Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤanโฤฑn ฤฐstanbulโda seรงimlerin yenilenebileceฤi yรถnรผndeki ifadeleri รผzerine ฤฐstanbul Barosu, โYSK iรงtihatlarฤฑ buna olanak vermezโ dedi.
ฤฐstanbul Barosu’nun aรงฤฑklamasฤฑnda, demokrasi ilkelerinin uygulanmasฤฑ รงaฤrฤฑsฤฑnda bulunuldu. ฤฐstanbul Barosu’nun internet sitesinde “Sorun Bir Mazbatanฤฑn Verilip Verilmemesini Aลmฤฑลtฤฑr” baลlฤฑฤฤฑyla yayฤฑmlanan aรงฤฑklama ลรถyle:
“31 Mart 2019 tarihinde yapฤฑlan Yerel Yรถnetim Seรงimleri sonucunda beliren millet iradesinin ฤฐstanbul’daki sonuรงlarฤฑ, giderek demokratik niteliฤinden uzaklaลtฤฑrฤฑlan bir yeni aลamaya vardฤฑrฤฑlmฤฑลtฤฑr.
Seรงim sonuรงlarฤฑnฤฑn YSK tarafฤฑndan ilanฤฑndan รถnce Anadolu Ajansฤฑ tarafฤฑndan yapฤฑlan manipรผlasyonlar, adaylardan Binali Yฤฑldฤฑrฤฑm tarafฤฑndan aynฤฑ gece yapฤฑlan ve daha sonra da bizzat kendisi tarafฤฑndan yalanlanan gerรงeฤe aykฤฑrฤฑ aรงฤฑklamalar, FETร kumpaslarฤฑndan bahseden senaryolar, Seรงim Kurulu Baลkanlarฤฑna yรถnelik gerรงekle ilgisi olmayan baskฤฑlar; รถzรผ itibariyle yurttaลlar tarafฤฑndan 31 Mart gรผnรผ bรผyรผk bir olgunlukla ortaya konulan “irade belirlemesine” gรถlge dรผลรผrmeye yรถnelik รงabalardฤฑr.
โฤฐLรE KARARLARI YSK’YE AYKIRI’
Bu gรถlgelerin oluลturduฤu algฤฑ nedeniyledir ki, baลฤฑnda yargฤฑรงlarฤฑn gรถrev yaptฤฑฤฤฑ bazฤฑ ฤฐlรงe Seรงim Kurullarฤฑ, salt Seรงim Hukukunun gereklerini yerine getirmekten uzaklaลtฤฑrฤฑlmฤฑล ve รถnceki seรงimlerde verdikleri kararlarla kรถkleลen iรงtihatlarฤฑndan farklฤฑ kararlar alabilmiลtir. Bu kararlar, seรงim รถncesinde YSK tarafฤฑndan yayฤฑnlanan genelgelerle belirlenen ilkelere de, รถnceki YSK kararlarฤฑna da aykฤฑrฤฑ olabilmiลtir.
Dรผnyanฤฑn demokrasi ile yรถnetilen her รผlkesinde, seรงimlere yรถnelik olarak itirazlar yapฤฑlmakta ve bu itirazlar dรผnyanฤฑn her รผlkesinde de “hak” olarak nitelendirilmektedir. Bu itirazlarฤฑn “hak” kavramฤฑ iรงinde kabul edilmesi ise, รถzรผnde “iradenin sakatlanmasฤฑ” arayฤฑลฤฑnฤฑ barฤฑndฤฑrฤฑr. Aรงฤฑk deyiลle, seรงimi kazanmak ya da kaybetmek deฤil, sandฤฑฤa yansฤฑyan iradenin baลka hiรงbir kuลkuya yer bฤฑrakmayacak denli aรงฤฑฤa vurulmasฤฑnฤฑn temini, temel amaรงtฤฑr. Seรงim Hukuku olarak bilinen ve รงok รถnemli “teknik” ayrฤฑntฤฑlar barฤฑndฤฑran mevzuatฤฑn yerleลtiฤi รผlkelerde, bu tรผrden itirazlar sonucunda verilecek kararlar belirlenmiล olup, รถnceki seรงimlerdeki รถrnekleri รงerรงevesinde de “iรงtihat” gรผcรผne eriลmiลtir. Dรผnyanฤฑn baลka demokratik รผlkelerinde, siyasetรงiye รถzel deฤerlendirmeler, algฤฑ operasyonlarฤฑ veya baskฤฑlar, mevzuatฤฑn bu hรผkรผmlerini deฤiลtirmek bakฤฑmฤฑndan etkili olmaz, olamaz.
โSONUCU DEฤฤฐL SKORU DEฤฤฐลTฤฐRฤฐR’
31 Mart 2019 tarihinden sonra รผlkemizde yaลanan “itiraz sรผreci”, baลka demokrasilerin ideal kabul ettiฤi bu gerรงekliklerden ayrฤฑlmฤฑลtฤฑr. Keza, konuya iliลkin รผlkemizin mevzuat ve iรงtihatlarฤฑna ve YSK’nฤฑn seรงim รถncesinde aldฤฑฤฤฑ kararlar ve genelgelere de aykฤฑrฤฑdฤฑr. ฤฐstanbul’da รถnceki seรงimlerde yapฤฑlan itirazlarฤฑn karลฤฑlanmasฤฑna yรถnelik olarak verilen kararlardan ayrฤฑlarak yeni iรงtihatlara yรถneliลler gรถzlenirken, ฤฐstanbul dฤฑลฤฑndaki baลka kentlerde รถnceki uygulamalara dรถnรผk kararlarฤฑn verilmiล olduฤu da aรงฤฑktฤฑr. รzellikle de “itirazlarฤฑn delillendirilmesi” baฤlamฤฑndaki kรถkleลmiล anlayฤฑลฤฑn terk edilmesi, itirazฤฑ “soyut” kฤฑlan ve bu yรถnรผyle iรงinden รงฤฑkฤฑlmaz bir sรผreci ifade eden yeni bir aลama oluลturmuลtur.
