Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu (TรฤฐK), ekonomi yรถnetiminin ve piyasalarฤฑn yakฤฑndan takip ettiฤi tรผketici ve รผretici fiyat endekslerini yayฤฑmladฤฑ; bรถylece kritik mayฤฑs ayฤฑ enflasyon verileri aรงฤฑklandฤฑ. Resmi verilere gรถre, mayฤฑs ayฤฑnda tรผketici fiyat endeksindeki (TรFE) aylฤฑk artฤฑล hฤฑzฤฑ bir รถnceki aya kฤฑyasla yavaลlama kaydetse de, hem aylฤฑk hem de yฤฑllฤฑk bazda gerรงekleลen rakamlar piyasa beklentilerinin รผzerinde seyretti.
Mayฤฑs ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑ bir รถnceki aya gรถre yรผzde 1,71 artฤฑล gรถsterirken, yฤฑllฤฑk enflasyon yรผzde 32,61 seviyesine yรผkseldi ve yukarฤฑ yรถnlรผ hareketini sรผrdรผrdรผ. Piyasa analistlerinin anketlerdeki genel beklentisi ise aylฤฑk enflasyonun yรผzde 1,59, yฤฑllฤฑk enflasyonun ise yรผzde 32,50 seviyesinde gerรงekleลeceฤi yรถnรผndeydi.
Aรงฤฑklanan resmi veriler, fiyat artฤฑลlarฤฑndaki katฤฑlฤฑฤฤฑ ve temel harcama gruplarฤฑndaki yรผksek seyri ortaya koyuyor. Nisan ayฤฑnda Orta Doฤu’daki jeopolitik gerilimlerin ve รงatฤฑลma ortamฤฑnฤฑn kรผresel enerji fiyatlarฤฑna yansฤฑmasฤฑyla aylฤฑk yรผzde 4’รผn รผzerinde gerรงekleลmiลti. Mayฤฑs ayฤฑnda bu ลoklarฤฑn hafiflemesiyle aylฤฑk artฤฑล hฤฑzฤฑ yavaลlasa da yฤฑllฤฑk bazda nisan ayฤฑndaki yรผzde 32,37’lik seviye aลฤฑlarak yรผzde 32,61’e ulaลฤฑldฤฑ.
Bu geliลmeyle birlikte, yฤฑlฤฑn ilk beล ayฤฑnda biriken toplam enflasyon oranฤฑ yรผzde 16,61 olarak hesaplanฤฑrken, 12 aylฤฑk ortalamalara gรถre fiyat artฤฑล hฤฑzฤฑ da yรผzde 32,24 olarak kayฤฑtlara geรงti.
Ekonomi รงevrelerinin enflasyonun ana eฤilimini izlemek iรงin hassasiyetle takip ettiฤi yฤฑllฤฑk รงekirdek enflasyon gรถstergesi de eลik deฤeri aลarak yรผzde 30,44 seviyesine tฤฑrmandฤฑ.
Giyim ve ayakkabฤฑ grubunda belirgin artฤฑล yaลandฤฑ
TรฤฐK raporuna gรถre, mayฤฑs ayฤฑnda harcama gruplarฤฑ arasฤฑnda fiyatฤฑ en sert yรผkselen kategori, mevsimsel geรงiลlerin de etkisiyle yรผzde 11,29 artฤฑล gรถsteren giyim ve ayakkabฤฑ grubu oldu. Sepette en yรผksek aฤฤฑrlฤฑฤa sahip olan รผรง ana harcama grubunun yฤฑllฤฑk performanslarฤฑ incelendiฤinde; konut, su, elektrik ve gaz grubundaki yฤฑllฤฑk fiyat artฤฑล hฤฑzฤฑnฤฑn yรผzde 45,59 ile zirvede yer aldฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor.
Bu grubu yรผzde 34,86 ile gฤฑda ve alkolsรผz iรงecekler, yรผzde 34,29 ile ulaลtฤฑrma sektรถrรผ takip ediyor. Yฤฑllฤฑk enflasyona en belirgin puan katkฤฑsฤฑnฤฑ 8,60 yรผzde puan ile gฤฑda grubu yaparken, onu 6,07 puanla konut ve 5,63 puanla ulaลtฤฑrma izliyor.
Aylฤฑk bazda ise gฤฑda fiyatlarฤฑnda yรผzde 0,48’lik sฤฑnฤฑrlฤฑ bir azalma gรถrรผlmesi genel endeksi olumlu etkileyerek aylฤฑk deฤiลime -0,12 yรผzde puanlฤฑk bir katkฤฑ saฤladฤฑ. Buna karลฤฑn ulaลtฤฑrmada yaลanan yรผzde 2,03 ve konut grubundaki yรผzde 2,28’lik aylฤฑk artฤฑลlar, enflasyonu yukarฤฑ itmeye devam etti. Mayฤฑs ayฤฑ itibarฤฑyla endekste yer alan 174 alt sฤฑnฤฑftan 137’sinde fiyat artฤฑลฤฑ kaydedilirken, yalnฤฑzca 28 alt sฤฑnฤฑfta dรผลรผล gรถrรผldรผ, 9 alt sฤฑnฤฑfta ise deฤiลim yaลanmadฤฑ.
รretici tarafฤฑnda ise (Yฤฐ-รFE) yฤฑllฤฑk enflasyon nisandaki yรผzde 28,59 seviyesinden mayฤฑsta yรผzde 28,93’e yรผkselirken, aylฤฑk รผretici enflasyonu yรผzde 3,17’den yรผzde 2,75’e gerileyerek maliyet baskฤฑsฤฑnฤฑn kฤฑsmen sรผrdรผฤรผne iลaret etti.
Piyasa dinamikleri ve merkez bankasฤฑnฤฑn para politikasฤฑ adฤฑmlarฤฑ
Yaลanan bu son geliลmeler, Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (TCMB) sฤฑkฤฑ para politikasฤฑ duruลunu ve faiz kararฤฑnฤฑ ne kadar daha sรผrdรผreceฤi konusundaki tartฤฑลmalarฤฑ yeniden ลekillendiriyor. Analistler, รงekirdek enflasyonun yรผzde 30’un รผzerine รงฤฑkmasฤฑnฤฑn ve hizmet grubu fiyatlarฤฑndaki katฤฑlฤฑk ile gฤฑda dฤฑลฤฑ kalemlerdeki seyrin, mรผcadele sรผrecinin uzayabileceฤini gรถsterdiฤini deฤerlendiriyor. Piyasalar, kรผresel emtia fiyatlarฤฑndaki dalgalanmalar ile yurt iรงi talep dengelenmesini yakฤฑndan izlerken, ekonomi yรถnetiminin maliye politikasฤฑyla para politikasฤฑ arasฤฑndaki eลgรผdรผmรผ artฤฑrma adฤฑmlarฤฑnฤฑn รถnรผmรผzdeki รงeyreklerde de belirleyici olacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor.
Yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda baz etkisinin devreye girmesiyle yฤฑllฤฑk bazda bir gerileme patikasฤฑ beklense de, รผretici fiyatlarฤฑndaki yapฤฑลkanlฤฑk ve dรถviz kuru volatilite riskleri, piyasa oyuncularฤฑnฤฑn temkinli duruลunu korumasฤฑna neden oluyor.
