Bloomberg‘in haberine gรถre geรงtiฤimiz haftalarda Ukrayna ile yรผksek gerilim yaลayan Rusya, bu yoฤun gรผndemi arasฤฑnda devlet iรงi ilginรง bir tartฤฑลma yaลadฤฑ. Rusya Merkez Bankasฤฑ yayฤฑnladฤฑฤฤฑ bir raporda kripto para madenciliฤini yasaklama tavsiyesinde bulundu. Raporda kripto paralarฤฑn Rusya’nฤฑn para politikasฤฑ egemenliฤini sฤฑnฤฑrladฤฑฤฤฑ ve sonuรง olarak politika faizini yรผksek seviyede tutmak zorunda kaldฤฑฤฤฑ vurgulandฤฑ. Hemen bu aรงฤฑklamalarฤฑn arkasฤฑndan Putin ve hรผkรผmet tarafฤฑndan gelen kripto paralara karลฤฑ olumlu aรงฤฑklamalar kafalarฤฑ karฤฑลtฤฑrdฤฑ.
Boฤaziรงi รniversitesi รฤretim Gรถrevlisi Cemil ลinasi Tรผrรผn, yaลanan bu tartฤฑลmalarฤฑ Rusyaโdan Bloomberg HT iรงin yorumladฤฑ.
โRusya Merkez Bankasฤฑโnฤฑn raporunda kripto paralar ponzi ลemasฤฑna benzetildiโ
Tรผrรผn, raporun 12 maddelik รถzet sayfasฤฑnda kripto varlฤฑklara karลฤฑ aฤฤฑr ithamlar olduฤunu belirterek โMaddelerde hรผkรผmete รงeลitli tavsiyelerde bulunmuลlar. Kripto paralarla ilgili dรผzenleme ve yasaklama, Bitcoin madenciliฤinin รงok enerji harcadฤฑฤฤฑna ve yasaklanmasฤฑna dair bazฤฑ tavsiyeler var. Daha da kรถtรผsรผ sadece Bitcoin deฤil, bรผtรผn kripto paralarฤฑn bir piramit ลemasฤฑ olduฤu iddiasฤฑ var. Ayrฤฑca terรถrรผn finansmanฤฑ ve karanlฤฑk iลler iรงin kullanฤฑldฤฑฤฤฑ da belirtiliyor. Evet bu tรผr bir iddia 2016’da sรถylendiฤi zaman sineye รงekilebilir bir iddiaydฤฑ ama 2022 yฤฑlฤฑnda ciddi bir รผlkenin Merkez Bankasฤฑ kalkฤฑp raporunda โbu bir piramit ลemasฤฑdฤฑrโ ya da โponzi ลemasฤฑdฤฑrโ dediฤi zaman gรผlรผnรง oluyor.โ dedi.
Bu rapor รผzerine hรผkรผmet iรงinden gelen karลฤฑt seslerin olduฤunu da belirten Tรผrรผn, โRapor Rusya iรงerisinde รงeลitli tartฤฑลmalara sebep oldu ve รผzerine Duma’da gรถrev yapan bazฤฑ milletvekilleri karลฤฑ gรถrรผล ortaya koydular. Hatta bu konu รผzerine Maliye Bakanฤฑ da bu rapora karลฤฑ duruล gรถsterdi. Madencilik ile ilgili Rusya’nฤฑn avantajฤฑ olduฤundan bahsetti ve bunu devam ettirilmesi gerektiฤini sรถyledi. Putin de bakan ile beraber pozisyon aldฤฑ ve Merkez Bankasฤฑ yalnฤฑz bฤฑrakฤฑldฤฑ.โ diyerek Rusyaโnฤฑn kripto para konusunda iรงinde bulunduฤu gรถrรผล karลฤฑlฤฑklฤฑฤฤฑna dikkat รงekti.
โSibirya bรถlgesi kripto madenciliฤi iรงin uygunโ
Peki Rus hรผkรผmeti Merkez Bankasฤฑโna karลฤฑ kripto varlฤฑklar konusunda neden bu kadar tepki gรถsterdi? Tรผrรผn bu soruya โDรผnyada kripto madencilik konusunda รผรงรผncรผ รผlke Rusya. Global kripto madenciliฤin yรผzde 10-11’i burada yapฤฑlฤฑyor. Sibirya bรถlgesinde bu iลi yapmak iรงin uygun koลullar var. Hem elektrik ucuz, hem makinalarฤฑ soฤutmak iรงin tekrardan elektrik harcamasฤฑna gerek yok, zaten soฤuk. Makinalar o soฤuk havadan faydalanฤฑyor. Tesisler genellikle kullanฤฑlmayan nรผkleer santrallerin yanฤฑnda kuruluyor. Bu arada yeri gelmiลken belirteyim; Bitcoin madenciliฤinde kullanฤฑlan toplam cihazlarฤฑn oluลturduฤu bu bรผyรผk sistem ลu anda dรผnyanฤฑn en bรผyรผk ve kuvvetli bilgisayarฤฑ konumundaโ diyerek yanฤฑt veriyor.
โKripto para madenciliฤi artฤฑk jeostratejik bir konuโ
Tรผrรผn, โBu iล jeostratejik olarak รถnemli bir konu. Rusya stratejik aรงฤฑdan รงok akฤฑllฤฑ bir devlet. Kripto para madenciliฤinin stratejik bir iล olduฤunun farkฤฑndalar. Kazakistan da bildiฤiniz gibi eskiden Sovyetler Birliฤi รผyesi olan yakฤฑn bir devlet. Son zamanlarda kripto para madenciliฤinde popรผler Kazakistan’da olan hadiselerle de kฤฑsmen kripto para madenciliฤi ile alakalฤฑ. Ama tabi bu alakalarฤฑ รงok fazla yรผzeyde gรถremiyoruz. Putin’in danฤฑลmanlarฤฑnฤฑn sรถzรผnรผ dinlemesindeki bir numaralฤฑ etken, bu kripto para madenciliฤindeki pozisyonunu Rusya’nฤฑn koruyup bรผyรผtmek istemesi. Ayrฤฑca eฤer Ukrayna’ya bir mรผdahale yapฤฑlฤฑrsa ki bรถyle bir mรผdahalenin olasฤฑlฤฑฤฤฑ yรผksek gรถzรผkรผyor, burada ortaya รงฤฑkabilecek finansal yaptฤฑrฤฑmlar zaten konuลulmaya baลlandฤฑ. Bรถyle bir duruma karลฤฑ Ruslar da bรผyรผk bir ihtimalle รงok hฤฑzlฤฑ bir ลekilde kripto paraya adapte olup alternatif sistemlerini kurmak iรงin hฤฑzlanacaktฤฑrโ diyerek Rusya iรงin gelecek dรถnemdeki beklentilerini aktarฤฑyor.
รlkelerin sadece finansal alanda deฤil, dฤฑล iliลkilerinde de bir stratejik koz olarak kripto varlฤฑklarฤฑ kullanmasฤฑ, kripto evreninin artฤฑk รงok etkili bir noktaya geldiฤinin kanฤฑtฤฑ gibi. รnceki yฤฑllara kฤฑyasla artฤฑk รผlkelerin kripto varlฤฑklarฤฑ yasaklamaktan รงok dรผzenleme yoluna gitmesi, belki de Rusyaโda olduฤu gibi bu gรผce sฤฑrt รงevirmek yerine ulaลma รงabasฤฑ olarak yorumlanabilir.
