Dรผnya genelinde enflasyonist baskฤฑlarฤฑn sรผreceฤine iลaret eden geliลmeler mevcudiyetini korurken, makroekonomik tarafta aรงฤฑklanan verilerin resesyon beklentilerini gรผรงlendirmesi belirsizlikleri artฤฑrฤฑyor.
Merkez bankalarฤฑnฤฑn, enflasyon ve resesyon ikilemi arasฤฑnda alacaฤฤฑ aksiyonlar ise fiyatlamalara yรถn veren temel faktรถr olmayฤฑ sรผrdรผrรผyor. Son haftalarda yetkililerin yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamalar, hem ABD Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (Fed) hem de Avrupa Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (ECB) bu ayki toplantฤฑlarฤฑnda 75 baz puanlฤฑk faiz artฤฑrฤฑmฤฑna gideceฤi ihtimalini artฤฑrฤฑrken, bu durum dolar talebinin de canlฤฑ kalmasฤฑna neden oluyor.
Bu geliลmelerle dรผn dolar endeksi 110 sฤฑnฤฑrฤฑna kadar รงฤฑkarak Haziran 2002’den bu yana en yรผksek seviyeyi test ederken, tahvil piyasasฤฑndan รงฤฑkฤฑลlarฤฑn artmasฤฑyla ABD’nin 10 yฤฑllฤฑk tahvil faizi yรผzde 3,30 ile 10 haftanฤฑn zirvesini gรถrdรผ. Resesyon kaygฤฑlarฤฑ ile emtia tarafฤฑnda da sert dรผลรผล yaลanฤฑrken, gรผmรผลรผn fiyatฤฑ yaklaลฤฑk 2 yฤฑlฤฑn, bakฤฑr ve รงinkonun fiyatฤฑ bir ayฤฑn en dรผลรผk seviyesine geriledi. Brent petrolรผn varil fiyatฤฑ ise รผรง iลlem gรผnรผnde yรผzde 11 deฤer kaybederek 91,6 dolara kadar gerilemesinin ardฤฑndan bugรผn 93,7 dolar seviyesinde dengelendi.
Pay piyasalarฤฑ tarafฤฑnda ise yeni gรผnรผn karฤฑลฤฑk seyirle baลlamasฤฑ dikkati รงekerken, bugรผn ABD’nin istihdam raporunda yer alan tarฤฑm dฤฑลฤฑ istihdam, iลsizlik ve ortalama saatlik kazanรงlar verilerinin fiyatlamalar aรงฤฑsฤฑndan belirleyici olmasฤฑ bekleniyor. Piyasa beklentileri, tarฤฑm dฤฑลฤฑ istihdam artฤฑลฤฑnฤฑn yavaลlayacaฤฤฑna, ancak iลsizlik oranฤฑnฤฑn yรผzde 3,5’de sabit kalarak karฤฑลฤฑk sinyal vereceฤine iลaret ediyor.
Dรผn aรงฤฑklanan verilere gรถre, ABD’de haftalฤฑk iลsizlik baลvurularฤฑ geรงen hafta 232 bin ile 9 haftanฤฑn en dรผลรผk seviyesine geriledi. ABD’de Tedarik Yรถnetim Enstitรผsรผ (ISM) imalat endeksi de aฤustosta 52,8 ile Haziran 2020’den bu yana en dรผลรผk seviyede kalmaya devam etti.
รte yandan dรผn ABD yรถnetiminin, รงip รผreticileri Nvidia ve AMD’ye yapay zeka รงalฤฑลmalarฤฑnda kullanฤฑlan ileri dรผzey รงiplerin รin ve Rusya’ya satฤฑลฤฑnฤฑn durdurulmasฤฑna yรถnelik talimat verdiฤine iliลkin haberler, New York borsasฤฑnda iลlem gรถren teknoloji hisselerini baskฤฑladฤฑ. Haberlerin ardฤฑndan รin ve Rusya’ya รถnemli bir satฤฑล hacmi bulunan Nvidia’nฤฑn hisseleri yรผzde 7’nin รผzerinde, AMD’nin hisseleri ise yรผzde 3’e yakฤฑn deฤer kaybetti. Bu geliลmelerle dรผn Nasdaq endeksi yรผzde 0,26 gerilerken, Dow Jones endeksi yรผzde 0,46 ve S&P 500 endeksi yรผzde 0,30 deฤer kazandฤฑ.
