Netflix başta olmak üzere medya hisseleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın yurt dışında üretilen tüm filmlere %100 gümrük vergisi çağrısının ardından Pazartesi günü düşüşe geçti.
Netflix (NFLX), Warner Bros. Discovery (WBD) ve Paramount Global (PARA) hisseleri seansın sonlarında yaklaşık %1 oranında düşerken, Disney (DIS) ise yatay seyrederek hafif artıda kaldı.
Netflix ve diğer medya şirketlerinin hisselerinde yaşanan bu hareketlilik, Trump’ın Pazar gecesi yaptığı açıklamada, “yabancı ülkelerde üretilen tüm filmlere %100 gümrük vergisi uygulanması” için yönetimine direktif vermesinin ardından geldi. Zaten pandemi ve yakın zamandaki yazar-oyuncu grevlerinden toparlanmaya çalışan Hollywood’da bu açıklama şok etkisi yarattı.
Trump’ın açıklamaları Netflix’e yaramadı
Trump, Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, “Amerikan Film Endüstrisi çok hızlı bir şekilde ÖLÜYOR” dedi. Diğer ülkelerin, film yapımcılarını ABD dışına çekmek için çeşitli teşvikler sunduğunu belirten Trump, Hollywood’un ve birçok diğer sektörün “bir ulusal güvenlik tehdidi” oluşturan bilinçli bir dış saldırıyla karşı karşıya olduğunu savundu.
Trump, Pazartesi günü Washington D.C.’de yaptığı konuşmada bu planı savundu ancak film endüstrisiyle görüşmeler yapılacağını belirtti:
“Endüstriye zarar vermek değil, yardım etmek istiyorum. Hepimiz için iş imkânları önemli. Burası büyük bir endüstri ama ABD’yi terk etmiş durumda. Biz onu geri alacağız.”
Trump, bu yıl başında Jon Voight, Sylvester Stallone ve Mel Gibson’ı Hollywood için “özel elçi” olarak atamıştı. Ocak ayında başlatılan bu girişimi tanıtırken, Hollywood’u “harika ama çok sorunlu bir yer” olarak tanımlamıştı.
‘Delice ve yıkıcı’
Trump’ın açıklaması, Çin’in Hollywood filmleri ithalatını “ılımlı şekilde azaltma” kararının ardından geldi. Bu karar, ABD’nin Çin mallarına uyguladığı artan tarifelere bir misilleme niteliği taşıyor.
Önerilen %100 gümrük vergisi, yurt dışında çekilen pek çok gişe filmi için büyük bir darbe olabilir. Etkilenmesi muhtemel yapımlar arasında:
- Disney’in Avengers: Doomsday ve Spider-Man: Brand New Day (Londra),
- 20th Century’nin Avatar: Fire and Ash (Yeni Zelanda),
- Paramount’un Mission: Impossible — The Final Reckoning (küresel lokasyonlar),
- Lionsgate’in Ballerina (Çekya),
- Lucasfilm’in Star Wars: Starfighter (Birleşik Krallık)
gibi büyük bütçeli yapımlar yer alıyor.
Uzun yıllardır Hollywood’da yöneticilik yapan Chris Fenton, yaptığı açıklamada bu gelişmenin “Hollywood grevleri gibi işleri durma noktasına getirebileceğini” söyledi ve şunları ekledi:
“Bu yeni gelişme, tüm büyük stüdyo yöneticileri tarafından önceden öngörülmeliydi.”
Tecrübeli yapımcı Kathryn Arnold ise bu öneriyi “delice ve yıkıcı” olarak nitelendirdi. Özellikle orta ve düşük bütçeli filmlerin yok olabileceğini, çünkü üretim maliyetlerinin fırlayacağını belirtti.
“Filmlerin zorunlu olarak ABD’de çekilmesi, iş gücü ve hizmet maliyetlerini artırır. Bütçeler şişer,” diyen Arnold, ABD içindeki vergi teşviklerinin bu artışı karşılamaya yetmeyeceğini ifade etti. Zincirleme etkiyle set çalışanlarından yemek servisine kadar birçok sektörün zarar görebileceğini vurguladı.
Belirsizlik hâkim
Hisselerdeki ilk düşüşlere rağmen, önerilen tarifelerin nasıl uygulanacağı ve kapsamı hakkında birçok belirsizlik bulunuyor.
Bazı temel sorular arasında şu konular yer alıyor: Tarifeler yalnızca sinema gösterimlerine mi yoksa dijital platformlarda yayınlanan içeriklere de mi uygulanacak? Uluslararası ortak yapımlarda vergi uygulaması nasıl olacak?
Morgan Stanley analisti Ben Swinburne, bu konuda sadece bir sosyal medya gönderisi olduğu için etkinin tam olarak ölçülemediğini belirtti. Yine de Netflix gibi film üretimi yoğun olan şirketlerin gelirlerinin düşebileceğini ve film sayısının azalabileceğini ifade etti.
Swinburne ayrıca, yabancı hükümetlerin ABD’ye misilleme yaparak Amerikan dijital platformlarını hedef alabileceğini veya film gösterimlerini kısıtlayabileceğini söyledi.
