.
Dรถviz mevduatlarฤฑnda hฤฑzlฤฑ รงรถzรผmlere ihtiyaรง var
Politika setinin doฤal sorumlu bir parรงasฤฑ olarak hareket etmeliyiz. Bu koordinasyonunun TCMB Baลkanฤฑ ve Bakan Elvan ile olduฤunu dรผลรผnรผyoruz. Ciddi sorunlarฤฑmฤฑz var. Buna karลฤฑ hฤฑzlฤฑ รงรถzรผmlere ihtiyacฤฑmฤฑz var. Yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑndaki performansฤฑ รถnemli buluyorum.
Bizim banka iyi bir รถrneklemdir. Daha รถnce de sรถyledim. 7,05-6,75 arasฤฑnda dรถviz alฤฑmlarฤฑnฤฑn yรผzde 50’si yapฤฑldฤฑ. Kasฤฑm sonrasฤฑnda gerรงek kiลiler dรถviz satmaya baลladฤฑ.
Faizin รงok sayฤฑda yan etkisi var
Parasal sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma รผzerine kurduฤumuz bu yapฤฑda faizin tek baลฤฑna bรผtรผn sorunlarฤฑ รงรถzecek sihirli bir enstrรผman olduฤunu dรผลรผnmรผyorum. Aslฤฑnda epey bir yan etkisi var. Bizim faizi istediฤimiz gibi bir algฤฑ vardฤฑr ama hiรง de รถyle deฤil. Mevduatlar bizim kaynaklarฤฑmฤฑzฤฑn yรผzde 64’รผnรผ oluลturuyor. Kredilere bu maliyetleri yansฤฑtmamฤฑz zaman alฤฑyor. Bankacฤฑlarla sanayiciler arasฤฑnda bu konuda bir รงฤฑkar รงatฤฑลmamฤฑz yoktur.
Faizi kemoterapiye benzetmiลtim. Keลke bunu alma gereฤi doฤmasa da finansal istikrar iรงinde iลleri yapabilsek.
Faizde baz senaryomuz ลu. Bu yฤฑlฤฑn biraz katฤฑlaลan bir enflasyon trendi var. 2. รงeyrekte 100-150 baz puan gittikten sonra parasal sฤฑkฤฑlaลmanฤฑn ve dรผลรผk kurun etkileriyle yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda geriye dรถnmesi gerektiฤini bunun da faiz indirimlerine zemin saฤlayacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorum.
Bu biraz zaman alacak. Tahammรผllรผ olmalฤฑyฤฑz bu konularda. Enflasyondaki dรถnรผลle birlikte beklentilerin deฤiลmesi, ters dolarizasyon, rezerv birikim sรผreci ve pandemide kontrollรผ toparlanma gรถrรผrsek bu bizim baz senaryomuz olur. Finansal istikrarฤฑn saฤlanmasฤฑ herkese elzemdir. ฤฐลin siyasi kฤฑsmฤฑ var elbette. Ama iลin siyasi kฤฑsmฤฑ bizi zerre kadar ilgilendirmez.
Kredi-mevduat fiyatlamalarฤฑnฤฑ bilanรงo gerekleriyle รงatฤฑลsa dahil parasal sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmaya uygun yapmalฤฑyฤฑz. Bunu TCMB Baลkanฤฑ Naci Aฤbal ile yaptฤฑฤฤฑmฤฑz istiลarelerde de dile getirdik. Enflasyonu azdฤฑracak kredi tรผrlerinde kontrollรผ bir gidiลe ihtiyaรง var. Kredilerde bir yataylaลma sรถz konusu. Bu da amaca hizmet ediyor.
Yabancฤฑ para mevduatta 30 milyar dolar geniลleme olmuลtu geรงen sene. Ama tam ters dolarizasyondan bahsetmesek de sฤฑnฤฑrlฤฑ bir geri รงekilme var. Yฤฑlฤฑn ilk 10 ayฤฑnda geรงen sene 13,4 milyar dolar รงฤฑkฤฑล olmuลtu. Yabancฤฑlarฤฑn payฤฑ eylรผl 2020’de yรผzde 3’e kadar gerilemiลti. Burada iyileลme izliyoruz. 12 ลubat haftasฤฑ itibariyle kurdan arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล bakฤฑldฤฑฤฤฑnda 4,8 milyar dolarlฤฑk giriล sรถz konusu.
Risk primlerinde de 280-290 baz puan seviyesine gerilediฤini gรถrรผyoruz. Yani bu politikalar sonucunu veriyor. Bunlarฤฑn hemen olmasฤฑnฤฑ beklememeliyiz.
Rezervlerde geรงen yฤฑlฤฑn Mart ayฤฑndan bu yana brรผt rezervler en yรผksek seviyede. Ama net rezervlerin de burada desteklenmesi lazฤฑm. 190 milyar dolara yakฤฑn 12 ay iรงinde รถdenmesi gereken dรถviz borcu var. Bunun 75 milyar dolarฤฑ bankacฤฑlฤฑฤa ait.
Reel kesimin net aรงฤฑk pozisyonu 158 milyar dolar civarฤฑnda. Reel kesim de dรถviz borcunu azalttฤฑ.
2021 iรงin yรผzde 3,5 bรผyรผme รถngรถrรผyoruz
PMI 50 eลik seviyesinin รผzerinde seyrediyor. 2020 bรผyรผmesini yรผzde 2 civarฤฑnda รถngรถrรผyoruz. Bu yฤฑla da hฤฑzla girdik ama bunun ikinci รงeyrekte biraz durulmasฤฑnฤฑ beklemeliyiz. Bu da saฤlฤฑklฤฑ bir ลey. Yฤฑlฤฑnฤฑn tamamฤฑ iรงin yรผzde 3,5 bรผyรผme รถngรถrรผyoruz.
2020’de Tรผrkiye salgฤฑn yฤฑlฤฑnda bรผyรผmeyi saฤlamฤฑล nadir รผlkelerden biri olacak.
Eฤer bahsettiฤim baz senaryoyu uygularsak reel sektรถrรผ sorunlu gรถrmรผyorum. Ben รงok kriz gรถrdรผm, biz bunlarฤฑ yรถnetebiliriz. Ama รถnemli olan operasyonel ortamฤฑ saฤlฤฑklฤฑ tutmak ve serbest piyasa ilkelerinden sapmamaktฤฑr.
Tรผrkiye kendisini tamir edebilen bir ekonomi
Yabancฤฑlarla olan temaslarฤฑmฤฑzda รถzgรผvenli bir tablo sunamฤฑyorduk, gerรงekรงi olalฤฑm. Tรผrkiye olarak uluslararasฤฑ bazฤฑ mutabakatsฤฑzlฤฑklarฤฑmฤฑz var, bunlar da sorun deฤil. Tรผrkiye’nin tercihi ve bunlarฤฑn bedeli olmak zorunda. Ama bizim yaptฤฑฤฤฑmฤฑz da yanlฤฑลlar var. Tรผm bu resim birleลince sฤฑkฤฑntฤฑlฤฑ bir tablo รงฤฑktฤฑ. Tรผrkiye ekonomisi kendini tamir edecek bir dinamizme sahip. Pandemi bu sรผreรงleri tamir etme imkanฤฑnฤฑ aldฤฑ.
