Kรผresel piyasalarda, enflasyon, resesyon ve yรผksek faiz ortamฤฑna iliลkin endiลelerle tahvil faizlerinde yรผkseliล devam ederken, mevcut risklere Avrupa’da siyasi belirsizliklerin de eklenmesi ile negatif bir seyir izleniyor.
Merkez bankalarฤฑnฤฑn agresif para politikalarฤฑ nedeniyle รถnde gelen ekonomilerin enflasyon kontrol altฤฑna alฤฑnmadan resesyona girebileceฤi ve gรผรงlenen dolarฤฑn yaratacaฤฤฑ tahribata dair sรผregelen endiลelerle tahvil piyasasฤฑndan รงฤฑkฤฑลlar hฤฑzlanฤฑrken, ekonomik belirsizliklere ฤฐngiltere Baลbakanฤฑ Liz Truss’ฤฑn istifa etmesinin ardฤฑndan eklenen siyasi risklerle yatฤฑrฤฑmcฤฑ fiyatlamalarฤฑ zorlaลtฤฑ.
ABD’de dรผn aรงฤฑklanan makroekonomik veri ve ลirket finansal sonuรงlarฤฑnฤฑn karฤฑลฤฑk sinyaller vermesi de halihazฤฑrda kฤฑrฤฑlgan olan risk iลtahฤฑnฤฑn azalmasฤฑna ve pay piyasalarฤฑnda dalgalanmalarฤฑn artmasฤฑna neden oldu.
รte yandan dรผn Philadelphia Fed Baลkanฤฑ Patrick Harker, yฤฑl sonuna kadar faiz oranฤฑnฤฑn yรผzde 4’รผn oldukรงa รผzerine รงฤฑkmasฤฑnฤฑn muhtemel olduฤunu belirterek, “Para politikasฤฑnฤฑn deฤiลtirilmesi iรงin enflasyonda sรผrekli bir dรผลรผล gรถrรผlmesi gerek. Bu nedenle Fed’in politikasฤฑ, bir sรผre daha kฤฑsฤฑtlayฤฑcฤฑ kalacak.” dedi.
Harker’ฤฑn aรงฤฑklamalarฤฑnฤฑn ardฤฑndan 1-2 Kasฤฑm’daki toplantฤฑsฤฑnda 75 baz puanlฤฑk faiz artฤฑrฤฑmฤฑna gitmesine kesin gรถzรผyle bakฤฑlan Fed’in, aralฤฑkta da faizleri aynฤฑ รถlรงรผde yรผkselteceฤine dair fiyatlamalar gรผรงlendi.
Makroekonomik veri tarafฤฑnda ise ABD’de haftalฤฑk iลsizlik baลvurularฤฑ 214 binle beklentilerin altฤฑnda kaldฤฑ. Philadelphia Fed ฤฐmalat Endeksi de ekimde eksi 8,7 ile sektรถrde daralmanฤฑn sรผrdรผฤรผne iลaret etti. รte yandan ABD’de ikinci el konut satฤฑลlarฤฑ eylรผlde yรผzde 1,5 azalarak รผst รผste 8’inci ayda da dรผลรผล kaydetti.
Bu geliลmelerle dรผn New York borsasฤฑnda satฤฑcฤฑlฤฑ bir seyir izlenirken, Dow Jones endeksi yรผzde 0,30, S&P 500 endeksi yรผzde 0,80 ve Nasdaq endeksi yรผzde 0,61 deฤer kaybetti. ABD’nin 10 yฤฑllฤฑk tahvil faizi yรผzde 4,27 ile Haziran 2008’den bu yana en yรผksek seviyeyi gรถrdรผ. Dolar endeksi ise dรผn dalgalฤฑ bir seyir izlemesinin ardฤฑndan bugรผn yeniden 113,1’i test etti. ABD’nin endeks vadeli kontratlarฤฑ yeni gรผne de satฤฑcฤฑlฤฑ baลladฤฑ.
Avrupa tarafฤฑnda dรผn ฤฐngiltere Baลbakanฤฑ Liz Truss’ฤฑn istifa etmesinin ardฤฑndan siyasi geliลmeler gรผndemin odaฤฤฑna yerleลti. รlkede, iktidardaki Muhafazakar Parti’de yeniden baลlayacak liderlik yarฤฑลฤฑ kapsamฤฑnda eski Baลbakan Boris Johnson ve eski Maliye Bakanฤฑ Rishi Sunak’ฤฑn adaylar arasฤฑnda yer almasฤฑ bekleniyor.
Truss’ฤฑn istifa etmesinin ardฤฑndan ฤฐngiltere’nin 10 yฤฑllฤฑk tahvil faizi yรผzde 3,75 ile 2 haftayฤฑ aลkฤฑn sรผrenin en dรผลรผk seviyesine gerilemesinin ardฤฑndan, siyasi belirsizliklerin fiyatlamalara girmesi ile yรผzde 3,91’de dengelendi. Sterlin/dolar paritesi ise 1,13 seviyelerinden 1,12’ye geriledi.
Jeopolitik risklerin de gรผndemden dรผลmediฤi bรถlgede, dรผn Avrupa Birliฤi (AB) รผlkeleri, Ukrayna’daki savaลta kullanmasฤฑ iรงin Rusya’ya insansฤฑz hava aracฤฑ gรถnderdiฤi gerekรงesiyle ฤฐran’a yaptฤฑrฤฑm kararฤฑ aldฤฑ.