Avrupa’da dรผn aรงฤฑklanan imalat sanayi Satฤฑnalma Yรถneticileri Endeksi (PMI), bรถlgede ekonomik yavaลlamanฤฑn derinleลtiฤine iลaret etti. Sรถz konusu veri, aฤustosta Avro Bรถlgesi’nde 49,6 ile son 2 yฤฑlฤฑn, Almanya’da ise 49,1 ile 26 ayฤฑn en dรผลรผk seviyesine geriledi. Enerji krizine iliลkin geliลmeler de yakฤฑndan takip edilirken, Rusya tavan fiyat uygulayan รผlkelere petrol satmayacaฤฤฑnฤฑ bildirdi. Bu geliลmelerle dรผn Almanya’da DAX 40 endeksi yรผzde 1,60 ve ฤฐngiltere’de FTSE 100 endeksi yรผzde 1,86 gerilerken, Fransa’da CAC 40 endeksi yatay seyretti.
Asya tarafฤฑnda, รin’de yeni tip koronavirรผs (Kovid-19) vaka sayฤฑlarฤฑnฤฑn kฤฑyฤฑ bรถlgelerinden ekonomi iรงin รถnemli olan รผretim merkezlerine kaymasฤฑ tedirginlikleri artฤฑrฤฑyor. รlkede, sฤฑfฤฑr vaka politikasฤฑ kapsamฤฑnda dรผn Shenzen’de tedbirlerin sฤฑkฤฑlaลtฤฑrฤฑlmasฤฑ ve Chengdu eyaletinin karantinaya alฤฑnmasฤฑ, halihazฤฑrda yavaลlama sinyalleri veren รผlke ekonomisinin bรผyรผme hedeflerinden daha da uzaklaลacaฤฤฑ sinyali veriyor.
Japonya’da ise gรผndemi, dolar/yen paritesinin 140,4 ile tarihi zirvesini gรถrmesinin ardฤฑndan, dรผnya genelinin aksine uygulanan para politikalarฤฑnฤฑn ne yรถnde ลekilleneceฤi ve zayฤฑflayan yen karลฤฑsฤฑnda ekonomi yetkililerinin vereceฤi mesajlar meลgul ediyor.
Bu geliลmelerle yeni gรผnรผn Asya borsalarฤฑnda sฤฑnฤฑrlฤฑ da olsa satฤฑcฤฑlฤฑ baลladฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผrken, kapanฤฑลa yakฤฑn Japonya’da Nikkei 225 endeksi yรผzde 0,2, รin’de ลanghay bileลik endeksi yรผzde 0,1 deฤer kaybetti.
Yurt iรงinde, dรผn kรผresel รงapta dรผลรผk seyreden risk iลtahฤฑnฤฑn etkisiyle Borsa ฤฐstanbul’da da satฤฑcฤฑlฤฑ bir seyir izlendi ve BIST 100 endeksi, gรผnรผ yรผzde 0,90 deฤer kaybฤฑyla 3.142,74 puandan tamamladฤฑ. Dolar/TL ise dรผn yรผzde 0,1 artฤฑลla 18,2048’den kapanฤฑrken, bugรผn bankalararasฤฑ piyasanฤฑn aรงฤฑlฤฑลฤฑnda 18,2170’ten iลlem gรถrรผyor.
Analistler, enflasyonist endiลelerle merkez bankalarฤฑnฤฑn atacaฤฤฑ agresif politika adฤฑmlarฤฑnฤฑn, halihazฤฑrda yavaลlayan ekonomileri resesyona itebileceฤi beklentilerinin piyasalarda risk iลtahฤฑnฤฑn dรผลรผk seyretmesine neden olduฤunu sรถyledi.
Bugรผnรผn veri gรผndeminde ABD’de tarฤฑm dฤฑลฤฑ istihdam ve fabrika sipariลleri, Avro Bรถlgesi’nde รretici Fiyat Endeksi’nin (รFE) รถne รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ aktaran analistler, teknik aรงฤฑdan BIST 100 endeksinde 3.200 seviyesinin direnรง, 3.050 puanฤฑn destek konumunda bulunduฤunu bildirdi.
Piyasalarda bugรผn takip edilecek veriler ลรถyle:
12.00 Avro Bรถlgesi, temmuz ayฤฑ รFE
14.30 Tรผrkiye, haftalฤฑk para ve banka istatistikleri
14.30 Tรผrkiye, haziran ayฤฑ finansal kesim dฤฑลฤฑ firmalarฤฑn dรถviz pozisyonu
15.30 ABD, aฤustos ayฤฑ tarฤฑm dฤฑลฤฑ istihdam ve iลsizlik oranฤฑ
17.00 ABD, temmuz ayฤฑ dayanฤฑklฤฑ mal sipariลleri
