Kรผresel piyasalarda yakฤฑndan takip edilen petrol fiyatlarฤฑ, Orta Doฤu’daki kritik ticaret hatlarฤฑnda gemi trafiฤinin normale dรถnmeye baลlamasฤฑyla birlikte haftanฤฑn son iลlem gรผnรผnde sert dรผลรผล kaydetti.
Londra Brent petrolรผ vadeli iลlemleri cuma gรผnรผ yรผzde 2’nin รผzerinde deฤer kaybederken, ABD hafif petrolรผ (WTI) vadeli iลlemleri ise yรผzde 3 oranฤฑnda azalarak varil baลฤฑna 70 dolarฤฑn altฤฑna geriledi. ลubat ayฤฑ sonunda patlak veren ฤฐran odaklฤฑ gerilimden bu yana en yรผksek geรงiล seviyesine ulaลan Hรผrmรผz Boฤazฤฑ, enerji arzฤฑna yรถnelik endiลeleri bรผyรผk oranda hafifleterek ham petrol รผzerindeki prim baskฤฑsฤฑnฤฑ azalttฤฑ.
Umman Kรถrfezi‘nde bir ticaret gemisine yรถnelik yeni bir saldฤฑrฤฑ dรผzenlenmiล olmasฤฑna raฤmen, bu jeopolitik risk ham petrol fiyatlarฤฑndaki aลaฤฤฑ yรถnlรผ seyri deฤiลtirmeye yetmedi.
Deniz yoluyla yapฤฑlan taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑn yeniden ivme kazanmasฤฑ, tedarik zincirine dair korkularฤฑ arka plana itti. Piyasa uzmanlarฤฑ, Hรผrmรผz Boฤazฤฑ รผzerinden sevkiyatฤฑn kesintisiz sรผrmesinin kรผresel arz gรผvenliฤi aรงฤฑsฤฑndan belirgin bir rahatlama saฤladฤฑฤฤฑnฤฑ, ancak bรถlgedeki askeri hareketlilik riski ve milis gรผรงlerin tehditlerinin tamamen ortadan kalkmadฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlatฤฑyor.
BOK Financial Kฤฑdemli Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Dennis Kissler, perลembe gรผnรผ paylaลtฤฑฤฤฑ analizde, boฤazฤฑn aรงฤฑk olmasฤฑna raฤmen mayฤฑn tehlikesi ve baฤฤฑmsฤฑz milislerin deniz hatlarฤฑna yรถnelik tehditlerinin sรผrdรผฤรผnรผ kaydetti. Kissler, piyasadaki son sert satฤฑล dalgasฤฑnฤฑn, kฤฑsa vadeli mevcut temel gรถstergelere kฤฑyasla aลฤฑrฤฑ bir fiyatlamayฤฑ barฤฑndฤฑrฤฑyor olabileceฤi deฤerlendirmesinde bulundu.
Hรผrmรผz Boฤazฤฑ trafiฤinde yeni dรถnem
Kรผresel enerji koridorunun kalbi sayฤฑlan Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki bu kritik geliลme, ABD ile ฤฐran arasฤฑnda Orta Doฤu’daki รงatฤฑลmalarฤฑ sonlandฤฑrmaya yรถnelik resmi bir mutabakat zaptฤฑ imzalanmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan ivme kazandฤฑ. ฤฐki รผlke arasฤฑnda varฤฑlan bu diplomatik uzlaลฤฑ, fiyatlar genelinde savaล รถncesi seviyelere geri dรถnรผลรผn de kapฤฑsฤฑnฤฑ araladฤฑ.
Anlaลma metni, boฤazฤฑn kalฤฑcฤฑ olarak ticarete aรงฤฑlmasฤฑnฤฑ, petrol tankerleri ile bรถlgede mahsur kalan diฤer kargo gemilerinin seyrรผsefer รถzgรผrlรผฤรผnรผn uluslararasฤฑ garantilerle gรผvence altฤฑna alฤฑnmasฤฑnฤฑ iรงeriyor. Diplomatik kanallarฤฑn aรงฤฑlmasฤฑ ve mรผzakerelerde somut ilerleme kaydedilmesi, enerji piyasalarฤฑnda risk priminin hฤฑzla sรถnรผmlenmesini saฤladฤฑ.
Geride bฤฑraktฤฑฤฤฑmฤฑz son bir aylฤฑk sรผreรง deฤerlendirildiฤinde, taraflarฤฑn uzlaลฤฑya yaklaลmasฤฑyla Brent petrolรผ yaklaลฤฑk yรผzde 27, ABD hafif petrolรผ (WTI) ise yรผzde 25 oranฤฑnda deฤer kaybetti.
Kรผresel piyasalarda arz beklentileri
Uluslararasฤฑ enerji koridorlarฤฑnda gรผvenliฤin yeniden tesisi, kรผresel makroekonomik dengeler ve enflasyon beklentileri aรงฤฑsฤฑndan kritik bir dรถnรผm noktasฤฑ olarak gรถrรผlรผyor. Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nฤฑn lojistik aรงฤฑdan tamamen iลlevsel hale gelmesi, dรผnya petrol arzฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk beลte birinin kesintisiz akฤฑลฤฑ anlamฤฑna geldiฤi iรงin piyasalardaki oynaklฤฑฤฤฑ azaltan en รถnemli hamle oldu.
Gelecek dรถnem senaryolarฤฑnda, arz yรถnlรผ rahatlamanฤฑn kรผresel enflasyon artฤฑล hฤฑzฤฑnฤฑ yavaลlatฤฑcฤฑ bir etki yaratmasฤฑ beklenirken, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn odaฤฤฑ diplomatik taahhรผtlerin sahaya ne รถlรงรผde yansฤฑyacaฤฤฑna รงevrildi. Enerji analistleri ve bรผyรผk yatฤฑrฤฑm bankalarฤฑ, jeopolitik risklerin tamamen sฤฑfฤฑrlanmadฤฑฤฤฑ bu hassas sรผreรงte, petrol fiyatlarฤฑ iรงin kalฤฑcฤฑ dengelenmenin ancak boฤazdaki seyrรผsefer gรผvenliฤinin orta vadede sรผrdรผrรผlebilir kฤฑlฤฑnmasฤฑyla mรผmkรผn olacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor.
