Küresel enerji piyasalarında gözler Orta Doğu’daki gelişmelere çevrilmişken, petrol fiyatları yeni günün ilk işlemlerinde hafif bir yükseliş kaydetti. İran ve İsrail’in, ABD Başkanı Donald Trump‘ın çağrısının ardından askeri operasyonları geçici olarak durdurmasına rağmen karşılıklı saldırılara yeniden başlama kapısını açık bırakması piyasalardaki arz endişelerini canlı tutuyor.
Jeopolitik risklerin küresel enerji koridorları üzerindeki baskısı sürerken, Brent petrolün varil fiyatı uluslararası piyasalarda 94 doların üzerindeki seyrini koruyor.
Jeopolitik riskler petrol arzı üzerindeki baskıyı sürdürüyor
Uluslararası piyasalarda Brent ham petrol vadeli işlemleri, salı günü erken saatlerde 13 sent veya yüzde 0,14 değer kazanarak varil başına 94,38 dolara yükseldi. Aynı dakikalarda ABD Batı Teksas Türü (WTI) ham petrol vadeli işlemleri ise 11 sent veya yüzde 0,12 artışla varil başına 91,41 dolardan işlem gördü.
Bir önceki seansta, İsrail’in İran’a yönelik yeni hava saldırıları ve Lübnan’daki operasyonları nedeniyle geniş çaplı bir savaşın kısa sürede bitmeyeceğine yönelik endişelerle yüzde 5’e yakın yükselen fiyatlar, İran silahlı kuvvetlerinin İsrail’e yönelik askeri operasyonların sona erdiğini duyurmasının ardından kazançlarının bir kısmını geri vermişti.
Finans kuruluşu KCM Trade’in Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, konuya ilişkin değerlendirmesinde, doğrudan saldırılara ara verilmesinin piyasalarda kısa süreli bir rahatlama yarattığını ancak yatırımcıların bu ateşkesin kalıcı olacağına ikna olmadığını belirtti. Enerji piyasalarının kalıcı bir çözümden ziyade mevcut belirsizliği fiyatlamaya devam ettiğini vurgulayan Waterer, tarafların açıklamalarının kırılganlığı artırdığına dikkat çekti.
İki ülke, ABD Başkanı Donald Trump’ın “çatışmaları derhal durdurun” çağrısının ardından karşılıklı saldırıları askıya aldıklarını açıklasa da Tahran yönetimi, İsrail’in Lübnan’da Hizbullah’a yönelik operasyonlarını sürdürmesi halinde saldırılara yeniden başlayacağını bildirdi.
Piyasa analistleri, diplomatik çabaların durumun daha da büyümesini engellemede önemli bir rol oynadığını ancak jeopolitik arka planın son derece gergin kalmaya devam ettiğini ifade ediyor. IG Piyasa Analisti Tony Sycamore, kalıcı bir barış anlaşmasının henüz ufukta görünmediğini kaydetti. Nitekim İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ülke televizyonlarında yayımlanan video mesajında, İran’ın yeniden saldırması halinde askeri güçle karşılık vereceklerini net bir şekilde ilan etti.
ABD Başkanı Donald Trump ise Axios’a verdiği mülakatta, Netanyahu’yu İran ile yeniden bir savaşa girmesi durumunda kendisini yalnız bulabileceği konusunda uyardığını belirtti.
Hürmüz Boğazı müzakereleri ve küresel enerji arzının geleceği
Washington ve Tahran arasında yürütülen diplomatik temaslarda petrol piyasalarını doğrudan ilgilendiren en kritik başlığı Hürmüz Boğazı’nın yeniden ticari trafiğe açılması oluşturuyor. ABD ve İsrail’in şubat ayı sonunda İran’a yönelik hava harekâtı başlatmasından önce, küresel petrol arzının yaklaşık beşte biri bu stratejik boğaz üzerinden gerçekleştiriliyordu. Boğazın kapalı kalmaya devam etmesi, küresel tedarik zincirinde aksamalara yol açarken, enerji fiyatlarındaki yapısal yüksek seyrin de temel gerekçelerinden biri olarak öne çıkıyor ve merkez bankalarının enflasyonla mücadele stratejilerini doğrudan etkiliyor.
Bölgedeki askeri hareketlilik de arz güvenliği üzerindeki risk bileşenlerini artırmaya devam ediyor. ABD ordusu tarafından yapılan resmi açıklamada, Umman Körfezi’nde uygulanan ambargoyu ihlal ederek bir İran limanına doğru seyretmeye çalışan boş bir petrol tankerinin, ABD unsurları tarafından engellenerek hareket kabiliyetinin kısıtlandığı bildirildi. Analistler, bu tür operasyonel müdahalelerin ve diplomatik tıkanıklıkların petrol fiyatlarında aşağı yönlü hareketleri sınırladığını vurguluyor. Gelecek dönemde arz koridorlarının güvenliği ve kalıcı bir deeskalasyon sürecinin başlayıp başlamayacağı, enerji piyasalarının yönü açısından belirleyici olmaya devam edecektir.
