Tรผrkiye Katฤฑlฤฑm Bankalarฤฑ Birliฤi (TKBB) Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Ufuk Uyan, “Kamunun Katฤฑlฤฑm Bankalarฤฑ kurmasฤฑ, sermaye tabanฤฑnฤฑn geniลlemesi ve bu sayede kaldฤฑraรง etkileriyle kฤฑsa vadede katฤฑlฤฑm bankacฤฑlฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑn aktif payฤฑnฤฑn yรผzde 10โlara ve daha uzun vadede de yรผzde 15โlere รงฤฑkmasฤฑ mรผmkรผn gรถrรผlmektedir” dedi.
Uyan, Tรผrkiye Katฤฑlฤฑm Bankalarฤฑ Birliฤi (TKBB) Olaฤan Genel Kurulu’nda yaptฤฑฤฤฑ konuลmada, Tรผrk bankacฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn รถzellikle son 10 yฤฑl iรงinde uygulanan saฤlam yapฤฑsal reformlar ile son derece gรผรงlรผ bir yapฤฑya kavuลtuฤunu ve bugรผnlerde artฤฑk bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn รถz varlฤฑk, aktif karlฤฑlฤฑฤฤฑ, aktif kalitesi gibi รถnemli baลlฤฑklarda oldukรงa iyi durumda bulunduฤunu ifade etti.
Geรงen yฤฑl faizlerde gรถrรผlen yรผzde 50’nin รผzerindeki artฤฑลฤฑn kฤฑsa vadeli kaynaklarla uzun vadeli finansman saฤlayan sektรถrรผn faiz riskinin oluลmasฤฑna neden olduฤunu dile getiren Uyan, รถzellikle mevduat bankalarฤฑnฤฑn yฤฑlฤฑn ilk รงeyrek karlarฤฑnda yรผzde 20,7โye yakฤฑn bir azalma meydana geldiฤini sรถyledi.
Karlฤฑlฤฑklar dรผลรผk kalmaya devam edecek
Uyan, ABD Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (Fed) baลlattฤฑฤฤฑ sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma politikasฤฑna devam edecek olmasฤฑ nedeniyle Tรผrk finans sektรถrรผnรผn kaynak maliyetlerinin uzun sรผre daha yรผksek seyredeceฤi ve bu nedenle karlฤฑlฤฑk dรผzeyinin dรผลรผk kalmaya devam edeceฤini kaydetti. Bu nedenle Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn daha รถnce aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ zorunlu karลฤฑlฤฑklara getiri รถdenmesi konusundaki uygulamaya bir an รถnce geรงmesini beklediklerini belirten Uyan, “Bu durum Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn rekabet gรผcรผne de olumlu katkฤฑda bulunacaktฤฑr” dedi.
2013 yฤฑlฤฑnฤฑn katฤฑlฤฑm bankacฤฑlฤฑฤฤฑ sektรถrรผ iรงin de gรผzel bir yฤฑl olduฤunu ve bu dรถnemde katฤฑlฤฑm bankalarฤฑnฤฑn Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผndeki payฤฑnฤฑ artฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ anlatan Uyan, ลu bilgileri verdi:
“Katฤฑlฤฑm bankalarฤฑ, aktifleri bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 37 artฤฑลla 96 milyar TLโye ulaลtฤฑ. Toplanan fonlarda da yรผzde 29โluk bir bรผyรผme sergileyen katฤฑlฤฑm bankalarฤฑ 63,2 milyar TLโlik fon hacmine ulaลtฤฑ. Katฤฑlฤฑm bankalarฤฑ bu fon bรผyรผklรผฤรผ ile bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnden yรผzde 6,5โluk bir pay almaktadฤฑr. Reel sektรถre desteklerini kriz dรถnemlerinde bile kesmeyen katฤฑlฤฑm bankalarฤฑ, kullandฤฑrdฤฑklarฤฑ fonlarda yรผzde 35โlik artฤฑล saฤladฤฑ ve bu alanda 67,4 milyar TLโlik bir rakama ulaลtฤฑ. Katฤฑlฤฑm bankalarฤฑ bu kalemde bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnden yรผzde 6,2โlik bir pay almaktadฤฑr. Tรผm bu iyi gerรงekleลmeler paralelinde รถz kaynaklarฤฑnda da yรผzde 20โlik bir bรผyรผme gerรงekleลtiren katฤฑlฤฑm bankalarฤฑ 8,8 milyar TLโlik bir รถz kaynak bรผyรผklรผฤรผne ulaลtฤฑ. Piyasalarda yaลanan rekabet, dรผลen kar marjlarฤฑ gibi etkilere raฤmen karlฤฑlฤฑkta bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 15โlik bir bรผyรผme sergileyen katฤฑlฤฑm bankalarฤฑ toplamda 1 milyar 52 milyon TL net kar elde etti. Her geรงen gรผn ลube ve รงalฤฑลan sayฤฑsฤฑnฤฑ artฤฑran katฤฑlฤฑm bankalarฤฑ 2013 yฤฑlฤฑnda 966 ลube sayฤฑsฤฑna ve 16 bin 763 รงalฤฑลan sayฤฑsฤฑna ulaลtฤฑ.”
