Petrol fiyatlarฤฑ, Asya piyasalarฤฑndaki Perลembe gรผnkรผ iลlemlerde yรผzde 1,5’ten fazla deฤer kazanarak son altฤฑ haftanฤฑn en yรผksek seviyesine ulaลtฤฑ. Yemendeki Husi gรผรงlerinin Kฤฑzฤฑldeniz’de ham petrol tankerlerini hedef almasฤฑ ve ABD’nin ฤฐrana yรถnelik yeni hava saldฤฑrฤฑlarฤฑ dรผzenlemesi, kรผresel enerji tedarik hatlarฤฑndaki jeopolitik riskleri artฤฑrdฤฑ.
Piyasalarda Brent ham petrol vadeli iลlemleri, รถnceki seansta 3 dolarฤฑn รผzerinde artฤฑลla 94,07 dolardan kapandฤฑktan sonra 2,20 dolar veya yรผzde 2,3 yรผkselerek varil baลฤฑna 96,27 dolara kadar รงฤฑktฤฑ.
ABD Batฤฑ Teksas tรผrรผ (WTI) ham petrolรผ ise รarลamba gรผnรผ kaydettiฤi yรผzde 3’lรผk primin ardฤฑndan 1,65 dolar veya yรผzde 1,9 deฤer kazanarak 88,48 dolar seviyesine ulaลtฤฑ.
Hรผrmรผz Boฤazฤฑ ve Kฤฑzฤฑldeniz hattฤฑnda askeri hareketlilik
ฤฐran Devrim Muhafฤฑzlarฤฑ Ordusu tarafฤฑndan yapฤฑlan aรงฤฑklamada, Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nฤฑn gรผneyinde mayฤฑnlandฤฑฤฤฑ belirtilen bir rotayฤฑ izlemeye รงalฤฑลan bir petrol tankerinde patlama sonrasฤฑ yangฤฑn รงฤฑktฤฑฤฤฑ, diฤer iki tankerin ise geri dรถnmek zorunda kaldฤฑฤฤฑ ifade edildi. Devrim Muhafฤฑzlarฤฑ, ABD’nin bรถlgedeki askeri eylemleri sรผrdรผฤรผ mรผddetรงe boฤazฤฑn tamamen kendi kontrolleri altฤฑnda ve geรงiลlere kapalฤฑ olduฤunu, koordinasyon saฤlanmadan hiรงbir tankerin geรงiลine izin verilmeyeceฤini vurguladฤฑ.
Kritik su yolundaki gerilimin yanฤฑ sฤฑra, ฤฐran destekli Husiler Babรผlmendep Boฤazฤฑ’nda Suudi Arabistan petrolรผ taลฤฑyan gemileri hedef alma tehdidinde bulunarak Suudi limanlarฤฑna yรถnelik deniz ablukasฤฑ baลlattฤฑklarฤฑnฤฑ duyurdu. Husiler, Suudi bayraklฤฑ Encelia tankerinin Kฤฑzฤฑldeniz’de vurulduฤunu ve uyarฤฑlarฤฑn ardฤฑndan yaklaลฤฑk 10 geminin geri dรถnmek zorunda kaldฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ.
Petrol fiyatlarฤฑ รผzerinde kรผresel arz baskฤฑsฤฑ artฤฑyor
Enerji piyasasฤฑ uzmanlarฤฑ, hem Babรผlmendep hem de Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nda eล zamanlฤฑ yaลanan aksamalarฤฑn nadir gรถrรผlen bir tedarik riski oluลturduฤunu deฤerlendiriyor. Phillip Nova Kฤฑdemli Piyasa Analisti Priyanka Sachdeva, jeopolitik risk primlerinin piyasaya geri dรถndรผฤรผnรผ, ancak yรผkseliล eฤiliminin kalฤฑcฤฑ olmasฤฑ iรงin sevkiyat kesintilerinin uzun sรผre devam ettiฤine dair somut veriler gerektiฤini belirtti.
MST Marquee Enerji Araลtฤฑrmalarฤฑ Baลkanฤฑ Saul Kavonic hazฤฑrladฤฑฤฤฑ raporda, Kฤฑzฤฑldeniz’deki yeni tehditlerin gรผnde 5 milyon varile kadar petrol arzฤฑnฤฑ kesintiye uฤratabileceฤini kaydetti. Kavonic, bu rotanฤฑn Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nฤฑ bypass eden ana sevk hattฤฑ olmasฤฑ sebebiyle kรผresel piyasalar aรงฤฑsฤฑndan kritik รถnem taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
ABD operasyonlarฤฑ ve piyasalarฤฑn odaฤฤฑndaki geliลmeler
ABD ordusu, Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nda gemilere ateล aรงฤฑlmasฤฑ halinde ฤฐran’a ait altyapฤฑ tesislerinin hedef alฤฑnacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑklayan resmi beyanlarฤฑn ardฤฑndan bรถlgedeki hava operasyonlarฤฑnฤฑn 12’nci gรผnรผnรผ geride bฤฑraktฤฑ. Karลฤฑlฤฑklฤฑ hamleler askeri gerilimi tฤฑrmandฤฑrฤฑrken, enerji koridorlarฤฑndaki gรผvensizlik ortamฤฑ kรผresel piyasalarda petrol fiyatlarฤฑ รผzerinde belirgin bir yukarฤฑ yรถnlรผ baskฤฑ oluลturuyor.
Deniz seyrรผsefer gรผvenliฤine iliลkin endiลelerin artmasฤฑ, nakliye ลirketlerinin rotalarฤฑnฤฑ deฤiลtirmesine ve navlun maliyetlerinin yรผkselmesine yol aรงฤฑyor. Piyasa katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑ, Orta Doฤu’daki askeri operasyonlarฤฑn seyrini ve sevkiyat kanallarฤฑndaki fiili aksamalarฤฑn sรผresini yakฤฑndan izlemeyi sรผrdรผrรผyor.
