Petrol fiyatlarฤฑ, Suudi Arabistanโdaki bir rafineriye dรผzenlenen dron saldฤฑrฤฑsฤฑ ve Trumpโฤฑn ฤฐranโa yรถnelik sert uyarฤฑlarฤฑnฤฑn ardฤฑndan haftanฤฑn dรถrdรผncรผ iลlem gรผnรผnde sert yรผkseliล kaydetti.
Londra piyasasฤฑnda iลlem gรถren Brent petrolรผn varil fiyatฤฑ yรผzde 6,6 oranฤฑnda artฤฑลla 114,46 dolar seviyesine kadar tฤฑrmanฤฑrken, seans iรงinde kฤฑsa sรผreliฤine 115 dolar sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑ test etti.
ABD hafif petrolรผ (WTI) ise yรผzde 1,6โlฤฑk sฤฑnฤฑrlฤฑ bir yรผkseliลle 97,01 dolar seviyesinden iลlem gรถrdรผ. Kรผresel gรถsterge olan Brent petrol ile ABD iรง piyasasฤฑna duyarlฤฑ WTI arasฤฑndaki fiyat farkฤฑ bir ara 19,66 dolara kadar รงฤฑkarak, petrolรผn negatif fiyatlandฤฑฤฤฑ Nisan 2020 dรถnemi hariรง tutulduฤunda, 2013 yฤฑlฤฑndan bu yana gรถrรผlen en yรผksek makasa ulaลtฤฑ.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, uluslararasฤฑ standart kabul edilen Brent petrolde arz kesintisi risklerini fiyatlarken, WTI รผzerindeki yรผkseliลin ABD’deki yerel stoklar ve olasฤฑ ihracat kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ nedeniyle daha sฤฑnฤฑrlฤฑ kaldฤฑฤฤฑ gรถzlemleniyor.
Petrol tesislerine yรถnelik saldฤฑrฤฑlar arz gรผvenliฤini tehdit ediyor
Ortadoฤuโdaki gerilimin enerji altyapฤฑlarฤฑnฤฑ doฤrudan hedef almasฤฑ, kรผresel piyasalarda volatiliteyi artฤฑran temel unsur olarak รถne รงฤฑkฤฑyor. ฤฐsrailโin dรผnyanฤฑn en bรผyรผk gaz rezervi olan Gรผney Pars sahasฤฑyla baฤlantฤฑlฤฑ petrokimya tesislerini vurmasฤฑyla baลlayan sรผreรง, ฤฐranโฤฑn misilleme hamleleriyle yeni bir boyuta taลฤฑndฤฑ.
Katarโฤฑn devlet enerji ลirketi QatarEnergy, Ras Laffan Endรผstriyel ลehriโndeki sฤฑvฤฑlaลtฤฑrฤฑlmฤฑล doฤalgaz (LNG) tesislerinin fรผze saldฤฑrฤฑlarฤฑna maruz kaldฤฑฤฤฑnฤฑ ve bรถlgede ciddi hasar meydana geldiฤini bildirdi.
Bu geliลmelerin ardฤฑndan Avrupaโda derinliฤi en yรผksek pazar olan Hollanda merkezli TTF doฤalgaz vadeli kontratlarฤฑ yรผzde 17 oranฤฑnda yรผkselerek megavatsaat baลฤฑna 63,89 euro seviyesine ulaลtฤฑ.
Suudi Arabistan Savunma Bakanlฤฑฤฤฑ ise Samref rafinerisine bir insansฤฑz hava aracฤฑnฤฑn รงarptฤฑฤฤฑnฤฑ teyit ederek, tesisteki hasar tespit รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑn devam ettiฤini duyurdu. Enerji arzฤฑna yรถnelik bu fiili saldฤฑrฤฑlar, piyasada “jeopolitik risk priminin” hฤฑzla artmasฤฑna neden oluyor.
Trump tehdit etmeye devam ediyor
ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social รผzerinden yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, Gรผney Pars sahasฤฑna yรถnelik saldฤฑrฤฑlarla ABD’nin bir ilgisi olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ancak ฤฐranโฤฑn Katarโa yรถnelik olasฤฑ bir saldฤฑrฤฑsฤฑna askeri karลฤฑlฤฑk vereceklerini vurguladฤฑ.
Trump, ฤฐranโฤฑn bรถlgedeki hamlelerini sert bir dille eleลtirerek, bรถyle bir durumda Gรผney Pars gaz sahasฤฑnฤฑn tamamฤฑnฤฑn hedef alฤฑnacaฤฤฑnฤฑ ifade etti. Siyasi arenadaki bu restleลmeler, Dow Jones endeksi ve diฤer majรถr hisse senedi piyasalarฤฑnda satฤฑล baskฤฑsฤฑnฤฑ derinleลtiriyor.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, enerji fiyatlarฤฑndaki bu ลokun kรผresel enflasyonla mรผcadeleyi sekteye uฤratmasฤฑndan ve merkez bankalarฤฑnฤฑn faiz indirim sรผreรงlerini ertelemesinden endiลe ediyor. Piyasa uzmanlarฤฑ, petrol fiyatlarฤฑndaki bu artฤฑลฤฑn kalฤฑcฤฑ olmasฤฑ durumunda kรผresel ekonomide durgunluk riskinin artabileceฤine dikkat รงekiyor.
Kรผresel piyasalarda enflasyon endiลesi ve gelecek beklentileri
Petrol fiyatlarฤฑndaki yรผkseliลin sรผresi, รถnรผmรผzdeki dรถnemin makroekonomik tablosunu belirleyecek en kritik deฤiลken olarak gรถrรผlรผyor. ABD Merkez Bankasฤฑ (Fed) Baลkanฤฑ Jerome Powell, รงarลamba gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede, enerji fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn geรงici kabul edilip gรถrmezden gelinemeyeceฤini belirterek, standart yaklaลฤฑmlarฤฑn dฤฑลฤฑna รงฤฑkabileceklerinin sinyalini verdi.
Bu aรงฤฑklama, Fedโin enflasyonist baskฤฑlar nedeniyle faiz indirim takviminde deฤiลikliฤe gidebileceฤi beklentisini gรผรงlendirdi. Finans piyasalarฤฑnda petrol fiyatlarฤฑnฤฑn birkaรง hafta veya ay bu seviyelerde kalmasฤฑnฤฑn hisse senedi piyasalarฤฑ ve reel ekonomi รผzerinde sarsฤฑcฤฑ etkiler yaratabileceฤi deฤerlendiriliyor. Gelecek dรถnemde, bรถlgedeki diplomatik temaslarฤฑn seyri ve enerji tesislerinin operasyonel durumu, piyasalardaki oynaklฤฑฤฤฑn yรถnรผnรผ belirleyen temel faktรถrler olmaya devam edecek.
