ABD Merkez Bankasฤฑ (Fed) baลta olmak รผzere tรผm politika yapฤฑcฤฑlarฤฑn pandemi dรถneminde baลlattฤฑฤฤฑ aลฤฑrฤฑ geniลlemeci para politikasฤฑ, yรผkselen enflasyon dalgasฤฑ nedeniyle sona eriyor.
Sรถzcรผ‘nรผn haberine gรถre Fed Baลkanฤฑ Jerome Powell liderliฤindeki Fed รผyeleri รถnรผmรผzdeki ay bir kredi sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma dรถngรผsรผ baลlatmaya hazฤฑrlanฤฑyor. รoฤu ekonomist ลimdilik politika faizi iรงin 25 baz puanlฤฑk artฤฑล รถngรถrรผrken bazฤฑ ekonomistler faiz artฤฑลฤฑnฤฑn 50 baz puan olmasฤฑ gerektiฤi gรถrรผลรผnde.
Piyasalar bฤฑรงak sฤฑrtฤฑnda
Bu hafta iรงi aรงฤฑklanan verilere gรถre, ABD enflasyonunun yรผzde 7,5โle son 40 yฤฑlฤฑn en yรผkseฤine yรผkselmesi Fedโin รผzerindeki sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma baskฤฑsฤฑnฤฑ artฤฑrdฤฑ. Ancak bazฤฑ ekonomistlere gรถre, tรผketiciler ve ลirketler iรงin borรงlanma maliyetlerinin hฤฑzla yรผkselmesi, aลฤฑrฤฑ geniลlemeci para politikasฤฑna alฤฑลmฤฑล olan finansal piyasalarฤฑ รงรถkerterek ekonomiyi bir gerilemeye itebilir.
Fedโin bu yฤฑl kaรง faiz artฤฑลฤฑna gideceฤi belirsiz. Genel tahminler 2022 iรงerisinde 6 adet 25 baz puanlฤฑk artฤฑล olacaฤฤฑ yรถnรผnde. Bu artฤฑลlarฤฑn dฤฑลฤฑnda Fed ลu anda 8,9 trilyon dolar olan bilanรงosunu daraltacak. Bu da finansal sistemdeki likiditeyi azaltacak. Likiditenin azalmasฤฑ ย tahvil ve hisse senedi piyasalarฤฑ iรงin sarsฤฑcฤฑ olabilir.
Eski Fed Baลkanฤฑ: Risk yรผzde 50
ABDโli finans ajansฤฑ Bloombergโin aktardฤฑฤฤฑna gรถre, konu ile ilgili deฤerlendirmelerde bulunan eski Fed Baลkanฤฑ Lawrence Lindsey, gelecek yฤฑlฤฑn sonuna kadar Wall Streetโteki bir ลok dalgasฤฑ ile tetiklenecek ekonomik gerileme olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ yรผzde 50 olarak gรถrdรผฤรผnรผ belirtti.
Eski ABD Baลkanฤฑ George W. Bush dรถneminde gรถrev yapan eski baลkan, โGittiฤiniz yรถnde acฤฑ verici bir ลekilde yanฤฑlฤฑyorsanฤฑz, diฤer yรถne gitmek iรงin รงok fazla aฤฤฑrlฤฑฤฤฑn altฤฑna girmek zorunda kalacaksฤฑnฤฑzโ diyerek FEDโin geรงtiฤimiz yฤฑl tomurcuklanan enflasyon sorununa yanฤฑt vermede geciktiฤini belirtti.
Eski Hazine Bakanฤฑ Lawrence Summers ise Fedโin enflasyonla mรผcadelede baลarฤฑsฤฑz olduฤunu belirterek, โรnรผmรผzdeki 30 ayda bir resesyon (durgunluk) baลlama riski kesinlikle yรผzde 50โณ diye konuลtu.
Resesyon nedir? Riskleri nelerdir?
Resesyon, kelime anlamฤฑ olarak โdurgunlukโ olarak tanฤฑmlanฤฑyor. Aynฤฑ zamanda ekonomik bรผyรผmenin belirli bir sรผreliฤine negatif olmasฤฑ anlamฤฑna geliyor. Ekonomide atฤฑl kapasitenin bulunmasฤฑ ya da ekonominin uzun vadeli bรผyรผme oranlarฤฑndan daha dรผลรผk oranlarda bรผyรผmesi ลeklinde de aรงฤฑklanabiliyor.
Makro ekonomik bรผtรผn gรถstergeler; reel gelir, istihdam, endรผstriyel รผretim, perakende ve toptan ticaret verileri de bu รถlรงรผmlemelerin iรงerisinde yer alฤฑyor.
Resesyon aynฤฑ zamanda iลsizliฤin oluลmasฤฑna sebep olabiliyor. Resesyon dรถnemlerinde yeni iล kurmak isteyenler bir sรผre beklemeyi tercih edebilir ve bu da รผlke รงapฤฑnda reel bir duraklamayฤฑ ortaya รงฤฑkarabilir.
Fed faiz artฤฑrฤฑrsa ne olur?
Fedโin olasฤฑ bir faiz artฤฑลฤฑ geliลmekte olan piyasalar baลta olmak รผzere dรผnya piyasalarฤฑnฤฑ derinden etkileyecek. Fedโin faiz artฤฑrฤฑmฤฑnฤฑn dolarฤฑn deฤerinin artmasฤฑ ve bรผyรผmenin yavaลlamasฤฑnฤฑ beraberinde getirebileceฤi dรผลรผnรผlรผyor. Bu nedenle Fed kararlarฤฑ piyasalar tarafฤฑndan endiลe ile takip ediliyor.
