ฤฐsrail’de Baลbakan Binyamin Netanyahu’nun koalisyon ortaฤฤฑ Mavi ve Beyaz Hareketi’nฤฑn lideri Savunma Bakanฤฑ Benny Gantz, Hamas’la temasa geรงmeye hazฤฑr olduklarฤฑ mesajฤฑ verdi.
Pazartesi gรผnรผ Birleลmiล Milletler’in Ortadoฤu Barฤฑล Sรผreci รzel Koordinatรถrรผ Nickolay Mladenov’la gรถrรผลen Gantz, gรถrรผลme sonrasฤฑ Twitter’da bir paylaลฤฑm yaptฤฑ:
“Filistin Yรถnetimi’yle koordinasyonun yeniden baลlamasฤฑna yardฤฑmcฤฑ olduฤu iรงin Mladenov’a teลekkรผr etme ve Hamas’ฤฑn รผlkemizin gรผneyinde egemenliฤimiz ihlรขl ediลini gรถrรผลme fฤฑrsatฤฑ yakaladฤฑm.
“ฤฐsrail Devleti’nin, uzun vadeli sรผkรปnette ve evlatlarฤฑmฤฑzฤฑn geri dรถnรผลรผnde uzlaลabilirsek; bir รงรถzรผme ulaลmaya ve Gazze’de yaลayanlarฤฑn koลullarฤฑnฤฑ geliลtirmeye katkฤฑda bulunmaya hazฤฑr olduฤunu vurguladฤฑm.”
Gantz, “Evlatlarฤฑmฤฑzฤฑn geri dรถnรผลรผ” derken, Hamas’ฤฑn รงatฤฑลmalar sฤฑrasฤฑnda esir aldฤฑฤฤฑ ฤฐsrailli asker ve sivilleri kastediyor.
Hamas’ฤฑn elinde, 2014’teki รงatฤฑลmalar sฤฑrasฤฑnda esir aldฤฑฤฤฑ iki ฤฐsrail askeriyle birlikte toplam dรถrt ฤฐsrailli esir var. Gazze ลeridi’ni kontrolรผ altฤฑnda tutan Hamas, esirlerin serbest bฤฑrakฤฑlmasฤฑ iรงin ฤฐsrail hapishanelerinde tutuklu Filistinlilerin serbest bฤฑrakฤฑlmasฤฑnฤฑ talep ediyor.
Gantz’ฤฑn bu aรงฤฑklamasฤฑ, kritik iki geliลmenin hemen ardฤฑndan geldi:
Geรงen hafta Filistin Yรถnetimi, ฤฐsrail’in Batฤฑ ลeria’nฤฑn bazฤฑ bรถlรผmlerini ilhak etme kararฤฑ sebebiyle askฤฑya aldฤฑฤฤฑ gรถrรผลmelere yeniden baลlayacaฤฤฑnฤฑ duyurdu.
Hafta sonu da ฤฐsrail Baลbakanฤฑ Netanyahu ve ฤฐsrail Dฤฑล ฤฐstihbarat Servisi’nin (Mossad) baลkanฤฑ Yossi Cohen’ฤฑn, ABD Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Pompeo ile birlikte Suudi Arabistan’a gittiฤi bildirilmiลti.
Suudi Arabistan, ฤฐsrail’le normalleลme iรงin Filistin devletini ลart koลuyor
ฤฐsrail Baลbakanฤฑ Netanyahu’nun Pazar gรผnรผ Pompeo ile birlikte Suudi Arabistan’a gizli bir ziyaret yaptฤฑฤฤฑna dair haberler, ฤฐsrail ve ABD basฤฑnฤฑnda yer aldฤฑ.
ฤฐsrail medyasฤฑna gรถre Netanyahu, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Salman’la bir araya geldi.
Haberlerde hem ฤฐsrail hem Suudi Arabistan’dan รผst dรผzey yetkililerin gรถrรผลmeyi teyit ettiฤi bilgisi yer alฤฑyor. Ancak tepkilerin ardฤฑndan Suudi Arabistan Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Prens Faysal bin Farhan, “Gรถrรผลmede sadece Amerikalฤฑlar ve Suudiler vardฤฑ” diyerek haberleri yalanladฤฑ.
