Küresel petrol piyasalarında kritik gelişme, ABD ordusunun İran hedeflerine yönelik yeni hava saldırıları düzenlemesi ve ABD ham petrol stoklarında belirgin bir düşüş yaşandığını gösteren verilerin ardından çarşamba günü fiyatların yönünü yukarı çevirmesiyle netleşti.
Bir önceki seansta son yedi haftanın en düşük seviyesine gerileyen petrol fiyatları, artan jeopolitik riskler ve arz daralması endişeleriyle yeniden yükselişe geçti. Londra Brent petrolü vadeli işlemleri, varil başına 66 sent veya yüzde 0,7 oranında değer kazanarak 92,11 dolara yükseldi. ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrolü ise 60 sent veya yüzde 0,7 artışla varil başına 88,80 dolardan işlem gördü.
Piyasalardaki bu hareketlilik, Washington ve Tahran arasındaki kırılgan ateşkes girişimlerini zora sokan askeri hamlelerin ve fiziki arz yetersizliğinin doğrudan bir sonucu olarak değerlendiriliyor.
Jeopolitik risk primi piyasalara geri döndü
ABD ordusunun, düşürülen Apache tipi askeri helikoptere yanıt olarak İran hedeflerini vurması, Orta Doğu’daki tansiyonu yeniden tırmandırdı. Bu durum, piyasa aktörlerinin odağını hızla savaş risklerine ve olası arz kesintilerine çevirmesine neden oldu. Uzmanlar, diplomatik çabaların sürmesine rağmen son askeri çatışmaların piyasalara yeni bir jeopolitik risk primi getirdiğini kaydediyor.
Tahran yönetiminin, İsrail’in Lübnan’daki Hizbullah unsurlarına yönelik saldırılarını sürdürmesi halinde çatışmalara yeniden başlayacağını açıklaması ise bölgedeki belirsizliği derinleştiriyor. Bu gerilim, küresel arzın yaklaşık beşte birinin taşındığı Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin engellenmesiyle birleşerek fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskıyı artırmaya devam ediyor.
Stoklardaki sert düşüş arzı daraltıyor
Piyasalardaki yükselişi destekleyen bir diğer önemli gelişme, Amerikan Petrol Enstitüsü (API) tarafından açıklanan verilerin ABD ham petrol stoklarında üst üste sekizinci haftada da düşüş yaşandığını ortaya koyması oldu. Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre, stoklar geçen hafta 9 milyon 120 bin varil gibi beklentilerin üzerinde bir azalma kaydetti.
Aynı dönemde benzin stokları da 1 milyon 190 bin varil geriledi. ABD’nin savaş sürecinde küresel piyasalara ürün sağlayan marjinal bir tedarikçi konumunda bulunması ve Avrupa ile Asya’ya yönelik ihracatını artırması, ülkedeki stok seviyelerini kritik hale getiriyor. Stoklardaki bu sürekli kan kaybının, önümüzdeki dönemde ABD’nin ihracat kapasitesini sınırlayarak küresel fiyatları daha da yukarı çekebileceği öngörülüyor.
Petrol fiyatlarında yönü belirleyecek beklentiler
Küresel petrol piyasalarında kritik gelişme ve buna bağlı yapısal değişimler, arz ve talep dengesinin önümüzdeki dönemde daha da hassas bir noktaya taşınacağını gösteriyor. Analistler, kısa vadede bir uzlaşı sağlanamaması ve arz kesintilerinin mevsimsel olarak petrol talebinin en yüksek olduğu üçüncü çeyreğe sarkması durumunda, fiyatlarda yukarı yönlü hareketin ivme kazanabileceğini belirtiyor.
Washington ve Tahran hattındaki diplomatik tıkanıklığa rağmen Körfez’deki gemi trafiğinin ve sevkiyatların artırılmaya çalışılması olumlu bir çaba olarak görülse de, Hürmüz Boğazı’ndaki abluka riskleri ve ABD stoklarındaki gerileme piyasayı volatil tutmaya devam ediyor. Yatırımcılar, jeopolitik gerilimin tırmanma derecesi ile fiziki stokların seyretme hızını yakından izleyerek pozisyonlarını şekillendiriyor.
