Merkez Bankasฤฑ, enflasyon beklentileri, fiyatlama davranฤฑลlarฤฑ ve enflasyonu etkileyen diฤer unsurlardaki geliลmeler yakฤฑndan izlenerek ihtiyaรง duyulmasฤฑ halinde ilave parasal sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma yapฤฑlabileceฤini bildirdi. Merkez Bankasฤฑ, olaฤanรผstรผ Para Politikasฤฑ Toplantฤฑsฤฑnฤฑn รถzet raporunu yayฤฑnladฤฑ.
Raporda ลu bilgiler verildi:
“Geliลmeler
1. Para Politikasฤฑ Kurulu (Kurul), toplantฤฑda yakฤฑn dรถnem geliลmelerini deฤerlendirerek 25 Nisan 2018 tarihli toplantฤฑda ele alฤฑnan ve Enflasyon Raporuโnda yer alan risk senaryolarฤฑnฤฑ gรถzden geรงirmiลtir.
2. Yakฤฑn dรถnemde, geliลmiล รผlkelerde finansal koลullar sฤฑkฤฑlaลmฤฑลtฤฑr. Gรผรงlรผ talep koลullarฤฑ ve emtia fiyatlarฤฑndaki yรผkseliลe baฤlฤฑ olarak enflasyonun hฤฑzlanmasฤฑ ihtimali bu รผlkelerin para politikalarฤฑnda รถngรถrรผlenden hฤฑzlฤฑ bir sฤฑkฤฑlaลma sรผrecini tetikleyebilecek bir risk oluลturmaktadฤฑr. Amerikan Merkez Bankasฤฑโnฤฑn (Fed), 2018 yฤฑlฤฑnฤฑn geri kalanฤฑnda รผรง faiz artฤฑลฤฑ daha yapma olasฤฑlฤฑฤฤฑ yรผkselmiล ve ABD tahvil getirileri artmฤฑลtฤฑr. Deฤerlenme eฤilimine giren ABD dolarฤฑnฤฑn da etkisiyle, yakฤฑn dรถnemde kรผresel finansal piyasalarda dalgalanmalar meydana gelmiล, geliลmekte olan รผlkelere yรถnelik risk algฤฑsฤฑ bozulmuล, dรถviz kurlarฤฑnda deฤer kaybฤฑ ve oynaklฤฑk artฤฑลฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra portfรถy akฤฑmlarฤฑnda zayฤฑflama gรถzlenmiลtir.
3. Kรผresel finansal piyasalardaki dalgalanmanฤฑn yurt iรงi finansal koลullar รผzerinde sฤฑkฤฑlaลtฤฑrฤฑcฤฑ etkileri olmuลtur. Jeopolitik geliลmelerin yanฤฑ sฤฑra enflasyon ve cari aรงฤฑk gibi makro gรถstergelerdeki gรถrรผnรผm, Tรผrkiyeโnin kรผresel dalgalanmalara olan hassasiyetini artฤฑrmฤฑลtฤฑr. Risk primindeki yรผkseliล ve portfรถy
akฤฑmlarฤฑndaki azalฤฑลa baฤlฤฑ olarak Tรผrk lirasฤฑ diฤer geliลmekte olan รผlkelerin para birimlerine kฤฑyasla daha fazla deฤer kaybetmiล ve daha dalgalฤฑ bir seyir izlemiลtir. Tรผrk lirasฤฑndaki deฤer kaybetme eฤilimi
Mayฤฑs ayฤฑnฤฑn รผรงรผncรผ haftasฤฑndan itibaren ivmelenerek iktisadi temellerle uyumlu olmayan saฤlฤฑksฤฑz fiyat oluลumlarฤฑna iลaret etmiลtir.
4. Bu doฤrultuda Merkez Bankasฤฑ, piyasalarda gรถzlemlenen saฤlฤฑksฤฑz fiyat oluลumlarฤฑ ve aลฤฑrฤฑ oynaklฤฑklarฤฑn enflasyon gรถrรผnรผmรผ รผzerindeki etkilerini gรถzeterek, 25 Nisan tarihli toplantฤฑdan bugรผne dรถviz piyasalarฤฑna yรถnelik bazฤฑ dรผzenlemeler yapmฤฑลtฤฑr. Bu dรผzenlemelerin amacฤฑ, aลฤฑrฤฑ oynaklฤฑk dรถnemlerinde piyasanฤฑn ihtiyacฤฑ olan likiditeyi zamanฤฑnda, kontrollรผ ve etkili bir ลekilde saฤlamaktฤฑr.
