Japonya’da, ekonomi alanฤฑnda cesur politikalarฤฑ ile bilinen Baลbakan ลinzo Abe’nin temsilciler meclisinde รผstรผnlรผk saฤladฤฑฤฤฑ seรงimlerin ardฤฑndan รผlke borsasฤฑnda yรผkseliล ivme kazanฤฑrken, gรถzler Japonya Merkez Bankasฤฑ (BoJ) baลkanlฤฑk seรงimleri ile tรผketim vergisi artฤฑrฤฑmฤฑna รงevrildi.
Japonya’da gerรงekleลtirilen seรงimlerde Baลbakan ลinzo Abe liderliฤindeki Liberal Demokratlar koalisyonu, parlamentonun alt kanadฤฑ Temsilciler Meclisinde รผรงte iki รงoฤunluฤu saฤladฤฑ.
Reformcu politikalarฤฑ ve cesur ekonomik teลvik stratejileriyle tanฤฑnan Abe’nin erken seรงim kararฤฑnda ise bu kez siyasi gerekรงelerin รถne รงฤฑktฤฑฤฤฑ dikkati รงekti.
Ekonomistler arasฤฑnda “Abenomiks” olarak anฤฑlan ve รผรง ok ลeklinde รถzetlenen “agresif para politikasฤฑ, bรผyรผk mali teลvik ve yapฤฑsal reformlar”ฤฑn mimarฤฑ Abe, sadece ekonomiye yรถnelik deฤil, milli gรผvenlik politikalarฤฑ ile รผlkenin global sistemdeki yerini tekrar belirleme hedefi doฤrultusunda adฤฑmlar attฤฑฤฤฑnฤฑ da gรถsterdi.
Abe’nin geรงmiล dรถnemde en bรผyรผk hedef olarak gรถsterdiฤi yรผzde 2’lik enflasyona henรผz ulaลamamasฤฑ ve tรผketim vergisini uygulamaya geรงirememesi ise gelecek dรถnemdeki politikalar aรงฤฑsฤฑndan ipucu ลeklinde nitelendiriliyor.
Nikkei 225 endeksi, tarihinde ilk kez 16 iลlem gรผnรผ รผst รผste yรผkseldi
Seรงim sonrasฤฑnda piyasalarda belirsizlik ortadan kalkarken, geniลlemeci ve deflasyonu giderici politikalara devam edileceฤi beklentileri pozitif, eli gรผรงlenen Abe’nin tรผketim vergisinde artฤฑrฤฑma gidebileceฤi konusu ise negatif unsurlar olarak รถne รงฤฑktฤฑ.
Abe’nin seรงimleri kazanacaฤฤฑ beklentisi ve bu beklentinin gerรงekleลmesi sonrasฤฑnda Japonya’da Nikkei 225 endeksi, tarihinde ilk kez 16 iลlem gรผnรผ รผst รผste yรผkselerek 21 yฤฑlฤฑn zirvesini gรถrdรผ. Dolarฤฑn, Japon yeni karลฤฑsฤฑnda 114,1 ile 3,5 ayฤฑn en yรผksek seviyesine รงฤฑkmasฤฑ da endeksteki pozitif havayฤฑ destekledi.
Analistler, son dรถnemde yรผkseliล trendinde bulunan Nikkei endeksinde bir dรผzeltme hareketinin gรถrรผlebileceฤini belirterek, 2020 Olimpiyatlarฤฑna hazฤฑrlanan รผlke piyasalarฤฑnda yeni yatฤฑrฤฑmlarฤฑn katkฤฑsฤฑyla pozitif havanฤฑn devam edebileceฤini, ancak tรผketim vergisinde yรผzde 2’lik artฤฑล uygulamasฤฑnฤฑn hayata geรงirilmesinin satฤฑล baskฤฑsฤฑ yaratabileceฤini kaydetti.
