Washington’ın merkezinde yükselen pembe granit duvarların ardında bugünlerde alışılmadık bir hareketlilik yaşanıyor. Federal Rezerv‘in 88 yıllık simge yapısı Marriner S. Eccles Binası, ekonomik kararlardan ziyade mermer kaplamalar ve gizli asansör iddialarıyla gündemi sarsıyor. Jerome Powell tarafından yapılan savunmalar, Amerikan finans sisteminin zirvesinde daha önce eşine rastlanmamış bir hukuk savaşının fitilini ateşlemiş durumda.
Modern finansın kalbi sayılan bu binada gerçekten lüks arı kovanları veya görkemli teras bahçeleri yer alıyor mu? Powell geçen Haziran ayında Kongre üyelerinin önünde verdiği ifadede, projenin şatafattan uzak olduğunu kesin bir dille belirtmişti. Özel asansörlerin, VIP yemek salonlarının veya yeni mermer döşemelerin söz konusu olmadığını savunan Powell, şimdi tam da anılan sözleri nedeniyle ağır bir itham altında bulunuyor.
Adalet Bakanlığı tarafından yürütülen olağanüstü ceza soruşturması, Powell’ın milletvekillerini kasten yanıltıp yanıltmadığı sorusuna yanıt arıyor. Muhalif kesimler, inşaat maliyetlerini kontrolden çıkaran detayların varlığını gizlemek için gerçeğe aykırı beyanda bulunulduğunu iddia ediyor. Powell ise yürütülen sürecin aslında faiz oranlarını yeterince hızlı düşürmediği için kendisine yönelik bir misilleme olduğunu savunmaya devam ediyor.
Milyarlarca dolarlık bütçe aşımının perde arkası
Cumhuriyetçi senatörlerin sert eleştirileriyle alevlenen tartışmalarda rakamlar baş döndürücü bir boyuta ulaştı. Başlangıçta 1,9 milyar dolar olarak planlanan devasa yenileme projesinin maliyeti, kısa süre içinde yaklaşık 2,5 milyar dolara fırladı. Senatör Tim Scott, Federal Rezerv’in 2022 yılından beri zarar ettiği bir dönemde halkın parasının lüks harcamalara aktarıldığını öne sürüyor.
Senato’daki oturum sırasında Powell, idari vali olduğu dönemden bu yana binanın ciddi bir onarıma ihtiyaç duyduğunu bizzat gözlemlediğini anlattı. Yapının artık su geçirdiğini ve güvenlik zafiyetleri barındırdığını ifade eden Powell, çalışmanın bir tercih değil zorunluluk olduğunu vurguladı. Ancak teknik gerekçeler, senatörlerin bütçe disiplini konusundaki şüphelerini gidermeye yetmedi.
Medya organlarında yer alan lüks içerikli haberlerin tamamen yanıltıcı olduğunu savunan Powell, projede sadece zorunlu onarımların yapıldığını dile getirdi. Eskiyen mermerlerin sadece kırılan kısımlarının değiştirildiğini, yeni bir mermer kullanımının olmadığını ifade etti. Powell’a göre asansörler bile binanın inşa edildiği günden bu yana aynı sistemle çalışmaya devam ediyor.
Siyasi arenada yükselen yalancı şahitlik suçlamaları
Soruşturma süreci devam ederken siyasi cepheden gelen baskılar da dozunu artırmaya başladı. Trump, Salı günü Detroit’te yapacağı konuşma öncesinde gazetecilere verdiği demeçte Powell hakkında oldukça sert ifadeler kullandı. Bütçenin milyarlarca dolar aşılmasını bir dürüstlük sorunu veya yetersizlik belirtisi olarak nitelendiren Trump, mevcut yönetimi açıkça hedef aldı.
Temsilciler Meclisi üyeleri tarafından Adalet Bakanlığına gönderilen şikayet mektuplarında, Powell’ın geçmişteki küçük çaplı onarımları ifadesinden bilinçli olarak çıkardığı iddia ediliyor. Anna Paulina Luna gibi isimler, anılan eylemlerin federal yasalar uyarınca yalancı şahitlik veya maddi yanlış beyan teşkil edebileceğini savunuyor. Powell ise binaların tarihi boyunca hiç bu denli kapsamlı bir yenilemeden geçmediği tezini koruyor.
Eski federal savcılar, bir kurum başkanının inşaat detayları üzerinden ceza soruşturmasına konu edilmesinin hukuk tarihinde nadir görülen bir durum olduğunu belirtiyor. Mike Romano, ortada kişisel bir çıkar veya yolsuzluk şüphesi yokken böyle bir davanın açılmasını “son derece olağandışı” bulduğunu ifade ediyor. Yaşanan gerginlik, Federal Rezerv’in bağımsızlığına dair tartışmaları da beraberinde getiriyor.
Teknik zorluklar ve bataklık zemin tartışması
Federal Rezerv yönetimi, maliyet artışlarını savunmak için hazırladığı bilgi notlarında coğrafi ve teknik engellere dikkat çekiyor. Binanın Potomac Nehri yakınlarındaki eski bir bataklık üzerine kurulu olması, yeraltı çalışmalarını beklenmedik şekilde zorlaştırıyor. Asbest ve kurşun gibi zehirli maddelerin temizlenmesi ile eski mekanik sistemlerin tamamen yenilenmesi ana gider kalemleri olarak gösteriliyor.
Yönetim ve Bütçe Ofisine yazılan mektuplarda, önceki tasarımlarda yer alan bazı su öğelerinin maliyet tasarrufu amacıyla iptal edildiği bilgisi paylaşıldı. VIP yemek odası iddialarına karşılık ise tarihi odaların sadece aslına uygun olarak korunduğu ve konferans amaçlı düzenlendiği açıklandı. Tüm bu teknik savunmaların, Adalet Bakanlığı müfettişlerini ikna edip etmeyeceği merakla bekleniyor.
Piyasalar şu an için faiz kararlarından ziyade, bu hukuki sürecin Powell’ın koltuğunu sarsıp sarsmayacağına odaklanmış durumda. Washington’daki tarihi bina, hem mimari bir restorasyonun hem de büyük bir siyasi hesaplaşmanın odağı haline geldi. Sürecin sonunda bir iddianame hazırlanıp hazırlanmayacağı, Amerikan ekonomisinin gelecekteki yönetim şeklini de doğrudan etkileyebilir.