รte yandan dรผn toplanan AB รผyesi รผlkelerin liderleri, doฤal gaza tavan fiyat uygulanmasฤฑ konusunda anlaลma saฤlayamadฤฑ. Bu geliลmelere karลฤฑn dรผn Avrupa borsalarฤฑnda alฤฑcฤฑlฤฑ bir seyir izlenirken, Almanya’da DAX 40 endeksi yรผzde 0,20, Fransa’da CAC 40 endeksi yรผzde 0,76 ve ฤฐngiltere’de FTSE 100 endeksi yรผzde 0,27 yรผkseldi. Avro/dolar paritesi dรผn 0,9850’ye kadar yรผkselmesinin ardฤฑndan bugรผn 0,9770’te dengelendi.
Asya tarafฤฑnda bugรผn aรงฤฑklanan verilere gรถre, ultra gevลek para politikalarฤฑnฤฑn sรผrdรผฤรผ Japonya’da enflasyon, artan ithalat maliyetleri รถncรผlรผฤรผnde eylรผlde yฤฑllฤฑk bazda yรผzde 3 ile 8 yฤฑlฤฑn en yรผksek seviyesine ulaลtฤฑ.
Verinin ardฤฑndan dolar/yen paritesi Aฤustos 1990’dan bu yana ilk kez 150 psikolojik eลiฤinin รผzerine รงฤฑkarak 150,4’รผ test etti. Artan fiyat baskฤฑlarฤฑ ve yendeki deฤer kayฤฑplarฤฑnฤฑn hฤฑzlanmasฤฑ ile gelecek ay Japonya Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (BoJ) gรผvercin duruลunda ince bir ayar yapabileceฤine dair tartฤฑลmalar gรผndemde kalฤฑrken, her an doฤrudan kur mรผdahalesi gelebileceฤine dair beklentiler de gรผรงlendi.
ABD’nin รin’e karลฤฑ yapay zeka ve kuantum teknolojilerini kapsayan yeni kฤฑsฤฑtlamalar planladฤฑฤฤฑ haberleri de risk iลtahฤฑnฤฑn azalmasฤฑnฤฑ beraberinde getirdi. Bu geliลmelerle Asya borsalarฤฑnda haftanฤฑn son iลlem gรผnรผnde karฤฑลฤฑk bir seyir izlenirken, kapanฤฑลa yakฤฑn รin’de ลanghay bileลik endeksi yรผzde 0,4 yรผkseldi, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yรผzde 0,3 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yรผzde 0,4 geriledi.
Yurt iรงinde dรผn Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ (TCMB), politika faizini 150 baz puan dรผลรผrerek yรผzde 12’den yรผzde 10,50’ye indirdi. Karar metninde, azalan dฤฑล talebin toplam talep koลullarฤฑ ve รผretim รผzerindeki etkilerinin yakฤฑndan izlendiฤi belirtilerek, “Kurul, takip eden toplantฤฑda da benzer bir adฤฑm atฤฑldฤฑktan sonra faiz indirim dรถngรผsรผnรผn sona erdirilmesini gรผndeme almฤฑลtฤฑr.” denildi.
TCMB’nin kararฤฑnฤฑn ardฤฑndan BIST 100 endeksi dรผn yรผzde 0,53 artarak 3.900,85 puan ile tรผm zamanlarฤฑn en yรผksek kapanฤฑลฤฑnฤฑ gerรงekleลtirirken, gรถrdรผฤรผ en yรผksek seviye rekorunu da 3.942,54 puana taลฤฑdฤฑ. Dolar/TL ise dรผn 18,5953 ile รถnceki kapanฤฑล seviyesinin hemen รผzerinden kapanmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan, bugรผn bankalararasฤฑ piyasanฤฑn aรงฤฑlฤฑลฤฑnda yatay hareketine devam ederek 18,5900’dan iลlem gรถrรผyor.
Analistler, kรผresel รงapta enflasyon ve resesyon endiลeleri ile yeniden yรผkselen tahvil faizlerinin pay piyasalarฤฑnฤฑ baskฤฑlamaya devam ettiฤini belirterek, yurt iรงi piyasalarฤฑn ise pozitif ayrฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Merkez bankalarฤฑnฤฑn “ลahin” para politikalarฤฑna iliลkin beklentilerinin gรผรงlendiฤine iลaret eden analistler, bugรผn yurt iรงi ve Avro Bรถlgesi’nde tรผketici gรผven endeksinin takip edileceฤini, ฤฐngiltere’den gelecek siyasi haber akฤฑลฤฑnฤฑn da yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn odaฤฤฑnda olacaฤฤฑnฤฑ bildirdi.
Analistler, teknik aรงฤฑdan BIST 100 endeksinde 3.800 puanฤฑn destek, 3.950 seviyesinin direnรง konumunda bulunduฤunu ifade etti.
Piyasalarda bugรผn takip edilecek veriler ลรถyle:
09.00 ฤฐngiltere, eylรผl ayฤฑ perakende satฤฑลlar
10.00 Tรผrkiye, ekim ayฤฑ tรผketici gรผven endeksi
10.00 Tรผrkiye, aฤustos ayฤฑ tarฤฑmsal girdi fiyat endeksi
17.00 Avro Bรถlgesi, ekim ayฤฑ tรผketici gรผven endeksi