Piyasalara Yรถnelik รnlemler
5. 7 Mayฤฑs 2018 tarihli duyuru ile rezerv opsiyonu mekanizmasฤฑ kapsamฤฑnda dรถviz imkรขn oranฤฑ รผst sฤฑnฤฑrฤฑ yรผzde 55โten yรผzde 45โe dรผลรผrรผlerek dilim aralฤฑklarฤฑ yeniden belirlenmiลtir. Sรถz konusu
deฤiลiklik ile bankalara dรถviz likiditesi saฤlanฤฑrken Tรผrk lirasฤฑ likidite koลullarฤฑ sฤฑkฤฑlaลtฤฑrฤฑlmฤฑลtฤฑr.
6. 9 Mayฤฑs 2018 tarihli duyuru ile gรผnlรผk olarak dรผzenlenen Tรผrk Lirasฤฑ Depolarฤฑ Karลฤฑlฤฑฤฤฑ Dรถviz Depolarฤฑ ihale tutarฤฑ 1,25 milyar ABD dolarฤฑndan 1,5 milyar ABD dolarฤฑna yรผkseltilmiลtir. Bu deฤiลiklik ile en fazla 6,25 milyar ABD dolarฤฑ olan sรถz konusu ihalelerin toplam bakiyesinin 7,5 milyar ABD dolarฤฑna ulaลabilmesi saฤlanmฤฑลtฤฑr. Aynฤฑ tarihli duyuru ile 2018 yฤฑlฤฑnฤฑn ikinci รงeyreฤinde gerรงekleลtirilecek Tรผrk lirasฤฑ uzlaลmalฤฑ vadeli dรถviz satฤฑm ihalelerine iliลkin takvim gรผncellenmiลtir. Aรงฤฑklanan takvime gรถre, sรถz konusu ihaleler yoluyla oluลacak vadeli dรถviz satฤฑm pozisyon tutarฤฑ 7,1 milyar ABD dolarฤฑna yรผkseltilmiลtir.
Makroekonomik Gรถrรผnรผm ve Politika Faizi
7. Bir รถnceki toplantฤฑda, Kurul, Tรผrkiye ekonomisinin, maliyet yรถnlรผ enflasyon baskฤฑlarฤฑ ile karลฤฑ karลฤฑya olduฤu bir duruma portfรถy รงฤฑkฤฑลlarฤฑnฤฑn da eลlik etmesini risk senaryosu olarak deฤerlendirmiล
bรถyle bir durumda dรถviz kurlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn tรผketici fiyatlarฤฑ ve genel olarak finansal istikrar รผzerindeki olasฤฑ yansฤฑmalarฤฑnฤฑn para politikasฤฑ tepkisinde belirleyici olacaฤฤฑnฤฑ deฤerlendirmiลtir.
8. Nisan ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑ yรผzde 1,87 oranฤฑnda artmฤฑล, yฤฑllฤฑk enflasyon 0,62 puan yรผkselerek yรผzde 10,85 olmuลtur. Enflasyondaki yรผkseliลte petrol fiyatlarฤฑ ve dรถviz kuru geliลmelerine baฤlฤฑ olarak yรผkselen enerji ile temel mal grubu fiyatlarฤฑ etkili olmuลtur. Temel mal grubundaki geliลmelere baฤlฤฑ olarak รงekirdek gรถstergelerin yฤฑllฤฑk enflasyonlarฤฑ ve ana eฤilimleri yรผkselmiลtir. Gฤฑda yฤฑllฤฑk enflasyonu iลlenmemiล gฤฑda fiyatlarฤฑ รถncรผlรผฤรผnde gerilerken, B ve C endekslerinde yฤฑllฤฑk enflasyon sฤฑrasฤฑyla 0,59 ve 0,80 puan artarak yรผzde 12,54 ve yรผzde 12,24 olarak gerรงekleลmiลtir. Bu dรถnemde รผretici fiyatlarฤฑ kaynaklฤฑ maliyet yรถnlรผ baskฤฑlar bir รถnceki aya kฤฑyasla gรผรงlenmiล, talep koลullarฤฑ maliyet ลoklarฤฑnฤฑn
enflasyon รผzerinde hissedilir olmasฤฑnda rol oynamฤฑลtฤฑr.
