Milli ฤฐstihbarat Teลkilatฤฑ’nฤฑn (MฤฐT) gรถrev alanlarฤฑnda รถnemli deฤiลiklikler รถngรถren, MฤฐT’e geniล operasyonel yetki veren, oluลturulacak Milli ฤฐstihbarat Koordinasyon Kurulu’na (MฤฐKK) Baลbakanฤฑn baลkanlฤฑk etmesini dรผzenleyen ve MฤฐT Mรผsteลarฤฑnฤฑn ancak Yargฤฑtay’da yargฤฑlanmasฤฑna izin veren kanun teklifi dรผn akลam AKP’li milletvekilleri tarafฤฑndan TBMM Baลkanlฤฑฤฤฑ’na sunuldu.
AKP’li Alpaslan Kavaklฤฑoฤlu ve ฤฐdris ลahin tarafฤฑndan verilen teklife gรถre, MฤฐT’in gรถrev tanฤฑmlarฤฑna “dฤฑล gรผvenlik, terรถrle mรผcadele ve milli gรผvenliฤe iliลkin konularda Bakanlar Kurulu’nca verilen her tรผrlรผ gรถrevi yerine getirmek”, “dฤฑล istihbarat, milli savunma, terรถrle mรผcadele ve uluslararasฤฑ suรงlar ile siber gรผvenlik konularฤฑnda her tรผrlรผ teknik istihbarat ve insan istihbaratฤฑ usul, araรง ve sistemlerini kullanmak suretiyle bilgi, belge, haber ve veri toplamak, kaydetmek ve analiz etmek” ile “istihbarat kapasitesini, niteliฤini ve etkinliฤini artฤฑrmak amacฤฑyla, yabancฤฑ istihbarat teลkilatlarฤฑnฤฑn kullandฤฑฤฤฑ usul, yรถntem, imkan ve kabiliyetler ile teknolojik geliลmeleri takip etmek, uygun gรถrรผlenleri temin etmek, kullanmak veya uygulamak” eklendi.
Yรผrรผrlรผk ve yรผrรผtme dahil toplam 15 maddeden oluลan teklifin genel gerekรงesinde, yasal dรผzenlemelerin, MฤฐT’in yeni gรผvenlik ve dฤฑล politika ihtiyaรงlarฤฑna cevap verebilmesi iรงin gerektiฤi belirtildi.
Teklife gรถre MฤฐT, devletin gรผvenliฤi ile ilgili sฤฑnฤฑr รถtesi gรถrevler hariรง olmak รผzere istihbarat hizmetlerinden baลka hizmet istikametlerine yรถneltilemeyecek.
Yapฤฑlacak dรผzenleme kapsamฤฑnda Milli ฤฐstihbarat Koordinasyon Kurulu (MฤฐKK) oluลturulacak ve bu kurul Baลbakan tarafฤฑndan belirlenen bakanlar ve รผst dรผzey kamu gรถrevlilerinden oluลacak.
Oluลturulacak Kurul รผรง ayda bir Baลbakan baลkanlฤฑฤฤฑnda olaฤan toplanacak ancak her zaman olaฤanรผstรผ toplantฤฑ gerรงekleลtirebilecek.
MฤฐT Mรผsteลarฤฑ, MฤฐKK’nin doฤal รผyesi olacak. MฤฐT, milli gรผvenliฤin ve รผlke menfaatinin gerektirdiฤi hallerde yerli ve yabancฤฑ her tรผrlรผ kurum ve kuruluล ile, tรผm รถrgรผt veya oluลumlar ile ve kiลilerle doฤrudan iliลki kurabilecek, uygun koordinasyon yรถntemlerini uygulayabilecek.
Teklife gรถre, kamu kurum ve kuruluลlarฤฑ, kamu kurumu niteliฤindeki meslek kuruluลlarฤฑ, bankacฤฑlฤฑk kanunu kapsamฤฑndaki kurum ve kuruluลlar ile diฤer tรผzel kiลiler ve tรผzel kiลiliฤi bulunmayan kuruluลlardan bilgi, belge, veri ve kayฤฑtlarฤฑ alabilecek, bunlara ait arลivlerden, elektronik bilgi iลlem merkezlerinden ve iletiลim alt yapฤฑsฤฑndan yararlanabilecek ve bunlarla irtibat kurabilecek.
