Petrol fiyatlarฤฑ, Salฤฑ gรผnรผ Asya iลlemlerinin erken saatlerinde ABD ile ฤฐran arasฤฑnda savaลฤฑ sona erdirmeye yรถnelik potansiyel diyalog sinyallerinin gelmesiyle dรผลรผลe geรงti. Hรผrmรผz Boฤazฤฑโndaki ABD ablukasฤฑndan kaynaklanan arz risklerine yรถnelik endiลelerin bir miktar hafiflemesi, piyasalarda satฤฑล baskฤฑsฤฑ yarattฤฑ.
Kรผresel petrol piyasalarฤฑnda gรถsterge kabul edilen Brent petrol vadeli iลlemleri, 1,86 dolar veya yรผzde 1,87 oranฤฑnda deฤer kaybederek 97,50 dolara geriledi. ABD Batฤฑ Teksas Tipi (WTI) ham petrolรผ ise 2,25 dolar veya yรผzde 2,27โlik bir dรผลรผลle 96,83 dolardan iลlem gรถrdรผ.
Her iki gรถsterge de bir รถnceki seansta, ABD ordusunun ฤฐran limanlarฤฑna yรถnelik ablukaya baลlamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan sert yรผkseliลler kaydetmiล; Brent petrol yรผzde 4โten fazla, WTI ise yaklaลฤฑk yรผzde 3 oranฤฑnda deฤer kazanmฤฑลtฤฑ.
Hรผrmรผz Boฤazฤฑ ve kรผresel petrol arzฤฑ gรผvenliฤi
ABD ordusu Pazartesi gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, Hรผrmรผz Boฤazฤฑ รผzerindeki ablukanฤฑn Umman Kรถrfezi ve Umman Denizi’nin doฤusuna kadar geniลletileceฤini duyurdu. Gemi takip verileri, ablukanฤฑn yรผrรผrlรผฤe girmesiyle birlikte boฤazdaki iki geminin rotasฤฑnฤฑ deฤiลtirdiฤini teyit etti.
ฤฐran ise hafta sonu ฤฐslamabadโda krizi รงรถzmeyi amaรงlayan gรถrรผลmelerin sonuรงsuz kalmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan, Kรถrfez komลusu รผlkelerin limanlarฤฑnฤฑ hedef alma tehdidinde bulundu. Ancak KCM Trade Kฤฑdemli Piyasa Analisti Tim Waterer, Pakistan’daki barฤฑล gรถrรผลmelerinin baลarฤฑsฤฑz olmasฤฑna raฤmen, ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn olasฤฑ bir anlaลma seรงeneฤini masada tutarak fiyatlardaki ateลi bir nebze dรผลรผrmeyi baลardฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
Mรผzakere sรผreรงlerine yakฤฑn kaynaklar, ฤฐran ve ABD arasฤฑndaki diyaloฤun hala canlฤฑ olduฤunu belirtirken, Pakistan Baลbakanฤฑ ลahbaz ลerif gerilimi dรผลรผrmeye yรถnelik รงabalarฤฑn sรผrdรผฤรผnรผ vurguladฤฑ.
Trump’ฤฑn Pazartesi gรผnรผ ฤฐran’ฤฑn “bir anlaลma yapmak istediฤini” sรถylemesi, piyasalarda ihtiyatlฤฑ bir iyimserlik yarattฤฑ. Uzmanlar, diplomatik bir รงรถzรผmรผn fiyatlar รผzerindeki jeopolitik risk primini azaltabileceฤini รถngรถrรผyor.
Piyasa dengeleri ve enerji krizi beklentisi
ANZ analistleri tarafฤฑndan yapฤฑlan deฤerlendirmede, yaklaลฤฑk gรผnlรผk 10 milyon varillik ham petrol arzฤฑnฤฑn fiilen piyasadan รงekildiฤi tahmin ediliyor. Analizde, ABD ablukasฤฑnฤฑn uzamasฤฑ durumunda gรผnlรผk 3 ila 4 milyon varillik ek bir sevkiyatฤฑn daha engellenebileceฤi kaydedildi. Banka, petrol piyasasฤฑnฤฑn artฤฑk fiyatlarฤฑn yรผkselmesi iรงin “en kรถtรผ senaryoya” ihtiyaรง duymadฤฑฤฤฑnฤฑ, mevcut sฤฑkฤฑ arz-talep dengesinin Brent petrolรผ mevcut eลiklerin รผzerinde tutmaya yettiฤini belirtti.
