Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Beลir Atalay, MฤฐT Teklifine yรถnelik eleลtirilere, โBir kiลinin sรผrekli dinlenebilmesi, iletiลimin dinlenebilmesi iรงin bir kiลiyi sรผrekli bu iลle ilgilenecek ลekilde memur gรถrevlendirmeniz gerekiyor. Halihazฤฑrdaki insan kaynaฤฤฑ yapฤฑsฤฑyla teลkilatฤฑn iรงeriye yรถnelik bรถyle bir uygulama oluลturmasฤฑ da esasen mรผmkรผn deฤildir. ลu anda bugรผn itibarฤฑyla mahkeme kararฤฑyla gerรงekleลtirilen ve TฤฐBโde kayฤฑtlฤฑ iletiลim denetlemesine yรถnelik faaliyet sayฤฑsฤฑ, MฤฐTโin 2 bin 473โtรผrโ dedi.
Baลkan Mehmet Ersoy baลkanlฤฑฤฤฑnda toplanan ฤฐรงiลleri Komisyonuโnda Devlet ฤฐstihbarat Hizmetleri ve Milli ฤฐstihbarat Teลkilatฤฑ Kanununda Deฤiลiklik Yapฤฑlmasฤฑna Dair Kanun Teklifi gรถrรผลรผldรผ. MฤฐT Yasasฤฑโnda deฤiลiklik รถngรถren teklif hakkฤฑnda bilgi veren Atalay, โ1984โte yรผrรผrlรผฤe giren yasada MฤฐTโin gรถrev alanlarฤฑnฤฑ daraltarak daha belirgin hale getirmeyi, dฤฑล gรผvenlik, milli savunma, terรถrle mรผcadele, istihbarat karลฤฑ koyma, siber suรงlarla mรผcadele konularฤฑndaki faaliyetleri olgunlaลmayฤฑ hedeflemektedir. Bu teklif bunlarฤฑ hedefliyor. Bugรผn MฤฐTโe yeni bir รงerรงeve ama tamamฤฑ kanunun รผzerinde รงalฤฑลฤฑlฤฑyor, ileri bir zamanda, baลtan sona bunun yenilenmesi รผzerinde de รงalฤฑลฤฑlฤฑyorโ dedi.
Daha ลeffaf bir kurum iรงin รงalฤฑลฤฑyoruz
MฤฐTโin hali hazฤฑrda faaliyetlerini รงoฤunu karลฤฑ casusluk ve dฤฑล istihbarata yรถnelmekte olduฤunu ifade eden Bakan Atalay, โKamu kurum ve kuruluลlarฤฑnda gizli bilgiye eriลecek ลahฤฑslarla ilgili gelen talepler รงerรงevesinde her yฤฑl yaklaลฤฑk 250 bin kiลinin arลiv araลtฤฑrmasฤฑ ve gรผvenlik tahkikatฤฑnฤฑ yapmaktadฤฑr. Bu durum teลkilat รผzerinde รงok รถnemli bir yรผk oluลturmakta. Gelinen o noktada biz bu yasayla daha ลeffaf bir kurum ortaya รงฤฑkarmaya รงalฤฑลฤฑyoruz” diye konuลtu.
Baลbakan baลkanlฤฑฤฤฑndaki MฤฐKK รถnergeden รงฤฑkartฤฑlacak
Bir istihbarat koordinasyon kurulunun ลu anda olduฤunu, MฤฐT Yasasฤฑโnda olduฤunu ifade eden Atalay, โBaลkanฤฑ MฤฐT Mรผsteลarฤฑdฤฑr. Ama zorluk ลu, arkadaลlar o nedenle bir teklif getirmiล, biz onu deฤiลtirdik, รถnergeyle deฤiลtireceฤiz. Arkadaลlar burada Baลbakanโฤฑn baลkanlฤฑฤฤฑnda bir koordinasyon รถngรถrmรผลler. Bu รงok yadฤฑrgandฤฑ, โistihbaratฤฑn hepsi Baลbakanโa baฤlanฤฑyorโ diye. รnergeyle onu deฤiลtireceฤiz, eski yapฤฑsฤฑnฤฑ koruyacaฤฤฑz. Ama bu ลekliyle verimli yรผrรผmรผyor. Arkadaลlarฤฑn genel yaklaลฤฑmฤฑ, istihbaratรงฤฑlarฤฑn, bir siyasi iradeden biri olsa daha verimli รงalฤฑลฤฑlฤฑr gibi o onun iรงin getirilmiลti. Kaldฤฑrmฤฑล oluyoruz. Teklif iรงinde รถnergeyle รงฤฑkarฤฑlmฤฑล olacakโ dedi.
