Kรผresel piyasalarda petrol fiyatlarฤฑ, ABD ile ฤฐran arasฤฑnda cuma gรผnรผ imzalanmasฤฑ beklenen barฤฑล anlaลmasฤฑ ve Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nฤฑn ticari taลฤฑmacฤฑlฤฑฤa tamamen aรงฤฑlacaฤฤฑ yรถnรผndeki aรงฤฑklamalarฤฑn ardฤฑndan sert bir dรผลรผล kaydederek mart ayฤฑndan bu yana ilk kez 80 dolarฤฑn altฤฑna geriledi.
ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn, kรผresel enerji arzฤฑnฤฑn kritik geรงiล noktasฤฑ olan Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nda ticari gemi trafiฤinin cuma gรผnรผnden itibaren normale dรถneceฤini duyurmasฤฑ, piyasalardaki arz endiลelerini hafifleterek fiyatlar รผzerinde belirgin bir baskฤฑ oluลturdu.
Yaลanan bu kritik geliลme, ham petrol vadeli iลlem sรถzleลmelerinde yรผzde 4’รผ aลan deฤer kayฤฑplarฤฑnฤฑ beraberinde getirdi.
Uluslararasฤฑ standart olarak kabul edilen Brent petrol vadeli iลlemleri yรผzde 4,1 oranฤฑnda deฤer kaybederek varil baลฤฑna 79,80 dolara kadar geri รงekildi. Brent petrolรผn gรผn iรงi iลlemlerde 80 dolarฤฑn altฤฑnฤฑ gรถrdรผฤรผ son tarih, fiyatฤฑn 78,38 dolara kadar indiฤi 3 Mart olarak kayฤฑtlara geรงmiลti.
Eล zamanlฤฑ olarak, ABD merkezli Batฤฑ Teksas tรผrรผ (WTI) ham petrol vadeli iลlemleri de yรผzde 4,3’lรผk azalฤฑลla varil baลฤฑna 77,32 dolar seviyesine indi. Her iki gรถsterge, haftanฤฑn ilk iลlem gรผnรผnde de yaklaลฤฑk yรผzde 5 oranฤฑnda gerileyerek 4 Mart’tan bu yana en dรผลรผk kapanฤฑล seviyelerini test etmiลti. Pazartesi gรผnรผ Group of Seven (G7) zirvesinin baลlangฤฑcฤฑnda deฤerlendirmelerde bulunan ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, anlaลmanฤฑn halihazฤฑrda imzalandฤฑฤฤฑnฤฑ ve boฤazฤฑn kฤฑsmen aรงฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
Gemilerin geรงiลe baลladฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Trump, cuma gรผnรผ itibarฤฑyla rotanฤฑn tamamen aรงฤฑk olacaฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
Hรผrmรผz Boฤazฤฑ ve sevkiyat takvimi
Anlaลmanฤฑn genel hatlarฤฑ henรผz resmi olarak netleลmemiล olsa da cuma gรผnรผ ฤฐsviรงre’de imzalanacak olan ABD-ฤฐran barฤฑล anlaลmasฤฑ, enerji piyasalarฤฑnda risk priminin hฤฑzla dรผลmesini saฤladฤฑ. Piyasalar aรงฤฑsฤฑndan en kritik parametreyi, kรผresel gรผnlรผk petrol trafiฤinin yaklaลฤฑk beลte birini taลฤฑyan Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nฤฑn ne kadar sรผrede eski iลleyiลine dรถneceฤi sorusu oluลturuyor.
Trump’ฤฑn iyimser aรงฤฑklamalarฤฑna karลฤฑlฤฑk, Amerikan basฤฑnฤฑnda yer alan haberlerde รผst dรผzey ABD’li yetkililerin temkinli yaklaลฤฑmฤฑ dikkat รงekiyor. The Wall Street Journal gazetesine konuลan yetkililer, bรถlgede normal sevkiyat dรผzenine geri dรถnรผlmesinin iki haftadan uzun sรผrebileceฤine iลaret etti. Ayrฤฑca, ฤฐran’ฤฑn boฤaz รผzerindeki kontrolรผnรผ ne รถlรงรผde sรผrdรผreceฤi ve geรงiล yapan gemilerden “servis รผcreti” adฤฑ altฤฑnda bir geรงiล รผcreti talep edip etmeyeceฤi belirsizliฤini koruyor.
Deutsche Bank analisti Henry Allen, yayฤฑmladฤฑฤฤฑ araลtฤฑrma notunda, barฤฑล anlaลmasฤฑ duyurusunun petrol fiyatlarฤฑnda net bir dรผลรผลe yol aรงarak Brent petrolรผ รผรง ayฤฑn en dรผลรผk seviyesine รงektiฤini kaydetti. Allen, vadeli iลlem eฤrisinin de normalleลtiฤini belirterek, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn รถnรผmรผzdeki altฤฑ aya yรถnelik daha sert bir dรผลรผล beklentisini artฤฑk fiyatlamadฤฑฤฤฑnฤฑ, รงรผnkรผ bu beklentinin zaten ilan edilen anlaลmaya dayandฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
Petrol piyasasฤฑ dinamikleri ve risk priminin geleceฤi
Kรผresel ekonomi ve finans รงevreleri, petrol fiyatlarฤฑndaki bu gevลemenin enflasyon baskฤฑlarฤฑnฤฑ azaltabileceฤi yรถnรผnde รถngรถrรผlerde bulunuyor. Uzmanlar, ลubat ayฤฑ sonunda baลlayan askeri gerilimin petrol fiyatlarฤฑnda uzun sรผredir “jeopolitik risk primi” olarak suni bir yรผksekliฤe neden olduฤunu, diplomatik adฤฑmlarla birlikte bu primin sistemden hฤฑzla รงekildiฤini deฤerlendiriyor.
Bununla birlikte, ham petrol fiyatlarฤฑnฤฑn kalฤฑcฤฑ olarak 75-80 dolar bandฤฑnda stabilize olup olmayacaฤฤฑ, sahada atฤฑlacak teknik adฤฑmlara ve sevkiyat kapasitesinin ne kadar hฤฑzlฤฑ restore edileceฤine baฤlฤฑ gรถrรผnรผyor. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, cuma gรผnรผ Cenevre’de imzalanacak taslak mutabakatฤฑn ardฤฑndan baลlayacak ve ฤฐran’ฤฑn nรผkleer programฤฑ gibi karmaลฤฑk baลlฤฑklarฤฑ iรงerecek 60 gรผnlรผk teknik mรผzakere sรผrecini yakฤฑndan takip edecek. Sรผrecin uzamasฤฑ veya sevkiyat hatlarฤฑnda yaลanabilecek olasฤฑ bรผrokratik aksamalar, fiyatlarda yukarฤฑ yรถnlรผ volatiliteyi yeniden tetikleyebilir. Ancak mevcut tabloda, kรผresel enerji koridorlarฤฑnฤฑn yeniden iลlerlik kazanacaฤฤฑna dair gรผรงlรผ beklenti, piyasalarda kalฤฑcฤฑ bir rahatlama sinyali olarak okunuyor.