ฤฐngiltere ve Fransa gibi NATO mรผttefiklerinin ablukaya katฤฑlmaktan kaรงฤฑnarak hayati รถneme sahip su yolunun yeniden aรงฤฑlmasฤฑnฤฑ savunmasฤฑ, uluslararasฤฑ arenadaki gรถrรผล ayrฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑ da ortaya koyuyor. ABD Enerji Bakanฤฑ Chris Wright, Hรผrmรผz Boฤazฤฑ รผzerinden sevkiyatlar tekrar baลladฤฑฤฤฑnda fiyatlarฤฑn birkaรง hafta iรงinde zirve yapabileceฤini รถngรถrdรผ.
รte yandan Uluslararasฤฑ Para Fonu (IMF), Dรผnya Bankasฤฑ ve Uluslararasฤฑ Enerji Ajansฤฑ (IEA), kรผresel enerji piyasasฤฑnฤฑn tarihin en รถnemli ลoklarฤฑndan birini yaลadฤฑฤฤฑ bu dรถnemde รผlkeleri stokรงuluktan ve ihracat kฤฑsฤฑtlamalarฤฑndan kaรงฤฑnmaya รงaฤฤฑrdฤฑ.
IEA Baลkanฤฑ Fatih Birol, stratejik petrol rezervlerinin serbest bฤฑrakฤฑlmasฤฑna ลu an iรงin gerek olmayabileceฤini ancak ihtiyaรง duyulmasฤฑ halinde harekete geรงmeye hazฤฑr olduklarฤฑnฤฑ bildirdi.
Kรผresel talep tahmini ve piyasa gรถrรผnรผmรผ
Petrol ฤฐhraรง Eden รlkeler รrgรผtรผ (OPEC), yayฤฑnladฤฑฤฤฑ son aylฤฑk raporda kรผresel petrol talebine iliลkin รถngรถrรผlerini revize etti. รrgรผt, ikinci รงeyrek iรงin kรผresel talep tahminini gรผnlรผk 500 bin varil aลaฤฤฑ รงekti. Bu revizyon, kรผresel ekonomik aktivitedeki yavaลlama belirtileri ve yรผksek enerji maliyetlerinin tรผketim รผzerindeki baskฤฑsฤฑnฤฑ yansฤฑtฤฑyor.
Arz yรถnlรผ endiลeler fiyatlarฤฑ yukarฤฑ yรถnlรผ desteklese de, talep tarafฤฑndaki bu zayฤฑflama sinyalleri piyasadaki volatiliteyi artฤฑrฤฑyor.
Petrol fiyatlarฤฑ iรงin kritik bir dรถnemeรง olarak gรถrรผlen รถnรผmรผzdeki gรผnlerde, ABD ve ฤฐran arasฤฑndaki diplomatik trafiฤin sonuรงlarฤฑ belirleyici olacak. Piyasa oyuncularฤฑ, Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki askeri hareketliliฤin yanฤฑ sฤฑra, OPEC’in รผretim politikalarฤฑnฤฑ ve bรผyรผk ekonomilerden gelecek bรผyรผme verilerini yakฤฑndan takip ediyor.
Mevcut durumda arz gรผvenliฤi endiลeleri ana gรผndem maddesi olmaya devam ederken, olasฤฑ bir de-eskalasyon hamlesinin fiyatlarda daha belirgin bir gevลemeye yol aรงabileceฤi deฤerlendiriliyor. Analistler, enerji maliyetlerinin enflasyon รผzerindeki etkisinin merkez bankalarฤฑnฤฑn kararlarฤฑnฤฑ da doฤrudan etkileyeceฤi kritik bir sรผrece girildiฤini vurguluyor.