Partiyle biz, รถrgรผtle MฤฐT gรถrรผลรผyor
รรถzรผm sรผrecinin bir ayaฤฤฑnฤฑn istihbarat teลkilatฤฑ olduฤunu belirten Atalay, โBiz hรผkรผmetle siyaset kesimi olarak รถrgรผt kesimi ile gรถrรผลmรผyoruz. Biz siyasi partiyle gรถrรผลรผyoruz. รrgรผt kesimiyle istihbarat teลkilatฤฑmฤฑz yรผrรผtรผyor รงalฤฑลmalarฤฑ. Ama bir savcฤฑ รงฤฑkฤฑyor, โistihbarat teลkilatฤฑnฤฑn baลฤฑndaki kiลiyi gidin onu getirin, ben ifadesini alacaฤฤฑm diyorโ. Bรถyle bir รผlke olmazโ diye konuลtu.
MฤฐT tarafฤฑndan yurt dฤฑลฤฑnda rehine kurtarma faaliyetlerinde bulunulduฤunu ifade eden Atalay, โSuriyeโde bazฤฑ ลahฤฑslarฤฑn kurtarฤฑlmasฤฑ, Lรผbnan uyruklu 11 kiลi, Afganistanโda aynฤฑ, Sudanโda 5 Tรผrk vatandaลฤฑn serbest bฤฑrakฤฑlmasฤฑ gibi, MฤฐT aktif rol oynuyorโ aรงฤฑklamasฤฑnฤฑ yaptฤฑ.
MฤฐT, Muhebarat deฤil
Atalay, teklife yรถneltilen eleลtirilere ลu yanฤฑtฤฑ verdi:
โMuhaberat devleti oluลturuluyor, Baas rejimi, Hitler sรถzleriโฆ bunlarฤฑ yapmayalฤฑm, bunlar รผzรผcรผโฆ Ne Hitler, ne Baas ne faลizm ne diktatรถrlรผk bize yakฤฑลmaz. Biz demokratikleลtirme adฤฑmlarฤฑ getiriyoruz, haftaya da รถnรผmรผze o gelecek. Muhaberat devletlerinde istihbarat teลkilatlarฤฑ insanlarฤฑ gรถzaltฤฑna alฤฑr. ฤฐลkence eder, sorgusuz sualsiz hapse atar. รlkemizde MฤฐTโin bir insanฤฑ tutukladฤฑฤฤฑ, gรถzaltฤฑna aldฤฑฤฤฑ, mahkemeye gรถnderdiฤi vaki deฤildir. รรผnkรผ yetkisi yoktur.โ
MฤฐTโin 8 bine yakฤฑn personeli bulunduฤuna iลaret eden Atalay, โBu insan kaynaฤฤฑn รงoฤunluฤunu teknik konularda personel, tercรผmanlar, dil analistleri ve yardฤฑmcฤฑ hizmetlerde bulunan personel oluลturmaktadฤฑr. Baลka bir anlatฤฑmla MฤฐT bรผnyesinde muhaberat devletinde olmasฤฑ gereken, yรผzbinleri bulan bir siyasal gรผรง yokturโ dedi.
