Kaldıraçlı piyasaya yeni düzenlemeler

SPK kaldıraçlı döviz piyasasına yeni düzenlemeler getirmek için çalışmalar yapıyor. Habertürk’ten Rahim Ak’ın haberine göre, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı Vahdettin Ertaş, foreks piyasası içinde olmayı istemediklerini hâlâ da içlerine sindiremediklerini söylemişti.

Ertaş’ın ‘100 dolarla macera arıyorlar. Yüzde 83’ü de kaybediyor” dediği kaldıraçlı döviz piyasasına yeni düzenleme getirildiği öğrenildi. Konuyla ilgili çalışma grubu oluşturan SPK; foreks piyasasının gerçekten kendisini döviz kurlarındaki değişime karşı koruma (hedge) ihtiyacı olan şirketlerle sınırlı kalması için karar alma aşamasında.

Bireylerin 100 dolarla girip para kaybetmesini önlemek amacıyla piyasaya girmeye, örneğin bin ve 10 bin dolar gibi alt sınır getirmeyi planlayan kurul diğer yandan Amerika ve Japonya’da olduğu gibi kaldıraç oranlarını düşürmek için de çalışma yapıyor.

Türkiye’de günlük 5 milyar dolarlık bir işlem hacmi gerekleştiriliyor. Kaldıraç oranının 1/100 olduğu Türkiye’de bu piyasaya gidenlerin yüzde 83’ü parasını kaybediyor. Benzer durumlar başka ülkelerde de olduğu için Türkiye gibi diğer ülkeler de düzenleme çalışmaları yapıyor.

Yüksek riskli bu piyasanın halkına zarar verdiğini gören ABD, iki önlem birden aldı. Bir yandan kaldıraç oranını 1’e 50’ye düşüren ABD diğer yandan bu işli yapan aracı kurumlara 20 milyon dolar sınırı getirdi. Böylece suiistimalleri yapma olanağı fazla olan küçük aracı kurumlar piyasadan çekilmek zorunda kaldı. 

Japonya ve Hong Kong’da da kaldıraç oranları yüzde 25 ve 20 olarak belirlenmiş durumda. Citigroup’un çalışmasında dünyada foreks piyasasına giren her 100 kişiden 84’ünün kesin olarak para kazanacağına inandığını ancak bu kişilerden yüzde 30’unun kazanabildiğini yüzde 70’inin ise kaybettiğini ortaya koydu.

Çalışmada foreks yatırımcısının ortalama yaşının 35 olduğu dünyada yaklaşık 4 milyon foreks yatırımcısının bulunduğu belirtildi. 4 milyon yatırımcının 1.6 milyonu Avrupa ve 1.6 milyonu ise Asya’da yaşıyor. ABD’de sadece 150 bin kişi var. Citigroup çalışmasında en ilginç detay, Avrupalı erkeklerin bu piyasada forekse dünyada en az ilgi gösteren grup olmasına rağmen Avrupalı kadınların yüzde 40 ile dünyada en çokforeks işlemi yapan kadın grubunu oluşturuyor olması.

Murat Ali Oral

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İngilizce İşletme Fakültesi'ni bitirdi. Çeşitli kurumlara bağlı olarak emtia ve özellikle altın piyasalarında trader ve danışmanlık yaptı. Medya sektöründe (Matriks, BloombergHT vb) uzun yıllar çeşitli pozisyonlarda çalıştı.