Petrol ฤฐhraรง Eden รlkeler รrgรผtรผ (OPEC) ve OPEC dฤฑลฤฑ bazฤฑ รผretici รผlkelerden oluลan OPEC+ grubunun 1 Nisan’daki toplantฤฑda รผretimi kademeli olarak artฤฑrma kararฤฑ almasฤฑyla petrol fiyatlarฤฑ yรผkseliลe geรงerken, uzmanlar, piyasanฤฑn toplantฤฑdan รงฤฑkan karardan ziyade kararฤฑn yarattฤฑฤฤฑ olumlu algฤฑyฤฑ fiyatladฤฑฤฤฑnฤฑ belirtiyor.
OPEC+ รผyesi 23 รผlkenin enerji ve petrol bakanlarฤฑnฤฑn bir araya geldiฤi 15. Bakanlar Toplantฤฑsฤฑ’nda, grup รผlkeleri temmuz ayฤฑ sonuna kadar รผretimlerini gรผnde yaklaลฤฑk 2,1 milyon varil artฤฑrarak mevcut รผretim kesintilerinin aลamalฤฑ olarak gevลetilmesi konusunda anlaลtฤฑ. Buna gรถre, OPEC+ รผlkeleri, mayฤฑs ve haziran aylarฤฑnda gรผnlรผk 350 bin, temmuzda ise yaklaลฤฑk 441 bin varil รผretim artฤฑลฤฑna gidecek.
Anlaลmaya gรถre, Suudi Arabistan, ลubatta aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ gรผnlรผk 1 milyon varillik gรถnรผllรผ ek kesintiyi kademeli olarak kaldฤฑracak, kesintilere dahil edilmeyerek รผretimlerinde mevsimsel nedenlerle kฤฑsฤฑtlฤฑ artฤฑล yapmalarฤฑna izin verilen Rusya ve Kazakistan ise yeni anlaลmayla kesintilere dahil olacak.
Toplantฤฑya, genel olarak yeni tip koronavirรผs (Kovid-19) salgฤฑnฤฑ kaynaklฤฑ belirsizliklerin sebep gรถsterildiฤi “temkinli yaklaลฤฑm” damga vursa da Rusya Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Aleksander Novak’ฤฑn piyasada ลu anda gรผnlรผk yaklaลฤฑk 2 milyon varil petrol aรงฤฑฤฤฑ olduฤunu sรถylemesi, grup iรงinde รผretim seviyelerinin artฤฑrฤฑlmasฤฑna yรถnelik eฤilimin iลaretรงisi oldu.
Suudi Arabistan Enerji Bakanฤฑ Abdulaziz bin Selman da toplantฤฑ sonrasฤฑnda yaptฤฑฤฤฑ konuลmada, piyasa nabzฤฑnฤฑn yoklanmasฤฑnฤฑn gerekliliฤine iลaret ederek, รผretimin artฤฑrฤฑlmasฤฑ konusunda kendilerini temkinli yaklaลmaya sevk eden psikolojik bariyerin aลฤฑlmasฤฑ gerektiฤini dile getirdi.
Piyasalar, petrol talebinde beklenen toparlanmanฤฑn gecikmesi ve รถzellikle Avrupa รผlkelerinde Kovid-19 vaka sayฤฑlarฤฑnฤฑn artฤฑลa geรงmesinin ardฤฑndan OPEC+ รผreticilerinin mevcut รผretim kesintilerini sรผrdรผrmesini bekliyordu. Beklentilerin aksine grubun รผretimi artฤฑrma kararฤฑ almasฤฑ, fiyatlarฤฑn toplantฤฑ sonrasฤฑnda yรผkseliล eฤilimini korumasฤฑnฤฑ saฤladฤฑ. Toplantฤฑnฤฑn bittiฤi saatlerde Brent petrolรผn varil fiyatฤฑ 65 dolarฤฑn รผzerine รงฤฑkarak yรผzde 3,8 deฤer kazanฤฑrken, Batฤฑ Teksas tรผrรผ (WTI) ham petrolรผn varili de yรผzde 4’ten fazla artฤฑลla 61 dolar seviyesini aลtฤฑ.
– Karar, iyileลme yolunda bir sinyal olarak algฤฑlandฤฑ
Uzmanlar, OPEC+ grubunun temkinli รผretim artฤฑลฤฑ kararฤฑnฤฑn piyasalar tarafฤฑndan iyileลme yolunda bir sinyal olarak algฤฑlandฤฑฤฤฑnฤฑ ve bunun da kฤฑsa vadede olumlu etki yaratacaฤฤฑnฤฑ belirtiyor.
