Petrol fiyatları, İran ile ABD arasında çatışmaları sonlandırmaya yönelik gizli iletişim kanallarının devreye girdiğine dair haberler ve Washington’ın sevkiyat güvenliğini sağlama hamleleriyle Çarşamba günü sınırlı bir geri çekilme yaşadı.
Brent petrol vadeli işlemleri, gün içinde gördüğü 84,48 dolarlık zirve seviyesinden gerileyerek yüzde 0,9 kayıpla varil başına 81,27 dolardan işlem gördü. Batı Teksas türü (WTI) ham petrol ise günlük bazda yüzde 1,3 değer kaybederek 73,60 dolar seviyesine çekildi.
Piyasalar, Orta Doğu’daki sıcak çatışma riskinin arz üzerindeki baskısı ile diplomatik çözüm arayışları arasındaki hassas dengede yön bulmaya çalışıyor.
Hürmüz boğazı ve enerji güvenliğinde kritik hamleler
Küresel enerji arzının en kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’na yönelik açıklamalar, piyasadaki volatiliteyi artıran temel unsur olarak öne çıkıyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Körfez bölgesindeki petrol sevkiyatlarını stabilize etmek amacıyla yeni önlemler paketini açıklayacaklarını ifade etti.
Bu hamle, ABD Başkanı Donald Trump’ın enerji akışının sürekliliğini sağlamak amacıyla gerekirse ABD Donanması’nın tankerlere eşlik edebileceğine dair mesajının hemen ardından geldi. Bakan Bessent, Amerikan Kalkınma Finansmanı Kurumu’nun (DFC) hafta sonu itibarıyla bölgede faaliyet gösteren ham petrol taşıyıcıları ve kargo gemileri için sigorta desteği sağlayacağını duyurdu.
Washington cephesinden gelen bu güvenlik garantilerine karşın, Tahran yönetimi bölgedeki askeri varlığına dikkat çeken açıklamalarını sürdürüyor. İran’ın Fars haber ajansında yer alan bilgilere göre, Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri yetkilisi Muhammed Ekberzade, Hürmüz Boğazı’nın tamamen İslam Cumhuriyeti Donanması’nın kontrolü altında olduğunu belirtti.
Savunma Bakanı Pete Hegseth’in ABD’nin askeri operasyonlardaki kararlılığına vurgu yapması, bölgedeki tansiyonun askeri açıdan yüksek kalmaya devam ettiğini gösteriyor. Ancak New York Times’ın ABD’li yetkililere dayandırdığı, İran’ın çatışmayı bitirmek için gizli kanallar üzerinden müzakereye hazır olduğu yönündeki haber, fiyatlardaki sert yükseliş eğilimini frenleyen bir unsur oldu.
Petrolde arz kısıtları ve piyasa beklentileri
Enerji piyasasının yakın gelecekteki seyri, çatışmaların lojistik kanallar üzerindeki baskısının ne kadar süreceğine bağlı olarak şekilleniyor. Goldman Sachs analistleri, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan ticaretin mevcut durgun seyrini beş hafta daha sürdürmesi durumunda, Brent petrol fiyatlarının 100 dolar seviyesine ulaşabileceği konusunda uyarıda bulundu.
Ancak bankanın baz senaryosu, ihracatın kademeli bir toparlanma sürecine gireceği öngörüsüne dayanıyor. Bu doğrultuda Goldman Sachs, ikinci çeyrek için Brent petrol fiyat tahminini 10 dolar artışla 76 dolara, WTI tahminini ise 9 dolar artışla 71 dolara yükseltti.
Öte yandan, OPEC’in ikinci büyük üreticisi olan Irak’tan gelen üretim kesintisi haberleri arz endişelerini besliyor. Ülkede depolama kapasitesinin dolması nedeniyle üretimin yarı yarıya azaldığı yönündeki veriler, küresel piyasada fiziki arz sıkışıklığı riskini canlı tutuyor.
Mevcut tabloda piyasa aktörleri, bir yandan diplomatik müzakerelerin somut bir ateşkesle sonuçlanıp sonuçlanmayacağını beklerken, diğer yandan ABD’nin enerji koridoru üzerindeki askeri koruma hamlelerinin etkinliğini takip ediyor. Kısa vadede petrol fiyatlarının, Orta Doğu’dan gelecek jeopolitik haber akışına duyarlı ve volatil kalması bekleniyor.
Gelecek dönemde piyasaların ana odağı, Washington-Tahran hattındaki gizli görüşmelerin şeffaf bir sürece evrilip evrilmeyeceği ve Irak’ın üretim kapasitesindeki aksamaların süresi olacak. Enerji güvenliğine yönelik askeri tedbirlerin maliyetleri artırması, enflasyonist baskıları tetikleme potansiyeli taşıdığı için küresel merkez bankaları tarafından da yakından izleniyor.
