Küresel işten çıkarma danışmanlık firması Challenger, Gray & Christmas‘ın raporuna göre, geçen ay 2003 yılından bu yana görülen en kötü Ekim ayı oldu. Şirketler maliyet düşürmek, pandemi döneminde işe alınan kadroları azaltmak ve yapay zeka kullanımına hazırlanmak amacıyla işten çıkarmaları hızlandırdı.
İşverenler geçen ay toplam 153.074 pozisyon için işten çıkarma duyurusu yaparken, Ekim 2024’te bu rakam 55.597 idi. Challenger, Gray & Christmas’ın gelir sorumlusu Andy Challenger, Perşembe günü yayımlanan bir bilanço açıklamasında, geçen ayki rakamın “20 yılı aşkın süredir Ekim ayı için en yüksek toplam ve 2008’den bu yana dördüncü çeyrekteki tek bir ay için en yüksek toplam” olduğunu söyledi.
Toplamda, ABD’li şirketler bu yılın ilk 10 ayında 1.099.500 pozisyonun sonlandırıldığını duyurdu. Bu rakam, 2024 yılının tamamında görülen 761.358 işten çıkarmaya göre yüzde 44 artışa işaret ediyor. Özel sektördeki kesintilerde teknoloji şirketleri başı çekti.
İşten çıkarmaların hızı ortalamaları aştı
Challenger yaptığı açıklamada, “Ekim ayında işten çıkarmaların hızı, ortalamaların çok üzerindeydi,” dedi.
Açıklama, “Bazı sektörler, pandeminin tetiklediği istihdam artışının ardından bir düzeltme sürecine girmiş durumda, ancak bu durum, yapay zeka kullanımının yaygınlaşması, tüketici ve kurumsal harcamaların azalması ve maliyetlerin artmasıyla birlikte kemer sıkma ve istihdam dondurma eğilimlerinin ortaya çıkmasıyla birlikte yaşanıyor,” şeklinde devam etti.
Challenger, Ekim ayındaki işten çıkarmalara yönelik açıklamasında, “Şu anda işten çıkarılanlar, yeni iş bulmakta zorlanıyor ve bu durum işgücü piyasasını daha da gevşetebilir,” değerlendirmesini yaptı. Son dönemde Amazon, Target ve UPS gibi büyük şirketler önemli kesinti duyuruları yaptı. Yılbaşından bu yana yapılan işten çıkarmalar, pandeminin işgücü piyasasını altüst ettiği 2020 yılından bu yana en yüksek seviyede oldu.
Hükümet kapanması verileri yayımlamayı engelledi
Challenger bilanço sunumu, hükümetin kapanması nedeniyle Çalışma Bakanlığı’nın veri yayımlamaması üzerine ortaya çıktı. Bu kapanma, ABD tarihindeki en uzun süreli kapanmaydı.
Son resmi iş raporu Ağustos ayındaki işgücü koşullarını yansıtıyor, ancak Eylül ayına ait veriler henüz yayımlanmadı. Yarın yayımlanması beklenen Ekim ayı iş raporunun yayımlanması olası görünmüyor.
Ağustos ayına kadar, işgücü piyasasının temelde durgun olduğu söyleniyordu. Düşük istihdam ve düşük işten çıkarma ortamında, işsizlik oranı yüzde 4,3’e yükseldi. Bu durum, işsizlerin mevcut pozisyonları bulmakta zorlanırken, çalışanların rollerine sıkı sıkıya bağlı kaldıkları bir dönemi işaret ediyordu.
O zamandan bu yana durumun önemli ölçüde değişmiş olması olası değildir. Çarşamba günü yayımlanan maaş bordrosu işleme şirketi ADP’nin verileri, Ekim ayında özel sektör işverenleri arasında mütevazı bir istihdam artışı olduğunu ve istihdam artışının sektörlere göre farklılık gösterdiğini ortaya koydu.
Yine de Challenger, Ekim ayına kadar olan dönemde işverenlerin 488.077 planlı işe alım duyurusu yaptığını, 2024’ün aynı döneminde ise bu sayının 750.333 olduğunu tespit etti. Bu, 2011’den bu yana en düşük yıllık toplam rakamdır. Ekim ayına kadar duyurulan mevsimlik işe alım planları da Challenger’ın 2012’ye kadar uzanan verilerinde en düşük seviyedeydi.