Kamu katฤฑlฤฑm bankasฤฑ kurulmasฤฑ
Katฤฑlฤฑm bankacฤฑlฤฑฤฤฑ sektรถrรผnรผn ABD Dolarฤฑ cinsinden toplamda bugรผne kadar 1 milyar 900 milyon dolarlฤฑk sukuk ihracฤฑ, TL cinsinden 840 milyon TL tutarฤฑnda kira sertifikasฤฑ iลlemi gerรงekleลtirerek Tรผrk ekonomisine yaklaลฤฑk 5 milyar TLโlik alternatif bir kaynak ve รถnemli bir hacim kazandฤฑrdฤฑฤฤฑna iลaret eden Uyan, Hazine’nin de bu รงerรงevede ABD Dolarฤฑ cinsinden bugรผne kadar 2 milyar 750 bin dolarlฤฑk sukuk ihracฤฑ ve TL cinsinden ise 6 milyar 288 Milyon TL tutarฤฑnda kira sertifikasฤฑ ihracฤฑ gerรงekleลtirdiฤini anฤฑmsattฤฑ.
Bu sertifikalarฤฑn katฤฑlฤฑm bankacฤฑlฤฑฤฤฑ iรงin รงok รถnemli enstrรผmanlar olduฤuna dikkati รงeken Uyan, “Bu enstrรผmanlar sayesinde hem Merkez Bankamฤฑzdan likidite temin ediyor hem de portfรถyรผmรผzde risk aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ sฤฑfฤฑr ya da dรผลรผk aktif bulundurma imkanฤฑna sahip oluyoruz. Bu durum sermaye yeterlilik oranฤฑmฤฑzฤฑ da olumlu etkilemektedir. Kira sertifikalarฤฑnฤฑn ikincil piyasada alฤฑm satฤฑmlarฤฑnฤฑn saฤlanmasฤฑ amacฤฑyla Borsa ฤฐstanbul ile mutabakata varฤฑlmฤฑล olup yakฤฑnda iลlemler baลlayacaktฤฑr” dedi.
Katฤฑlฤฑm bankacฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn รผrรผn gamฤฑnฤฑn geliลtirilmesi ve bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnden daha fazla pay alฤฑnabilmesi iรงin gerรงekleลtirdikleri forum, รงalฤฑลtay ve toplantฤฑlar hakkฤฑnda da konuลan Uyan, kamunun katฤฑlฤฑm bankacฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ bรผyรผtme hedefi paralelinde yeni “Kamu Katฤฑlฤฑm Bankalarฤฑ” kurmasฤฑnฤฑn, sermaye tabanฤฑnฤฑn geniลlemesi ve bu sayede kaldฤฑraรง etkileriyle kฤฑsa vadede katฤฑlฤฑm bankacฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn aktif payฤฑnฤฑn yรผzde 10โlara ve daha uzun vadede de yรผzde 15โlere รงฤฑkmasฤฑnฤฑn mรผmkรผn gรถrรผldรผฤรผnรผ sรถyledi.
Sektรถrรผn istekleri
Uyan, daha hฤฑzlฤฑ geliลme ve geliลmeyi desteklemek iรงin kamunun katฤฑlฤฑm bankasฤฑ kurmasฤฑ yanฤฑnda, yapฤฑlmasฤฑ gerekenleri ลรถyle sฤฑraladฤฑ:
“Mevduat bankalarฤฑnฤฑn aktifleri iรงerisinde risk aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ sฤฑfฤฑr olan Hazine kaฤฤฑtlarฤฑnฤฑn oranฤฑ yรผzde 18โler seviyesinde iken, tamamen reel sektรถrรผ fonlayan katฤฑlฤฑm bankalarฤฑmฤฑzฤฑn son dรผzenlemelerle bilanรงolara dahil ettikleri kira sertifikalarฤฑnฤฑn oranฤฑ sadece yรผzde 6’dฤฑr. ลu anda Tรผrkiyeโ de katฤฑlฤฑm fonlarฤฑndan kullanฤฑlan fonlara uygulanan yรผzde 70 risk aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ dolayฤฑsฤฑyla katฤฑlฤฑm bankacฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn sermaye yeterlilik rasyosu dezavantajฤฑ dรผnyada faizsiz bankacฤฑlฤฑkta katฤฑlฤฑm fonlarฤฑna uygulanan yรผzde 50 risk aฤฤฑrlฤฑฤฤฑna รงekilerek giderilmelidir. ลube harรงlarฤฑ ve benzer bรผyรผmeye yรถnelik parametreler, bankalarฤฑn aktif bรผyรผklรผklerine gรถre belirlenmelidir.”
