Prof. Dr. Burak Saltoฤlu koronavirรผs nedeniyle 2020โnin 2. ve 3. รงeyreฤinde ciddi iลsizlik ve yavaลlamanฤฑn kaรงฤฑnฤฑlmaz olduฤunu belirterek, “Biz ลu an iรงin 100 milyar bir destek ve yan destekler รถngรถrdรผk, muhtemelen daha fazlasฤฑ gerekecekโ dedi.
Saltoฤlu koronavirรผs nedeniyle 2020โnin 2. ve 3. รงeyreฤinde ciddi iลsizlik ve yavaลlamanฤฑn kaรงฤฑnฤฑlmaz olduฤunu belirterek, “Biz ลu an iรงin 100 milyar bir destek ve yan destekler รถngรถrdรผk, muhtemelen daha fazlasฤฑ gerekecekโ dedi.
Boฤaziรงi รniversitesi Ekonomi Bรถlรผmรผ รถฤretim รผyesi Prof. Dr. Burak Saltoฤlu koronavรผrรผsรผn Avrupa Birliฤi iรงindeki sorunlarฤฑ ortaya รงฤฑkardฤฑฤฤฑnฤฑ ve ABโnin sรผrdรผrรผlebilirliฤinin tartฤฑลฤฑlmasฤฑ gerektiฤini vurguluyor. รlke ekonomilerinin kรผresel salgฤฑndan nasฤฑl etkileneceฤi konusunda รถnemli deฤerlendirmenler yapan Saltoฤlu, salgฤฑn sonrasฤฑ
Tรผrkiye ekonomisinin yรผzde 4 daralmasฤฑnฤฑn beklendiฤini de ekliyor.
Salgฤฑnฤฑn finans sisteminde insan odaklฤฑ bir dรถnรผลรผme yol aรงmasฤฑ gerektiฤini vurgulayan Boฤaziรงi รniversitesi Ekonomi Bรถlรผmรผ รถฤretim รผyesi Prof. Dr. Burak Saltoฤlu krizin her รผlkeyi etkileyeceฤini belirtiyor: โOlumlu anlamda รถne รงฤฑkan รผlkeler Kore, Singapur gibi รผlkeler olurken ABD ve AB รงok daha olumsuz etkilendi. Dรผnyanฤฑn en รงok
ARGE yapan ve en iyi saฤlฤฑk kurumlarฤฑna sahip ABDโnin bu sorunu bu denli kรถtรผ yรถnetmesi ciddi bir hayal kฤฑrฤฑklฤฑฤฤฑ. Diฤer yandan ABโnin kendi iรงinde รงok bรผyรผk sorunlarฤฑ olduฤu da ortaya รงฤฑktฤฑ. ฤฐspanya ve ฤฐtalyaโnฤฑn sorunlarฤฑna ciddi anlamda kayฤฑtsฤฑz kalan ABโnin sรผrdรผrรผlebilirliฤi bir kez daha tartฤฑลฤฑlacaktฤฑr. Bu tรผr gรผnlerde dayanฤฑลma iรงin kurulan bu รถrgรผtรผn bu dรถnemde kendi รผyelerine yeterli desteฤi vermediฤi gรถrรผldรผ.โ
2020โde ciddi iลsizlik ve yavaลlama kaรงฤฑnฤฑlmazโ
Krizin ne kadar daha devam edeceฤi belirsiz olsa da her senaryoda 2020โnin 2. ve 3. รงeyreฤinde ciddi iลsizlik ve yavaลlamanฤฑn kaรงฤฑnฤฑlmaz olduฤunu ifade eden Saltoฤlu, turizm, perakende, taลฤฑma / ulaลtฤฑrma, inลaat ve tekstil sektรถrlerinin en รงok etkilenecek sektรถrler olduklarฤฑnฤฑ sรถylรผyor: โBundan sonra yapฤฑlmasฤฑ gereken ilk ลey ekonomik krizin yรถnetiminde koordineli, gerรงekรงi ve gรผvenilir bir program sunulmasฤฑ. รlkeler milli gelirlerinin ortalama %3-4โรผnรผ bu krizi yรถnetmeye ayฤฑrmฤฑล durumda. Biz ลu an iรงin 100 milyar bir destek ve bazฤฑ yan destekler รถngรถrdรผk, muhtemelen daha fazlasฤฑ gerekecek.โ
โBirรงok finans alternatifi var. Benim ilk aลamada รถnerim yรผksek getirili kฤฑsa vadeli โรถzel tertipโ bir bono tahvil รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ. Sonrasฤฑnda daha fazla para basฤฑlmasฤฑ gรผndeme gelebilir, ancak tรผm bu fonlarฤฑn nasฤฑl kullanฤฑlacaฤฤฑ da รงok รถnemli. Dรผnya ekonomisinin %2,7 daralacaฤฤฑnฤฑn beklendiฤi bir dรถnemde Tรผrkiyeโnin de %4 civarฤฑ daralmasฤฑ bekleniyor. Bunun en az sosyal maliyetle atlatฤฑlmasฤฑ รงok รถnemli.โ
Finans sistemi salgฤฑndan hangi dersleri รงฤฑkarmalฤฑ?
Kรผresel salgฤฑn sonrasฤฑnda saฤlฤฑk sistemi baลta olmak รผzere birรงok konunun yeniden deฤerlendirilmesi ve kaynaklarฤฑn daha etkin bir ลekilde daฤฤฑtฤฑlmasฤฑ gerektiฤini vurgulayan Prof. Dr. Saltoฤlu, โGelir dรผzeyi dรผลรผk olan kesim iรงin iลsizlik sigortasฤฑ, saฤlฤฑk sigortasฤฑnฤฑn miktarฤฑ ve kapsamฤฑnฤฑn ciddi oranda geliลtirilmesi รถnemli. Bu dรถnรผลรผme gerekli kaynak iรงin de vergi sisteminin daha adil olmasฤฑ ve ARGE harcamalarฤฑnฤฑn temel bilimlere ve bu tรผr sorunlarฤฑn รถnlenmesine kullanฤฑlmasฤฑ dรผลรผnรผlebilir. รrneฤin, ABDโnin savunma harcamasฤฑ yฤฑllฤฑk 750 milyar ABD Dolar. ABDโdeki en zengin %1โlik kesimin serveti toplumun รงok รถnemli bir kฤฑsmฤฑnฤฑn servetine sahip. Bu AB ve diฤer รผlkelerde de o kadar farklฤฑ deฤil,โ ifadelerini ekliyor.
โKriz sonrasฤฑ yine bir global hafฤฑza kaybฤฑ yaลanacaฤฤฑnฤฑ kestiremiyoruz. 2008 krizinden sonra kapitalizmin bรผyรผk dรถnรผลรผmรผne yรถnelik beklentilerin 12 yฤฑlda pek de gerรงekleลmediฤini dรผลรผnerek รงok umutlu olmadฤฑฤฤฑmฤฑ da belirtmek isterim. Bu sefer daha farklฤฑ olacak, รงรผnkรผ daha derin bir ลok yaลฤฑyoruz ama yine de olmasฤฑ gereken deฤiลimin ne kadarฤฑnฤฑn gerรงekleลeceฤi konusunu zaman gรถsterecek.โ