Piyasalarda geniลlemeci politikalarฤฑn sรผrdรผrรผleceฤi konusunda gรถrรผล birliฤi bulunduฤuna iลaret eden analistler, Nisan 2018’de gรถrev sรผresi dolacak olan BoJ Baลkanฤฑ Haruhiko Kuroda’nฤฑn yerine kimin geleceฤine odaklanฤฑlacaฤฤฑnฤฑ, Abe yรถnetiminde yeni baลkandan politika deฤiลikliฤi beklenmediฤini bildirdi.
“Ekonomide mevcut durumun devam edecek”
Konuya iliลkin AA muhabirine deฤerlendirmelerde bulunan Oxford Economics Baล Asya Ekonomisti Sian Fenner, seรงimlerde รงoฤunluฤu elde eden Abe’nin anayasada revizyonlara gidebileceฤini ancak ekonomide mevcut durumun devam edeceฤini sรถyledi.
Tรผketim vergisindeki artฤฑลฤฑn, seรงim kampanyasฤฑ boyunca tartฤฑลmalฤฑ bir konu olmasฤฑna karลฤฑn devam edebileceฤini aktaran Fenner, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Liberal Demokratlar, Ekim 2019’da tรผketim vergisini yรผzde 8’den yรผzde 10’a รงฤฑkarmayฤฑ planlฤฑyor. Abe bu artฤฑลฤฑ iki kere ertelemiลti ancak ลu anda bunu erteleyeceฤi kesin deฤil. Bunun iรงin hala bir ลans var, kฤฑsa vadede ertelenebilir. Japonya’nฤฑn bรผyรผmesi 2019-2020 dรถneminde ortalama olarak 0,6 puan daha fazla gerรงekleลebilir. BoJ, agresif para politikasฤฑna devam edecek. Piyasalar ลimdi Kuroda’nฤฑn yerine kimin geรงeceฤi konusuna dรถnecek. Abe, Kuroda’nฤฑn gรถrev sรผresini uzatabilir ancak bu, BoJ’un parasal politikada bir deฤiลikliฤe gitmesine sebep olmayacak. BoJ, piyasalara sฤฑkฤฑlaลmaya gittiฤine dair yanlฤฑล bir sinyal vermemek iรงin varlฤฑk alฤฑmฤฑnฤฑ azaltma konusunda temkinli davranacak. รรผnkรผ bu yanlฤฑล sinyal yenin aลฤฑrฤฑ deฤer kazanmasฤฑna sebep olabilir.”
Fenner, yapฤฑsal reformlarฤฑn seรงim kampanyasฤฑnda daha az รถn plana รงฤฑktฤฑฤฤฑna iลaret ederek, “Daha fazla reform, uzun dรถnemli bรผyรผme hฤฑzฤฑnฤฑ neredeyse iki katฤฑna รงฤฑkarmak gibi bรผyรผk faydalar saฤlayabilir.” dedi.
“Abe mali ve arz yanlฤฑsฤฑ reformlarฤฑnฤฑ hฤฑzlandฤฑracak”
Berenberg ABD ve Asya Baลekonomisti Mickey Levy ise Abe’nin seรงimleri kazanmasฤฑyla anayasada reform yapma fฤฑrsatฤฑ yakaladฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, bunun Japonya’nฤฑn dฤฑล politikada daha iddialฤฑ bir yaklaลฤฑm sergilemesini saฤlayacaฤฤฑnฤฑ ifade etti.
Ekonomi tarafฤฑnda ise Abe’nin, mali ve arz yanlฤฑsฤฑ reformlarฤฑnฤฑ hฤฑzlandฤฑracaฤฤฑnฤฑ aktaran Levy, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Abe, BoJ’un baลฤฑna tekrar Kuroda’yฤฑ getirecek. Daha fazla reform ve agresif para politikasฤฑ Japon ekonomisi ve finansal piyasalarฤฑn son zamanlardaki pozitif ivmeyi sรผrdรผrebilmesi iรงin zemin hazฤฑrlayacak. Japonya ekonomisi potansiyelinden daha hฤฑzlฤฑ bรผyรผyor. รlke ekonomisinin iyi performans sergilemesi iล gรผcรผ ve verimlilikteki bรผyรผmeyi yansฤฑtฤฑyor. ฤฐลgรผcรผne kadฤฑnlarฤฑn katฤฑlฤฑmฤฑndaki artฤฑล istihdamdaki bรผyรผmeyi artฤฑrฤฑyor. BoJ parasal geniลmesine yรผzde 2’lik enflasyona ulaลma amacฤฑyla devam ediyor. Bu, Japonya borsasฤฑnda yรผkseliลleri saฤlฤฑyor ancak ekonomik performansฤฑn temel sebebi deฤil. Japon ekonomisi olumlu performans sergilemeye ve รผlke borsasฤฑ yรผkselmeye 2018 boyunca da devam edecek.”