Bu kapsamda talepte bulunulanlar, kendi mevzuatlarฤฑndaki hรผkรผmleri gerekรงe gรถstermek suretiyle talebin yerine getirilmesinden kaรงฤฑnamayacak.
MฤฐT, TCK’nฤฑn “Devletin Gรผvenliฤine Karลฤฑ Suรงlar”, “Anayasal Dรผzene ve Bu Dรผzenin ฤฐลleyiลine Karลฤฑ Suรงlar”, “Milli Savunmaya Karลฤฑ Suรงlar”, “Devlet Sฤฑrlarฤฑna Karลฤฑ Suรงlar ve Casusluk” baลlฤฑklฤฑ maddelerinde yer alan suรงlara iliลkin soruลturma ve kovuลturmalarda ifade tutanaklarฤฑna, her tรผrlรผ bilgi ve belgeye eriลebilecek, bunlardan รถrnek alabilecek.
MฤฐT, istihbari faaliyetler iรงin gรถrevlendirilenlerin kimliklerini deฤiลtirebilecek, kimliฤin gizlenmesi iรงin her tรผrlรผ รถnlemi alabilecek, tรผzel kiลilikler kurabilecek. Kimliฤin oluลturulmasฤฑ veya tรผzel kiลiliฤin kurulmasฤฑ ve devam ettirilmesi iรงin zorunlu olmasฤฑ durumunda gerekli belge, kayฤฑt ve dokรผmanlar ile araรง ve gereรงler hazฤฑrlayabilecek, deฤiลtirilebilecek ve kullanฤฑlabilecek.
Teklife gรถre MฤฐT, yabancฤฑlarฤฑn รผlkeye giriล ve รงฤฑkฤฑล ile vize, ikamet, รงalฤฑลma izni ve sฤฑnฤฑr dฤฑลฤฑ edilmesi gibi konularda, ilgili kurum ve kuruluลlardan talepte bulunabilecek.
Telekomรผnikasyon kanallarฤฑndan geรงen dฤฑล istihbarat, milli savunma, terรถrizm ve uluslararasฤฑ suรงlar ile siber gรผvenlikle ilgili verileri toplayabilecek.
Yabancฤฑ unsurlarฤฑn รผlkenin ve vatandaลlarฤฑn iletiลim gรผvenliฤini tehdit eden faaliyetlerinin engellenmesine yรถnelik รงalฤฑลmalar yapabilecek, ilgili kurum ve kuruluลlardan talepte bulunabilecek.
MฤฐT’te gรถrev alan veya alacak kiลilerin gรผvenilirliklerini ve uygunluklarฤฑnฤฑ belirlemek iรงin yalan makinesi uygulamasฤฑ dahil test teknik ve yรถntemlerini kullanabilecek.
MฤฐT mensuplarฤฑ gรถrevlerini yerine getirirken ceza ve infaz kurumlarฤฑndaki tutuklu ve hรผkรผmlรผlerle รถnceden bilgi vermek suretiyle gรถrรผลebilecek, gรถrevinin gereฤi terรถr รถrgรผtleri dahil olmak รผzere milli gรผvenliฤi tehdit eden bรผtรผn yapฤฑlarla irtibat kurabilecek.
รnleyici istihbarat elde etmek ve analiz yapabilmek amacฤฑyla, MฤฐT Mรผsteลarฤฑ veya yardฤฑmcฤฑsฤฑnฤฑn onayฤฑyla, yurt dฤฑลฤฑnda veya yabancฤฑlar tarafฤฑndan gerรงekleลtirilen iletiลim ile ankesรถrlรผ telefonlarla gerรงekleลtirilen iletiลim ve MฤฐT mensuplarฤฑnฤฑn, MฤฐT’te gรถrev almฤฑล olanlarฤฑn veya gรถrev almak รผzere baลvuranlarฤฑn iletiลimi tespit edilebilecek, dinlenebilecek, sinyal bilgileri deฤerlendirilebilecek ve kayda alฤฑnabilecek.