Bu รงerรงevede รถzellikle de geรงersiz oylarฤฑn yeniden sayฤฑmฤฑ yรถnรผndeki itirazlarฤฑn bรผtรผn ilรงelerde yapฤฑlmasฤฑ bir โhak’ olmakla birlikte, barฤฑndฤฑrdฤฑฤฤฑ soyutluk nedeniyle, hukuksal temelinden uzaklaลmฤฑลtฤฑr. Buna raฤmen, geรงersiz oylarฤฑn yeniden sayฤฑmฤฑ kararlarฤฑ รงerรงevesinde ortaya รงฤฑkan somut durum, 31 Mart 2019 gecesinde YSK tarafฤฑndan ilan edilen sonucu deฤiลtirmeyecektir. Baลka deyiลle yeniden sayฤฑlan geรงersiz oylar, sonucu deฤil, skoru deฤiลtirmiล olacaktฤฑr.
โMAZBATA VERฤฐLMESฤฐNฤฐ AลAN BOYUT’
Bu koลullar altฤฑnda, bugรผn (08.04.2019) tarihi itibariyle beliren yeni koลullar, ฤฐstanbul Barosunu bu aรงฤฑklamayฤฑ yapmaya zorunlu kฤฑlmฤฑลtฤฑr. รรผnkรผ bugรผn itibariyle iรงinde bulunduฤumuz durum, mazbata verilip verilmemesini รงok aลan yeni bir boyutu ifade etmektedir.
Demokrasilerde seรงim, sadece yรถnetenlerin belirlenmesini deฤil, halk iradesinin tecellisi ile yรถneticilerin deฤiลtirilmesini de iรงerir. Bu deฤiลim mรผmkรผn olamฤฑyor ise, demokrasiden sรถz edilemez.
โDEMOKRASฤฐ DIลI HฤฐรBฤฐR PUSULAYA ฤฐTฤฐBAR EDฤฐLMEMELฤฐ’
Bugรผn Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑ tarafฤฑndan yapฤฑlan aรงฤฑklamalar, yargฤฑ organฤฑ konumunda ve yetkisinde bulunan kurumsallฤฑklarฤฑ baskฤฑ altฤฑna alan ve onlarฤฑn tarafsฤฑzlฤฑฤฤฑnฤฑ etkileyen bir iรงerik taลฤฑmaktadฤฑr. Baลka hiรงbir kiลi ve kurumun sahip bulunmadฤฑฤฤฑ, “yargฤฑyฤฑ etkileme gรผcรผne” sahip bulunan Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑnฤฑn bu tรผmceleri YSK kararlarฤฑna yansฤฑr ise, sadece yeni bir hukuki ve siyasi kaostan deฤil, demokrasinin kazanฤฑmlarฤฑndan รงok ciddi bir geriye gidiลten sรถz etmek gerekecektir.
Bu aลamadan itibaren demokrasi dฤฑลฤฑnda hiรงbir pusulaya itibar edilmemelidir. Hukuk kurumlarฤฑnฤฑn bรผtรผn siyasal mรผlahazalardan uzaklaลarak, sadece hukuka baฤlฤฑ biรงimde karar รผretmeleri, yaลamsal bir รถneme sahiptir. YSK iรงtihatlarฤฑ, oylarฤฑn yeniden sayฤฑlmasฤฑ veya seรงimlerin yenilenmesi gibi kararlarฤฑn alฤฑnmasฤฑna asla olanak vermez. Seรงim Hukuku uzmanlarฤฑnฤฑn tereddรผtsรผz biรงimde mutabฤฑk kaldฤฑklarฤฑ bir konuda siyasetin taassubunun hukuku ezmesine izin verilmemelidir. Hukuksuzluฤun yargฤฑ eliyle meลrulaลtฤฑrฤฑlmasฤฑna yรถnelik siyasal รงabalar boลa รงฤฑkartฤฑlmalฤฑ ve yargฤฑ kurumlarฤฑ, sadece hukuksal kimliklerini รถne รงฤฑkararak, hukukun gereฤini yerine getirmelidirler.
โYURTTAลLAR SONUCU BฤฐLMEKTEDฤฐR’
Kaygฤฑ duymaktayฤฑz ki, demokrasi tarihimizin bรผyรผk รงabalarla elde ettiฤi kazanฤฑmlarฤฑn bir รงฤฑrpฤฑda yok olabileceฤi zaman dilimindeyiz. Ulus olarak hak ettiฤimiz demokratik deฤerleri yaลayฤฑp yaลatmak uฤrunda mรผcadele etmeliyiz. Pusuda bekleyenlerin beklentilerini boลa รงฤฑkarmalฤฑyฤฑz. Daha รงok demokrasiye en รงok ihtiyaรง duyduฤumuz bir evrede ondan รถdรผn vermemeliyiz.
Ezcรผmle: ฤฐstanbul’da seรงimler bitmiลtir ve hangi partiye oy vermiล olursa olsun bรผtรผn yurttaลlar, bu seรงimin sonucunu bilmektedir. “Hayatฤฑn doฤal akฤฑลฤฑ” ilan edilmelidir. Hukuk bunun iรงin vardฤฑr.
