Yapay zeka (AI) devriminin temel taşlarını döşeyen grafik işlem birimleri (GPU) ile dünyanın en önemli teknoloji şirketlerinden biri haline gelen Nvidia, kendisini Washington ve Pekin arasındaki jeopolitik satranç tahtasının tam ortasında buldu.
Her iki ülkenin de “ulusal güvenlik” gerekçesiyle attığı adımlar, şirket için potansiyel olarak milyarlarca dolarlık bir gelirin buharlaşması anlamına gelebilir.
Her şey, ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin’e yönelik ihracat kısıtlamalarını genişletmesiyle başladı. Nvidia, bu kısıtlamalara uyum sağlamak için Çin pazarına özel olarak daha düşük kapasiteli H20 model GPU’lar tasarlamıştı.
Ancak Trump yönetiminin kuralları yeniden değiştirmesiyle şirket, elinde kalan ve satamadığı stoklar nedeniyle ilk çeyrekte 4,5 milyar dolarlık bir zarar yazmak zorunda kaldı. CEO Jensen Huang, bu tür yasakların Çin’in ilerlemesini yavaşlatmayacağını, aksine ABD’nin teknoloji liderliğine zarar vereceğini defalarca dile getirdi.
Tartışmalı anlaşma ve Pekin’in sert tepkisi
İhracat yasaklarının ardından, Trump yönetimi ile şirket arasında benzeri görülmemiş bir anlaşmaya varıldı. Hükümetin satışlardan %15 pay alması koşuluyla, şirketin Çin’e H20 GPU’larını satmasına izin verildi. Bu gelişme, Washington’un önceliğinin ulusal güvenlik mi yoksa ticari çıkarlar mı olduğu konusunda soru işaretleri yarattı. Ancak bu kısa süreli rahatlama, ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in açıklamalarıyla son buldu.
Lutnick, bir mülakatta “Onlara en iyi ürünlerimizi satmıyoruz, ikinci en iyi ürünlerimizi de satmıyoruz… Sanırım dördüncü en iyi ürünlerimizi satıyoruz,” diyerek Çin’i küçümseyen bir üslup kullandı. Bu sözler, Pekin’de büyük tepkiyle karşılandı.
Kısa bir süre sonra Çin hükümeti, kendi ulusal güvenlik endişelerini öne sürerek yerel şirketlere Nvidia’nın H20 ve diğer bazı çiplerini satın almayı durdurmaları talimatını verdi. Bu hamle, Nvidia’nın Çin için çip üretimini durdurmasına neden oldu.
Nvidia için Çin defteri kapanıyor mu?
Pekin’in misillemesi bununla sınırlı kalmadı. Çinli siber güvenlik düzenleyicileri, şirketi tekelcilik karşıtı yasaları ihlal etmekle suçladı ve şirketleri yerli alternatiflere yönelmeye teşvik etti. Bir zamanlar Nvidia donanımının en büyük alıcıları olan Alibaba, Tencent ve ByteDance gibi teknoloji devlerinin, artık Huawei gibi yerli üreticilerin çiplerine yöneldiği bildiriliyor.
Bu durum, Nvidia ve yatırımcıları için büyük bir darbe anlamına geliyor. Piper Sandler analisti Harsh Kumar’ın tahminlerine göre, şirket gelecek yıl Çin pazarından 56 milyar dolar gelir elde etme potansiyeline sahipti.
Ancak son gelişmelerle birlikte, bazı analistler şirketin gelecek yıl Çin’den herhangi bir gelir elde edip edemeyeceğini dahi sorguluyor. Dünyanın en büyük ikinci yapay zeka pazarının kapıları, Nvidia’nın yüzüne kapanmış gibi görünüyor.