MฤฐT Mรผลteลarฤฑ Yargฤฑtay’da yargฤฑlanabilecek
Teklife gรถre, Cumhuriyet savcฤฑlarฤฑ, MฤฐT gรถrev ve faaliyetleri ile mensuplarฤฑna iliลkin herhangi bir ihbar veya ลikayet aldฤฑklarฤฑnda veya bรถyle bir durumu รถฤrendiklerinde MฤฐT ile temasa geรงecek. Konunun MฤฐT’in gรถrev ve faaliyetlerine iliลkin olduฤunun anlaลฤฑlmasฤฑ veya belgelendirilmesi รผzerine adli yรถnden baลkaca bir iลlem yapฤฑlmayacak ve herhangi bir koruma tedbiri uygulanmayacak.
ฤฐsimsiz, imzasฤฑz, adressiz yahut takma adla yapฤฑldฤฑฤฤฑ anlaลฤฑlan ya da belli bir olayฤฑ ve nedeni iรงermeyen, delilleri ve dayanaklarฤฑ gรถsterilmeyen ihbar ve ลikayetler Cumhuriyet savcฤฑlarฤฑnca iลleme konulmayacak.
Kanun kapsamฤฑna giren suรงlar ile MฤฐT mensuplarฤฑnฤฑn gรถrev suรงlarฤฑna iliลkin yargฤฑlamalarฤฑ yapmaya HSYK tarafฤฑndan belirlenen Ankara Aฤฤฑr Ceza Mahkemesi yetkili olacak.
Teklife gรถre, MฤฐT Mรผsteลarฤฑ hakkฤฑndaki yargฤฑlama ancak Yargฤฑtay ilgili dairesince yapฤฑlacak. Ayrฤฑca, aynฤฑ konuya iliลkin yeniden soruลturma yapฤฑlamayacak.
MฤฐT mensuplarฤฑnฤฑn gรถrevlerini yerine getirirken, gรถrevin niteliฤi gereฤi veya gรถrevin ifasฤฑ sebebiyle diฤer kiลilere vermiล olduklarฤฑ zararlar idare tarafฤฑndan tazmin edilecek. Tazmin, zararฤฑn gรถreve iliลkin bir husustan doฤmasฤฑ ve ilgili personelin kasฤฑt veya aฤฤฑr kusurunun bulunmamasฤฑ halinde rรผcu iลlemine konu edilmeyecek.
Tรผrk vatandaลlarฤฑ hariรง olmak รผzere, tutuklu veya hรผkรผmlรผ bulunanlar, milli gรผvenliฤin veya รผlke menfaatlerinin gerektirdiฤi hallerde Dฤฑลiลleri Bakanฤฑnฤฑn talebi รผzerine, Adalet Bakanฤฑnฤฑn teklifi ve Baลbakanฤฑn onayฤฑ ile baลka bir รผlkeye iade edilebilecek veya baลka bir รผlkede tutuklu ve hรผkรผmlรผ bulunanlar ile takas edilebilecek.
Tanฤฑklฤฑk iรงin Baลbakan izni
Yasa teklifine gรถre, MฤฐT mensuplarฤฑ ile MฤฐT’te gรถrev yapmฤฑล olanlar, MฤฐT’in gรถrev ve faaliyetlerine iliลkin hususlarda tanฤฑklฤฑk yapamayacak.
Ancak, devletin รงฤฑkarlarฤฑnฤฑn zorunlu kฤฑldฤฑฤฤฑ hallerde MฤฐT mensuplarฤฑnฤฑn tanฤฑklฤฑฤฤฑ MฤฐT Mรผsteลarฤฑnฤฑn, MฤฐT Mรผsteลarฤฑnฤฑn tanฤฑklฤฑฤฤฑ ise Baลbakanฤฑn iznine baฤlฤฑ olacak.
Kimlikleri deฤiลtirilenler, MฤฐT’in gรถrev ve faaliyetlerine yardฤฑmcฤฑ olanlar veya istihbarat hizmetlerinde istifade edilenler, kamu gรถrevlisi olup olmadฤฑklarฤฑna bakฤฑlmaksฤฑzฤฑn, gรถrev, faaliyet ve yardฤฑmlarฤฑ sebebiyle sorumlu tutulamayacak
