Kรผresel piyasalarda petrol fiyatlarฤฑ, รผรง gรผnlรผk yรผkseliล serisinin ardฤฑndan ฤฐranโdaki kฤฑrฤฑlgan ateลkes sรผreci ve ABD Baลkanฤฑ Donald Trumpโฤฑn รin Devlet Baลkanฤฑ ลi Cinping ile gerรงekleลtireceฤi kritik zirve รถncesinde รงarลamba gรผnรผ deฤer kaybetti.
Brent petrol vadeli iลlemleri, GMT 00:51 itibarฤฑyla 82 sent veya yรผzde 0,76 oranฤฑnda bir dรผลรผลle varil baลฤฑna 106,95 dolardan iลlem gรถrdรผ. ABD hafif petrolรผ (WTI) ise 66 sent veya yรผzde 0,65 kayฤฑpla 101,52 dolara geriledi. Her iki gรถsterge de ลubat ayฤฑ sonunda ABD ve ฤฐsrailโin ฤฐranโa yรถnelik operasyonlarฤฑnฤฑn baลlamasฤฑndan ve Tahranโฤฑn Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nฤฑ fiilen kapatmasฤฑndan bu yana 100 dolar seviyesinin รผzerinde veya bu sฤฑnฤฑra yakฤฑn bir seyir izlemeyi sรผrdรผrรผyor.
Piyasalardaki bu son hareketlilik, Salฤฑ gรผnรผ petrol fiyatlarฤฑnda kaydedilen yรผzde 3’lรผk artฤฑลฤฑn ardฤฑndan geldi. Kรผresel petrol ve sฤฑvฤฑlaลtฤฑrฤฑlmฤฑล doฤal gaz (LNG) arzฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk beลte birinin geรงtiฤi Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nฤฑn yeniden aรงฤฑlmasฤฑna dair umutlarฤฑn, kalฤฑcฤฑ bir ateลkes ihtimalinin zayฤฑflamasฤฑyla azalmasฤฑ fiyatlarฤฑ yukarฤฑ รงekmiลti. Ancak yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn Trump-ลi zirvesinden รงฤฑkacak sonuรงlara odaklanmasฤฑ ve ateลkesin geleceฤine dair belirsizliklerin sรผrmesi, fiyatlarda yeni bir volatilite yarattฤฑ.
Baลkan Trump, Salฤฑ gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, Tahran’ฤฑn bรถlgedeki denetimini artฤฑrmasฤฑna ve barฤฑล umutlarฤฑnฤฑn azalmasฤฑna raฤmen, ฤฐran ile savaลฤฑ sona erdirmek iรงin รin’in yardฤฑmฤฑna ihtiyaรง duyacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnmediฤini ifade etti. Dรผnyanฤฑn en bรผyรผk petrol tรผketicilerinden biri olan รin, Washington yรถnetiminin baskฤฑlarฤฑna raฤmen ฤฐran petrolรผnรผn en bรผyรผk alฤฑcฤฑsฤฑ konumunu koruyor.
Kรผresel enerji arzฤฑ ve enflasyonist baskฤฑlar
Enerji piyasasฤฑ uzmanlarฤฑ, arz yรถnlรผ risklerin uzun sรผre devam edebileceฤi konusunda uyarฤฑlarฤฑnฤฑ sรผrdรผrรผyor. Eurasia Group tarafฤฑndan hazฤฑrlanan analiz notunda, piyasadaki kesintinin sรผresi ve halihazฤฑrda 1 milyar varili aลan arz kaybฤฑnฤฑn boyutu gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda, petrol fiyatlarฤฑnฤฑn yฤฑlฤฑn geri kalanฤฑnda 80 dolar seviyesinin รผzerinde kalmasฤฑnฤฑn beklendiฤi vurgulandฤฑ.
