Lübnan’da İsrail ile Hizbullah arasında sağlanan ateşkese rağmen küresel piyasalarda petrol fiyatları, yatırımcıların ABD ile İran arasında başlaması beklenen müzakerelere odaklanmasıyla haftanın son işlem gününde yükseliş kaydetti. ABD Başkanı Donald Trump‘ın baskısıyla varılan ateşkes anlaşmasının ardından petrol arzı güvenliğine yönelik risklerin azaldığı beklentisi oluşsa da diplomatik sürecin işleyişine dair belirsizlikler fiyatlamalar üzerinde belirleyici oldu.
Uluslararası gösterge niteliğindeki Brent petrol vadeli işlemleri yüzde 0,7 artışla varil başına 80,44 dolardan işlem görürken, Batı Teksas türü (WTI) ham petrol vadeli işlemleri yüzde 0,8 değer kazanarak 76,43 dolara ulaştı.
Wall Street Journal gazetesinin haberine göre, piyasalardaki bu hareketlilik, İsrail’in İran destekli Hizbullah milisleri ile ateşkesi kabul etmesinin ardından, Washington ve Tahran arasında olası bir barış görüşmesinin zemin kazanabileceği bir dönemde gerçekleşti. Ancak diplomatik kanallardan gelen ilk sinyaller sürecin doğrusal ilerlemeyeceğine işaret etti.
Beyaz Saray tarafından Perşembe gecesi yapılan resmi açıklamada, teknik görüşme planlarının henüz tamamlanmaması gerekçesiyle İsviçre’de başlaması öngörülen müzakerelere ABD heyetinin katılmayacağı bildirildi. İranlı yetkililer ise arabuluculara verdikleri mesajda, İsrail’in Lübnan’daki askeri eylemlerinin ön anlaşmayı ihlal ettiğini ve ancak saldırılar tamamen durduğunda masaya oturacaklarını iletti.
Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat trafiği ve lojistik gelişmeler
Küresel enerji arzının en kritik noktalarından biri olan ve dünya günlük petrol trafiğinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın yeniden güvenli trafiğe açıldığına dair somut veriler, piyasadaki arz endişelerini hafifleten en önemli unsur olarak öne çıkıyor.
Gemi takip platformu Kpler’in paylaştığı güncel verilere göre, Perşembe günü toplamda 6 milyon varilden fazla ham petrol taşıyan Suudi Arabistan bayraklı üç büyük tanker stratejik boğazı sorunsuz bir şekilde geçti. Bu lojistik hareketlilik, bölgedeki gerilimin ticari taşımacılık üzerindeki doğrudan baskısının azaldığını gösteren somut bir sinyal olarak değerlendirildi.
Buna karşın Trump yönetiminin, İran ile Çarşamba günü imzalanan mutabakat zaptının ardından müzakereleri sürdirme konusunda kararlı bir tutum sergilediği gözlemleniyor.
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, askeri gelişmelerin İran’ın bölgesel gücünü zayıflattığını ve Tahran yönetiminin bu nedenle masaya oturmak istediğini öne sürdü. Görüşmelerin bir çaresizlik sonucu değil, İran’ın mevcut konumu nedeniyle başladığını ifade eden Trump, belirlenen 60 günlük süreci işleteceklerini ve bu dönemde Tahran’a yönelik herhangi bir finansal kaynak aktarımı yapılmayacağını kesin bir dille vurguladı.
Küresel enerji piyasalarında risk faktörleri ve gelecek beklentileri
Yatırım bankası UBS’in enerji analisti Henri Patricot, yayımladığı araştırma notunda, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş rejimine ilişkin belirsizliklerin sürdüğüne dikkat çekti.
İran’ın boğazdan geçiş ücreti talep etmeme taahhüdünün yalnızca 60 günlük bir süre için geçerli olduğunu hatırlatan Patricot, bu dönemin ardından sevkiyat hacminin artış hızı ve uygulanabilecek olası geçiş tarifeleri konusundaki soru işaretlerinin masada kalmaya devam ettiğini kaydetti. Analistler, ateşkesin kalıcılığı ve Washington-Tahran hattındaki diplomatik trafiğin netleşmesiyle birlikte petrol fiyatları üzerindeki volatilitenin önümüzdeki haftalarda da sürmesini bekliyor.