9. Enflasyonun yรผksek seviyeleri ve enflasyon beklentilerindeki artฤฑล, fiyatlama davranฤฑลlarฤฑna iliลkin riskleri canlฤฑ tutmaktadฤฑr. Yayฤฑlฤฑm endeksleri, ekonomik birimlerin fiyat artฤฑrma eฤiliminin oldukรงa gรผรงlendiฤine iลaret etmektedir. Enflasyonun ana eฤilimine dair gรถstergelerin katฤฑlฤฑk sergilemesi ve รงekirdek enflasyon seviyelerinin yรผksek seyretmesinin fiyatlama davranฤฑลฤฑ รผzerinde risk oluลturmaya
devam ettiฤi, bunlara ilave olarak yakฤฑn dรถnemde baลta petrol olmak รผzere ithalat fiyatlarฤฑnฤฑn yรผkselmesinin de sรถz konusu riskleri artฤฑrdฤฑฤฤฑ deฤerlendirilmektedir.
10. 2018 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk รงeyreฤinde gรผรงlรผ seyreden iktisadi faaliyetin, ikinci รงeyrekte ana eฤilimine yakฤฑnsamaya baลladฤฑฤฤฑ gรถrรผlmektedir. Toplam talep koลullarฤฑnฤฑn enflasyon รผzerindeki
etkisinin kademeli olarak zayฤฑflamaya devam edeceฤi รถngรถrรผsรผ korunmakla birlikte, son dรถnemde Tรผrk lirasฤฑndaki deฤer kaybฤฑyla oldukรงa belirginleลen maliyet yรถnlรผ baskฤฑlar ve bunun olasฤฑ ikincil
etkileri enflasyon gรถrรผnรผmรผnรผ olumsuz etkilemektedir.
11. รzetle, yakฤฑn dรถnemde piyasalarda gรถzlenen saฤlฤฑksฤฑz fiyat oluลumlarฤฑ ve enflasyon beklentilerinde sรผregelen yรผkseliล genel fiyatlama davranฤฑลlarฤฑna dair riskleri artฤฑrmฤฑลtฤฑr. Bu
deฤerlendirmeler doฤrultusunda Kurul, fiyat istikrarฤฑnฤฑ desteklemek amacฤฑyla gรผรงlรผ bir parasal sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma yapฤฑlmasฤฑna karar vermiลtir. Bu รงerรงevede, Geรง Likidite Penceresi uygulamasฤฑ รงerรงevesinde borรง verme faiz oranฤฑ yรผzde 13,5โten yรผzde 16,5โe yรผkseltilmiลtir.
12. Kurul, ayrฤฑca toplantฤฑda para politikasฤฑnฤฑn รถngรถrรผlebilirliฤini artฤฑrmak ve aktarฤฑm mekanizmasฤฑnฤฑ gรผรงlendirmek amacฤฑyla operasyonel รงerรงevenin kฤฑsa sรผre iรงinde sadeleลtirilmesi hususunda mutabฤฑk kalmฤฑลtฤฑr.
13. TCMB fiyat istikrarฤฑ temel amacฤฑ doฤrultusunda elindeki bรผtรผn araรงlarฤฑ kullanmaya devam edecektir. Enflasyon gรถrรผnรผmรผnde belirgin bir iyileลme ve hedeflerle uyum saฤlanana kadar para politikasฤฑndaki sฤฑkฤฑ duruล kararlฤฑlฤฑkla sรผrdรผrรผlecektir. Enflasyon beklentileri, fiyatlama davranฤฑลlarฤฑ ve enflasyonu etkileyen diฤer unsurlardaki geliลmeler yakฤฑndan izlenerek ihtiyaรง duyulmasฤฑ halinde ilave parasal sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma yapฤฑlabilecektir.”