“Piyasalarฤฑn istediฤi sonuรง oldu”
AA Finans Analisti Emin Yฤฑlmaz da Japonya’daki seรงimlerin, piyasalarฤฑn beklentisi doฤrultusunda gerรงekleลtiฤini belirterek, Abe’nin sadece bir koltuk kaybederek iktidarฤฑnฤฑ saฤlamlaลtฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Baลbakan Abe’nin yeni kuracaฤฤฑ kabinenin, “savaล kabinesi” ลeklinde nitelendirildiฤini anlatan Yฤฑlmaz, “ABD Baลkanฤฑ Donald Trump bu hafta Japonya’yฤฑ ziyaret edecek. ฤฐki รผlke iรงin en รถnemli gรผndem maddesi Kuzey Kore ile ilgili alฤฑnacak tavฤฑr. ABD’nin yฤฑl sonuna doฤru, Kuzey Kore’ye askeri mรผdahelede bulunacaฤฤฑ Tokyo medyasฤฑnda รงok dillendiriliyor. Esasen Abe’nin erken seรงime gitme sebebinin de bu olduฤu, eฤer savaล hali oluลursa olaylara gรผรงlรผ bir hรผkรผmetle mรผdahele etme isteฤinde olduฤu รถne sรผrรผlรผyor.” diye konuลtu.
Yฤฑlmaz, piyasalar aรงฤฑsฤฑndan bakฤฑldฤฑฤฤฑnda, parasal geniลleme yanlฤฑsฤฑ Abe iktidarฤฑnฤฑn devamฤฑnฤฑn en รงok istenilen sonuรง olduฤunu vurgulayarak, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Nikkei 225 endeksinin seรงim sonrasฤฑ artฤฑลฤฑ da bunu doฤruluyor. 2020’deki Olimpiyatlara kadar, Japonya bir dizi altyapฤฑ yatฤฑrฤฑmฤฑ yapacak. Tรผm bunlarฤฑn piyasalara etkisi olumlu olacaktฤฑr ancak aynฤฑ zamanda Abe hรผkรผmeti uzun zamandฤฑr ertelediฤi tรผketim vergisindeki yรผzde 2’lik artฤฑลฤฑ da eli gรผรงlรผyken hayata geรงirmek isteyecektir. Bu ise รผlkede iyileลme gรถsteren tรผketim trendi iรงin negatif bir geliลme. Muhtemelen 2020 Tokyo Olimpiyatlarฤฑ’na kadar sรผrecek iyimser hava, vergi artฤฑลฤฑ iรงinde bulunmaz bir zaman dilimi. Maliyenin uzun zamandฤฑr hรผkรผmete bu konuda baskฤฑ yaptฤฑฤฤฑ biliniyor.”
Nikkei 225 endeksinin tarihinde ilk defa 15 iลlem gรผnรผnรผ รผst รผste artฤฑลla kapattฤฑฤฤฑnฤฑ anฤฑmsatan Yฤฑlmaz, bunda seรงimlerin piyasalarฤฑn beklentisi doฤrultusunda gerรงekleลmesi ve dolar/yen paritesinin 114 seviyesine yรผkselmesinn etkili olduฤunu ifade etti.
Emin Yฤฑlmaz, endekse genel olarak bakฤฑldฤฑฤฤฑnda teknik aรงฤฑdan epeyce ฤฑsฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ, bu nedenle gelecek haftalarda orta รงaplฤฑ bir dรผzeltme hareketinin gerรงekleลmesini beklediฤini sรถzlerine ekledi.