Suudi Arabistan, ฤฐsrail’le yakฤฑnlaลma iรงin Filistinlilerin taleplerinin gerรงekleลeceฤi bir barฤฑล anlaลmasฤฑnฤฑn imzalanmasฤฑ gerektiฤini sรถylรผyor.
Gantz da, pazar gรผnรผ yapฤฑlmasฤฑ planlanan kabine toplantฤฑsฤฑna katฤฑlmayarak Suudi Arabistan’a giden Netanyahu’yu, kendisine haber vermediฤi iรงin eleลtirerek bir anlamda gรถrรผลmeyi doฤrulamฤฑล oldu. Gรถrรผลme sonrasฤฑ ฤฐsrail basฤฑnฤฑna รถzellikle sฤฑzdฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ ise eleลtirdi:
“Baลbakan’ฤฑn gizlice yaptฤฑฤฤฑ uรงuลu sฤฑzdฤฑrmak sorumsuzca bir davranฤฑล. Ben baลbakan olsam bรถyle yapmazdฤฑm. Bence ฤฐsrail vatandaลlarฤฑ bu durumdan kaygฤฑ duymalฤฑ.”
Birleลik Arap Emirlikleri (BAE), Bahreyn ve Sudan, ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn arabuluculuฤuyla ฤฐsrail’le iliลkilerini normalleลtirme kararฤฑ almฤฑลtฤฑ. BAE ve Bahreyn, ฤฐsrail’le anlaลmalarฤฑ 15 Eylรผl’de Beyaz Saray’da imzaladฤฑ.
Trump’ฤฑn, Suudi Arabistan’ฤฑ da ฤฐsrail’le bir anlaลma imzalamaya ikna etmeye รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ biliniyor. Henรผz anlaลmalar imzalanmadan รถnce, konuyla ilgili bir soruya yanฤฑt veren Trump “Suudi Arabistan’ฤฑn da ฤฐsrail’le diplomatik iliลki kurma kararฤฑ almasฤฑnฤฑ bekliyorum” demiลti.
Kรถrfez’de yakฤฑn iลbirliฤi iรงinde olduฤu diฤer รผlkelerin ฤฐsrail’le anlaลma imzalamalarฤฑna olumsuz bir tepki gรถstermeyen Suudi Arabistan, karลฤฑlฤฑklฤฑ gidiล geliลler iรงin ฤฐsrail uรงaklarฤฑna hava sahasฤฑnฤฑ da ilk kez aรงmฤฑลtฤฑ.
Ancak Riyad, ฤฐsrail’le diplomatik iliลki kurmak iรงin รถnce baฤฤฑmsฤฑz bir Filistin devletinin kurulmasฤฑnฤฑ ลart koลuyor.
Hamas: Gรถrรผลme Filistin halkฤฑna hakaret
Hamas da, Pazar gรผnรผ รงฤฑkan haberlerin ardฤฑndan gรถrรผลmeyi kฤฑnayarak “Bunun Filistin halkฤฑna bir hakaret olduฤu” aรงฤฑklamasฤฑ yaptฤฑ.
Hamas Sรถzcรผsรผ Sami ebu Zuhri, bu gรถrรผลmenin Filistin mรผcadelesi iรงin “tehlikeli” olduฤunu belirterek Filistinlilerin haklarฤฑnฤฑn hiรงe sayฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ savundu.
Pompeo, Suudi Arabistan’dan รถnce ฤฐsrail’e de gitmiล ve burada yasa dฤฑลฤฑ yerleลim birimlerinden birini ziyaret etmiลti. Filistinliler bu ziyarete bรผyรผk tepki gรถstermiลlerdi.
Filistin Yรถnetimi ฤฐsrail’le gรถrรผลmelere yeniden baลlayacak
Filistin Yรถnetimi’yle ฤฐsrail arasฤฑnda kalฤฑcฤฑ bir รงรถzรผm iรงin yapฤฑlan gรถrรผลmeler de, Netanyahu’nun Batฤฑ ลeria’yฤฑ ilhak etme kararฤฑnฤฑ aรงฤฑklamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan askฤฑya alฤฑnmฤฑลtฤฑ.