ฤฐran ile yaลanan รงatฤฑลma sรผreci, yรผksek enerji maliyetleri aracฤฑlฤฑฤฤฑyla dรผnyanฤฑn en bรผyรผk ekonomisi olan ABD รผzerinde de baskฤฑ oluลturmaya baลladฤฑ. Akaryakฤฑt fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn etkisiyle Nisan ayฤฑnda ABD tรผketici fiyatlarฤฑ รผst รผste ikinci ayda da belirgin bir artฤฑล gรถsterdi. Bu durum, son รผรง yฤฑlฤฑn en yรผksek yฤฑllฤฑk enflasyon oranฤฑna ulaลฤฑlmasฤฑna neden olurken, ABD Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (Fed) faiz oranlarฤฑnฤฑ bir sรผre daha sabit tutacaฤฤฑ beklentisini gรผรงlendirdi.
Capital Economics tarafฤฑndan paylaลฤฑlan deฤerlendirmede ise geliลmiล ekonomilerdeki enflasyon artฤฑลฤฑnฤฑn henรผz reel harcamalarฤฑ daraltmadฤฑฤฤฑ, ancak tรผketici duyarlฤฑlฤฑฤฤฑ ve iลe alฤฑm niyetlerindeki yaygฤฑn dรผลรผลรผn daha zorlu bir dรถneme iลaret ettiฤi kaydedildi.
Yรผksek seyreden faiz oranlarฤฑ, borรงlanma maliyetlerini artฤฑrarak kรผresel petrol talebini potansiyel olarak aลaฤฤฑ รงekebilecek bir unsur olarak gรถrรผlรผyor. Diฤer yandan, Amerikan Petrol Enstitรผsรผ (API) verilerine gรถre ABD ham petrol stoklarฤฑ รผst รผste dรถrdรผncรผ haftada da gerileme kaydetti.
Piyasa aktรถrleri, bugรผn ABD Enerji Bilgi ฤฐdaresi (EIA) tarafฤฑndan aรงฤฑklanacak resmi stok verilerine odaklanmฤฑล durumda. Stoklardaki olasฤฑ dรผลรผลรผn, fiyatlardaki aลaฤฤฑ yรถnlรผ baskฤฑyฤฑ sฤฑnฤฑrlayabileceฤi รถngรถrรผlรผyor.
Piyasa beklentileri ve stratejik risk analizi
ฤฐran ve Batฤฑ arasฤฑndaki gerilimin enerji koridorlarฤฑ รผzerindeki baskฤฑsฤฑ, kรผresel ekonominin orta vadeli gรถrรผnรผmรผ aรงฤฑsฤฑndan en kritik risk faktรถrรผ olmaya devam ediyor. Hรผrmรผz Boฤazฤฑโndaki geรงiลlerin kฤฑsฤฑtlanmasฤฑ, sadece petrol fiyatlarฤฑnฤฑ deฤil, kรผresel tedarik zincirlerini ve genel enflasyon eฤilimlerini de doฤrudan etkiliyor.
Trump ve ลi arasฤฑndaki gรถrรผลmeden รงฤฑkacak mesajlar, hem jeopolitik dengeler hem de ticaret savaลlarฤฑnฤฑn seyri aรงฤฑsฤฑndan belirleyici olacak. Piyasa analistleri, ateลkes sรผrecinin tam bir baลarฤฑsฤฑzlฤฑkla sonuรงlanmasฤฑ durumunda petrol fiyatlarฤฑnda yeniden sert yรผkseliลlerin gรถrรผlebileceฤi, ancak ekonomik aktivitedeki yavaลlamanฤฑn bu yรผkseliลi bir noktada dengeleyebileceฤi deฤerlendirmesinde bulunuyor.
Gelecek dรถnemde, รถzellikle Fedโin para politikasฤฑ kararlarฤฑ ve Orta Doฤuโdaki askeri hareketlilik, enerji fiyatlarฤฑnฤฑn temel belirleyicisi olmayฤฑ sรผrdรผrecek.
