Tรผrkiye daha รถnce yaลamadฤฑฤฤฑ kadar sฤฑcak bir aralฤฑk ayฤฑnฤฑ geride bฤฑrakฤฑrken aynฤฑ aฤacฤฑn yarฤฑsฤฑnda yapraklar dรถkรผlmemiล, diฤer yarฤฑsฤฑnda รงiรงekler aรงmฤฑล durumda. Uzmanlar, “ฤฐstanbulโun biyolojik ritmi bozuldu. Betonlaลma sonucu ฤฐstanbul 4 derece ฤฑsฤฑnacak, Taksimโde bu 2 derece daha fazla olacak” diyor.
Avrupa Birliฤiโnin yeryรผzรผ inceleme programฤฑ Copernicus bu yฤฑl kasฤฑm ayฤฑnฤฑn dรผnya tarihindeki en sฤฑcak kasฤฑm ayฤฑ olarak tarihe geรงtiฤini aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ. Aynฤฑ beklenti aralฤฑk ayฤฑ iรงin de geรงerli. Bฤฑrakฤฑn mevsim normallerini yaลamayฤฑ aralฤฑk ayฤฑnda gรผneลsiz geรงen gรผn neredeyse yok. Bu aynฤฑ zamanda kentlerde ve doฤada da farklฤฑ etkilere neden oldu.
Tek aฤaรง iki mevsim
Hรผrriyet gazetesinden Emre Eser’in haberine gรถre en รงarpฤฑcฤฑ รถrnek ise ฤฐstanbulโun gรถbeฤinde aralฤฑk ayฤฑnฤฑn son haftasฤฑnda รงiรงek aรงan aฤaรงlar. Harbiyeโde, Kuruรงeลmeโde, Bayrampaลaโda aฤaรงlar daha geรงen senenin yapraklarฤฑnฤฑ dรถkmeden รงiรงek aรงmฤฑล durumda. รyle ki aynฤฑ aฤacฤฑn bir tarafฤฑnda daha sonbahar bile gerektiฤi gibi yaลanmadฤฑฤฤฑ iรงin dรถkรผlmemiล yapraklar diฤer tarafฤฑnda ise sฤฑcak geรงen aralฤฑk ayฤฑ yรผzรผnden ilkbahar moduna girip รงiรงek aรงan dallar var.
โArtฤฑk tropikal iklime geรงtiฤimizin gรถstergesiโ
Haberde gรถrรผลlerine yer verilen Boฤaziรงi รniversitesi ฤฐklim Deฤiลikliฤi ve Politikalarฤฑ Uygulama ve Araลtฤฑrma Merkezi Yรถnetim Kurulu รyesi, Klimatolog ve Meteorolog Prof. Dr. Murat Tรผrkeล, artฤฑk iklim deฤiลikliฤinin ve tropikal iklim rejiminin net sonuรงlarฤฑnฤฑ yaลamaya baลladฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ sรถyledi. Tรผrkeล, “Daha รถnce ลubat baลฤฑnda aฤaรงlar รงiรงek aรงtฤฑฤฤฑnda durum deฤiลiyor diyorduk. Ama aralฤฑkta yaลanmasฤฑ artฤฑk tropikal iklime geรงtiฤimizin gรถstergesi. Bunu Ankara ve รanakkaleโde de gรถrmรผลtรผk. Artan sฤฑcaklฤฑklar ฤฐstanbulโda da biyolojik ritmi ve fenolojiyi bozdu. Ne sonbahar ne de ilkbahar yaลanฤฑyor. Ekosistem iรงin olumsuz. Bundan sonra tarฤฑmdaki tehlikeye odaklanmalฤฑyฤฑz” ifadelerini kullandฤฑ.
Taksim daha sฤฑcak olacak
ฤฐstanbul รniversitesi Ormancฤฑlฤฑk Fakรผltesiโnden Prof. Dr. Doฤanay Tolunay ise โBu kadar yapฤฑlaลma ve ormansฤฑzlaลma olursa baลka bir sonuรง beklemek de yanlฤฑล olur. Aฤaรงlarฤฑn รงiรงek aรงmasฤฑ ve Boฤazโdan geรงen kuลlar hepsi sฤฑcaklฤฑk artฤฑลฤฑnฤฑn sonucu. ฤฐstanbul yรผzyฤฑl sonunda 4 derece ฤฑsฤฑnacak. Taksim gibi kentsel ฤฑsฤฑ adasฤฑ etkisinin fazla olduฤu alanlarda bu artฤฑล 2 derece daha fazla olacakโ dedi.
โBuzullarฤฑn erimesine bakmamฤฑza gerek yok artฤฑkโ
Yaลananlarฤฑn tek sebebinin yรผksek seyreden sฤฑcaklฤฑklar olduฤunu anlatan Prof. Dr. Doฤanay Tolunay, “Orman ekosisteminde aฤaรงlar, sฤฑcaklฤฑklar 10 dereceyi aลtฤฑฤฤฑnda รงiรงek aรงmaya baลlar, 10 derecenin altฤฑna dรผลtรผฤรผnde ise yaprak dรถker. Aralฤฑk ayฤฑnda aฤaรงlarฤฑn รงiรงek aรงmasฤฑ hiรง normal deฤil. Buzullarฤฑn erimesine bakmamฤฑza gerek yok artฤฑk sokaฤฤฑmฤฑzda bunlarฤฑ gรถrรผyoruz. ฤฐklim deฤiลikliฤinin tam ortasฤฑndayฤฑz” diye konuลtu.
โKuraklฤฑk artฤฑk farklฤฑ bir boyuta geldiโ
Prof. Dr. Tolunay, “Tรผrkiyeโde iklim rejimi deฤiลti. Bunun etkilerini ekonomide, tarฤฑmda, sanayide ve turizmde de gรถreceฤiz. Acil uyum planlarฤฑ yapmamฤฑz รถnlemler almamฤฑz ลart. Artฤฑk farklฤฑ bir iklime daha tropikal bir iklime geรงtik diyebiliriz. Subtropikale yakฤฑn. Uzun sรผreli yaฤฤฑลsฤฑz ve uzun sรผreli ลiddetli yaฤฤฑลlarฤฑn olduฤu zamanlara geรงiyoruz. Kuraklฤฑk artฤฑk farklฤฑ bir boyuta geldi” dedi.
ฤฐstanbul aralฤฑk ayฤฑ sฤฑcaklฤฑk verileri (1929-2019)
Ortalama sฤฑcaklฤฑk: 8.2
Ortalama en yรผksek sฤฑcaklฤฑk: 11.2
Ortalama en dรผลรผk sฤฑcaklฤฑk: 5.2
Ortalama yaฤฤฑลlฤฑ gรผn sayฤฑsฤฑ: 14.5
Ortalama gรผneลli saat: 2.5