BAE ve Bahreyn’in anlaลma imzalarken ลartฤฑ, ฤฐsrail’in bu plandan vazgeรงmesiydi. Bรถylece Netanyahu planlarฤฑnฤฑ askฤฑya aldฤฑ.
Filistin Yรถnetimi lideri Mahmud Abbas’ฤฑn danฤฑลmanlarฤฑndan Hรผseyin ลeyh de 17 Kasฤฑm gรผnรผ, ฤฐsrail’in eski anlaลmalara sadฤฑk kalacaฤฤฑnฤฑ vaat eden dair mektuplarฤฑndan sonra gรถrรผลmelere yeniden baลlama kararฤฑ aldฤฑฤฤฑnฤฑ duyurdu.
Filistinli gruplar Hamas ve Batฤฑ ลeria’daki yรถnetimin baลฤฑnda olan Filistin Kurtuluล รrgรผtรผ de birlik hรผkรผmeti kurulmasฤฑ konusunda iki ay รถnce anlaลmฤฑลtฤฑ.
24 Eylรผl’de imzalanan anlaลmayla รผรง aลamalฤฑ seรงimlerin yapฤฑlmasฤฑ iรงin sandฤฑklarฤฑn 6 ay iรงinde kurulmasฤฑna karar verildi. Hamas yetkililerinden Salih al Aruri, “Bu kez gerรงek bir fikir birliฤine vardฤฑk. Ayrฤฑlฤฑklar ulusal hedeflerimize zarar verdi, artฤฑk buna bir son vermek iรงin รงalฤฑลฤฑyoruz” demiลti.
Gazze’de hafta sonu gerilim arttฤฑ
Hamas’tan Gantz’ฤฑn gรถrรผลmelere hazฤฑr olduklarฤฑna dair aรงฤฑklamasฤฑna henรผz bir yanฤฑt gelmedi.
Gantz, esirlerin serbest bฤฑrakฤฑlmasฤฑ karลฤฑlฤฑฤฤฑnda bir รงรถzรผm iรงin masaya oturabilecekleri mesajฤฑnฤฑ verirken bir yandan da Gazze’de gerilim artmฤฑลtฤฑ.
Hamas, ฤฐsrail’in koronavirรผs salgฤฑnฤฑyla mรผcadelesini engeleyecek ลekilde bรถlgeye tฤฑbbi malzeme giriลini engellediฤini duyurdu. Ardฤฑndan da cumartesi gecesi Gazze’den atฤฑlan bir roket, ฤฐsrail’deki bir fabrikayฤฑ vurdu.
Pazar gรผnรผ bir aรงฤฑklama yapan Gantz, “Egemenliฤimizi ihlรขl eden Filistinli gruplarฤฑn รถdeyeceฤi bedel artฤฑyor” uyarฤฑsฤฑnda bulundu. Bu sฤฑrada ฤฐsrail’in top ateลi, Gazze’deki bir Hamas gรถzlem noktasฤฑnฤฑ hedef almฤฑลtฤฑ.
Aรงฤฑklamalar bu gerilimden ki gรผn sonra geldi.
2007’de Hamas’ฤฑn seรงimi kazanฤฑp Gazze’de yรถnetime geliลinden bu yana ฤฐsrail, bรถlgeye ambargo uyguluyor.
Elektrik ve su sisteminde bรผyรผk sฤฑkฤฑntฤฑlar olan Gazze’de temiz su bulmak รงok zor. Elektrik de gรผnรผn belli saatlerinde veriliyor. Bu da saฤlฤฑk sistemini etkiliyor. Bรถlgeye ilaรง ve tฤฑbbi malzeme giriลi de ฤฐsrail kontrolรผnde yapฤฑlฤฑyor.
2007’den bu yana ฤฐsrail’le รผรง bรผyรผk savaลฤฑn yaลandฤฑฤฤฑ Gazze’de yaลam standartlarฤฑ da kฤฑsฤฑtlamalar sebebiyle dรผลรผk.