Basฤฑnla ilgili cezalar dรผลรผrรผlecek
Basฤฑnla ilgili teklifte yer alan maddeler ile ilgili deฤiลiklik รถnergeleri vereceklerine dikkat รงeken Atalay, โOralarda cezalarda indirim รถngรถrรผyoruzโ diye konuลtu. Atalay ลรถyle devam etti:
โFinansal verilerin incelenmesine yรถnelik getirilen teklifteki amaรง ลudur, kiลileri takip etmek deฤildir. Hiรงbir modern istihbarat teลkilatฤฑ kiลi hedefli รงalฤฑลmaz. Burada hedeflenen tehdit oluลturabilecek ลรผphelileri tepsit etmek amacฤฑyla normal olmayan ancak belirli profillerde davranan kiลileri tespit edebilme imkanฤฑ saฤlamaktฤฑr. Diฤer taraftan kredi kartฤฑna iliลkin bilgiler, finansal bilgiler ve para transferlerine iliลkin bilgiler halihazฤฑrda zaten baลkalarฤฑnฤฑn ulaลtฤฑฤฤฑ bilgilerdir.โ
Yarฤฑsฤฑ yabancฤฑ 2 bin 473 kiลi
Dinlemeler konusuna deฤinen Atalay, โBir kiลinin sรผrekli dinlenebilmesi, iletiลimin dinlenebilmesi iรงin bir kiลiyi sรผrekli bu iลle ilgilenecek ลekilde memur gรถrevlendirmeniz gerekiyor. Halihazฤฑrdaki insan kaynaฤฤฑ yapฤฑsฤฑyla teลkilatฤฑn iรงeriye yรถnelik bรถyle bir uygulama oluลturmasฤฑ da esasen mรผmkรผn deฤildir. ลu anda bugรผn itibarฤฑyla mahkeme kararฤฑyla gerรงekleลtirilen ve TฤฐBโde kayฤฑtlฤฑ iletiลim denetlemesine yรถnelik faaliyet sayฤฑsฤฑ MฤฐTโin 2 bin 473โtรผr. ฤฐstihbari dinlemeler de mahkeme kararฤฑna tabiiโฆ Baลka รผlkelerde ise bu sayฤฑ milyonlarฤฑ bulabilir. Bunun yarฤฑsฤฑndan fazlasฤฑ yabancฤฑlara yรถnelik. Geriye kalanlar ise terรถrist ve casusluk vakalarฤฑnฤฑ kapsamaktadฤฑr. MฤฐTโin emniyet istihbaratฤฑ olduฤu gibi, organize suรงlar, kaรงakรงฤฑlฤฑk, adi suรงlar, vs. konusunda bรถyle bir faaliyeti yok. Veya normal bir kiลiyi vatandaลฤฑ falanโฆ
MฤฐT aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak yurt dฤฑลฤฑna yรถnelik ve sฤฑnฤฑr gรผvenliฤini ilgilendiren konular kapsamฤฑnda dinleme faaliyetini gerรงekleลtirmektedir. Toplam 20 dilde dinleme faaliyetini yรผrรผtรผyor. Asฤฑl hedef sฤฑnฤฑr รถtesindeki terรถr รถrgรผtleri ile askeri yapฤฑlarฤฑn teknik olarak takip altฤฑna alฤฑnmasฤฑdฤฑr.
Sistematik dinleme sรถz konusu deฤil
MฤฐT insan kaynaฤฤฑnฤฑ ve teknik faaliyetlerini tamamen sฤฑnฤฑr รถtesine yรถneltmiล durumdadฤฑr. Bu faaliyetler bile yeterince vaktinizi alฤฑrken iddia edildiฤi gibi iรงeride sistematik bir dinleme sรถz konusu deฤil.”
Dฤฑล politika ve milli savunma iรงin uydu haberleลmeleri ve telsiz haberleลmelerinin รงok รถnemli olduฤuna dikkat รงeken Atalay, โArtan bir ลekilde bu haberleลmeler kriptolu ve bilgisayar tabanlฤฑ olmaya baลlamฤฑลtฤฑr. Bu durum milli gรผvenlik kurulu iรงin tehdit oluลturmaktadฤฑr. MฤฐT Aselsanโdan aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak malzeme temin etmektedir. ลifrelerin รงรถzรผlmesi ve kriptolu verilerin analiz edilmesi hususlarฤฑnda TรBฤฐTAK ile iลbirliฤi ile yapฤฑlmaktadฤฑrโ dedi.
MฤฐTโin bir adli kolluk teลkilatฤฑ olmadฤฑฤฤฑnฤฑ kaydeden Atalay, โMฤฐTโin topladฤฑฤฤฑ istihbarat verileri terรถrle mรผcadelede gerekli tedbirlerin alฤฑnmasฤฑ ve karar alฤฑcฤฑlara stratejik konularda destek olmak iรงindirโ dedi.