Energy Intelligence Group Petrol Piyasalarฤฑ Ekonomisti Julien Mathonniere, AA muhabirine yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, OPEC+ grubunun piyasalarฤฑ kontrol altฤฑnda tutma amacฤฑna dikkati รงekti. Mathonniere, ลรถyle dedi:
“Bir finansal yatฤฑrฤฑmcฤฑ, OPEC+ toplantฤฑsฤฑnฤฑ Keynes (John Maynard Keynes’in 1936’da fiyat dalgalanmalarฤฑ ve sermaye piyasalarฤฑnฤฑ aรงฤฑklamak iรงin geliลtirdiฤi) tarzฤฑ gรผzellik yarฤฑลmasฤฑ kavramฤฑna benzetmiลti. Yani piyasalar, OPEC+ grubunun gerรงekte ne yaptฤฑฤฤฑndan ziyade, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn grubun ne yapmayฤฑ dรผลรผndรผฤรผ veya diฤer yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn ne dรผลรผndรผฤรผnรผ dรผลรผnmelerini daha รถnemli buldu. Yani, OPEC+ grubu gerรงek anlamda herhangi bir hamlede bulunmasa bile fiyatlarฤฑ etkileyen asฤฑl ลey beklentiler.”
OPEC’in vadeli petrol fiyatlarฤฑnฤฑ spot fiyatlardan dรผลรผk tutmaya รงalฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiren Mathonniere, “Acil teslimat spot fiyatฤฑ vadeli fiyatlardan yรผksekse, bu stoklardaki petrolรผn รงekilmesine ve sonuรง olarak da kรผresel stoklarฤฑn azalmasฤฑna yardฤฑmcฤฑ olur. Bu da rafinerilerin marjlarฤฑnฤฑ destekler.” diye konuลtu.
– “Kararฤฑn etkilerinin iyi anlaลฤฑlmasฤฑ gerekiyor”
IHS Markit Kanada Petrol Piyasalarฤฑ Baล Analisti Kevin Birn, Kovid-19 varyantlarฤฑnฤฑn talep รผzerindeki etkisine dair endiลelerin sรผrdรผฤรผnรผ, aลฤฑlama kampanyalarฤฑ ve petrol talebinin toparlanma hฤฑzฤฑ konusundaki beklentilerin ise iyimser olduฤunu dile getirdi.
OPEC+ kararฤฑnฤฑn etkilerinin iyi anlaลฤฑlmasฤฑ gerektiฤini ifade eden Birn, “Bu รงerรงevede, OPEC+ grubunun รผretimini artฤฑrmasฤฑ, son birkaรง haftadฤฑr petrol fiyatlarฤฑnฤฑn yรผkseliลe geรงeceฤi konusunda artan beklentilerin de yumuลatฤฑlmasฤฑna yardฤฑmcฤฑ olacaktฤฑr.” deฤerlendirmesinde bulundu.
– “Piyasalar iรงin sรผrpriz oldu”
OPEC+ kararฤฑnฤฑn piyasalar iรงin sรผrpriz olduฤunu sรถyleyen IGM Energy Baล Danฤฑลmanฤฑ Ian Simm da ลunlarฤฑ kaydetti:
“Burada daha ลaลฤฑrtฤฑcฤฑ olan ise piyasanฤฑn bu karara neredeyse tepkisiz kalmฤฑล olmasฤฑ. Belki de yatฤฑrฤฑmcฤฑlar Prens Selman’ฤฑn iลaret ettiฤi รผretim kesintilerinin hafiflemeye baลlamasฤฑna kadar olan 30 gรผnรผ hesap ediyor ancak piyasalarฤฑn kararฤฑ olumsuz karลฤฑlamamasฤฑnฤฑn sebebi artan รผretim seviyelerinin daha รงok iรง piyasada tรผketileceฤi fikri de olabilir.”
Simm, yaz aylarฤฑnฤฑn daha sฤฑcak geรงtiฤi Irak, Kuveyt ve Suudi Arabistan’da artan soฤutma ihtiyacฤฑnฤฑ karลฤฑlayabilmek iรงin ham petrol tรผketiminin normal olarak arttฤฑฤฤฑnฤฑ, Suudi Arabistan’ฤฑn รผretimini azaltmasฤฑna raฤmen petrol ihracatฤฑnฤฑ hemen hemen aynฤฑ seviyede tutmayฤฑ baลardฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
Ortaya รงฤฑkan aรงฤฑฤฤฑ stoklardan kapatan Suudi Arabistan’ฤฑn stok seviyelerini kolayca yeniden yรผkseltebileceฤini belirten Simm, รผlkenin รผretim artฤฑลฤฑnฤฑn fiziksel piyasalarda gรถz ardฤฑ edilebilecek bir miktar olduฤunu dile getirdi.
