Finansal piyasalarda ฤฐsrail ve Filistin arasฤฑndaki รงatฤฑลmalar yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn odaฤฤฑna yerleลse de tahvil piyasasฤฑnda getiriler ABD Merkez Bankasฤฑ (Fed) yetkililerinin gรผvercin yorumlarฤฑnฤฑn ardฤฑndan geriledi.
Dรผnya merkez bankalarฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk 2 yฤฑldฤฑr devam eden sฤฑkฤฑ para politikasฤฑ adฤฑmlarฤฑ tahvil piyasasฤฑnda satฤฑล baskฤฑsฤฑ oluลtururken, bu dรถnemde ABD’de tahvil faizleri son 16 yฤฑlฤฑn en yรผksek seviyesinde yer aldฤฑ.
Hafta sonu baลlayan ฤฐsrail-Filistin arasฤฑndaki รงatฤฑลmalar ve Fed yetkililerinin gรผvercin yorumlarฤฑ tahvil piyasalarฤฑnda dรผn alฤฑลlarฤฑn gรผรงlenmesine sebep olurken, analistler, bu durumun arkasฤฑnda yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn gรผvenli liman arayฤฑลฤฑ ve enflasyon endiลesindeki azalmanฤฑn etkili olduฤunu ifade etti.
Analistler, ฤฐsrail ve Filistin arasฤฑndaki รงatฤฑลmalar sonrasฤฑ Tel Aviv’in savaล durumuna geรงmesiyle รงatฤฑลmalarฤฑn bรถlgedeki diฤer รผlkelere yayฤฑlmasฤฑ halinde tahvil ve pay piyasalarฤฑnda durumun deฤiลebileceฤini belirtti.
Geรงen haftalarda, merkez bankalarฤฑnฤฑn faiz artฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn sonuna yaklaลฤฑlmasฤฑna raฤmen tahvil piyasasฤฑnda getiriler 2008 kรผresel finansal krizden beri en yรผksek seviyeye ulaลฤฑrken, pay piyasasฤฑnda fiyatlar รผzerindeki baskฤฑ da artmฤฑลtฤฑ.
Uzun zamandฤฑr dรผลรผล trendinde olan ABD’nin 2, 5, 10, 20 ve 30 yฤฑllฤฑk tahvillerinin faizleri, para politikasฤฑnda sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmaya baลlanmasฤฑyla yรผkseliล trendine girerken, tahvil piyasasฤฑndaki satฤฑลlar son zamanlarda ivme kazanmฤฑลtฤฑ.
Bazฤฑ analistler, 2024’รผn ilk yarฤฑsฤฑ iรงin ekonomide durgunluk beklerken, ABD’nin 10 yฤฑllฤฑk tahvil faizi geรงen hafta yรผzde 5’e yaklaลmฤฑลtฤฑ.
Analistler, bu durumun Fed’in, para politikasฤฑ yolu, makro direnรงlilik ve aynฤฑ zamanda ABD’nin kredi notunun dรผลรผrรผlmesi gibi farklฤฑ nedenlerden kaynaklandฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
“Gรผvercin” aรงฤฑklamalarฤฑn ardฤฑndan tahvil faizleri hafif geriledi
รte yandan, bu hafta Fed yetkililerinden gelen “gรผvercin” tondaki aรงฤฑklamalar sonrasฤฑ tahvil faizleri bir miktar geri รงekildi.
Fed Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Philip Jefferson, son dรถnemde uzun vadeli Hazine tahvillerinin reel getirilerindeki artฤฑลa iลaret ederek, ileriye baktฤฑฤฤฑnda yรผksek tahvil faizleri nedeniyle finansal koลullardaki sฤฑkฤฑlaลmanฤฑn farkฤฑnda olmaya devam edeceฤini ve politikanฤฑn gelecekteki seyrini deฤerlendirirken bunu aklฤฑnda tutacaฤฤฑnฤฑ ifade etti.
Dallas Fed Baลkanฤฑ Lorie Logan, uzun vadeli tahvil faizlerindeki son artฤฑลฤฑn ve genel anlamda sฤฑkฤฑ finansal koลullarฤฑn, Fed’in politika faizini daha fazla artฤฑrmasฤฑna daha az ihtiyaรง duyulacaฤฤฑ anlamฤฑna gelebileceฤini aktardฤฑ.
Atlanta Fed Baลkanฤฑ Raphael Bostic de faiz oranlarฤฑnฤฑn daha fazla artฤฑrฤฑlmasฤฑna gerek olmadฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผndรผฤรผnรผ ve para politikasฤฑnฤฑn enflasyonu yรผzde 2 hedefine geri getirecek kadar kฤฑsฤฑtlayฤฑcฤฑ olduฤunu belirtti.
Minneapolis Fed Bankasฤฑ Baลkanฤฑ Neel Kashkari ise dรผn bir รผniversitede yaptฤฑฤฤฑ konuลmada, ABD ekonomisinin, enflasyonun Fed’in yรผzde 2 hedefine gerilediฤi ancak iลsizlik oranฤฑnฤฑn keskin bir ลekilde artmadฤฑฤฤฑ yumuลak bir iniล yolunda olduฤuna inandฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Hazine tahvil getirilerindeki son artฤฑลlarฤฑn daha fazla faiz artฤฑrฤฑmฤฑna olan ihtiyacฤฑ azaltabileceฤini dile getiren Kashkari, Fed politikasฤฑna iliลkin deฤiลen beklentiler nedeniyle tahvil getirilerinin yรผksek olmasฤฑ halinde, bu getirileri korumak iรงin bankanฤฑn politikasฤฑna “devam etmesi gerekebileceฤi” konusunda da uyardฤฑ.
Kashkari, “Daha yรผksek uzun vadeli getirilerin enflasyonu dรผลรผrme aรงฤฑsฤฑndan iลimize yaramasฤฑ kesinlikle mรผmkรผn. Fakat eฤer bu yรผksek uzun vadeli getiriler, ne yapacaฤฤฑmฤฑza dair beklentileri deฤiลtiฤi iรงin daha yรผksekse, o zaman bu getirileri korumak iรงin beklentileri takip etmemiz gerekebilir.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Sรถz konusu aรงฤฑklamalarฤฑn ardฤฑndan ABD’nin 10 yฤฑllฤฑk tahvil faizi yรผzde 4,64’lere kadar gerilerken, Atlantik’in diฤer kฤฑyฤฑsฤฑnda da benzer tonda aรงฤฑklamalar izlendi.
Fransa Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑ ve Avrupa Merkez Bankasฤฑ (ECB) Yรถnetim Kurulu รyesi Francois Villeroy de Galhau, geรงen hafta verdiฤi ECB’nin parasal sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmaya devam etmesi iรงin ลu anda hiรงbir gerekรงe bulunmadฤฑฤฤฑ ve faiz oranlarฤฑnฤฑ gerektiฤi sรผrece bu seviyelerde tutmasฤฑ gerektiฤi yรถnรผndeki mesajlarฤฑnฤฑ tekrarladฤฑ.
France Info radyosuna konuลan Villeroy, “Faizleri รงok yรผkselttikten sonra ลu anda doฤru seviyede, doฤru dozda olduฤumuzu dรผลรผnรผyorum. Bir gerileme ya da yeni bir veri olmadฤฑฤฤฑ sรผrece, ECB’nin faizleri daha fazla yรผkseltmesinin arzu edilir olduฤunu dรผลรผnmรผyorum.” ifadelerini kullandฤฑ.
Enflasyonda hala net bir dรผลรผล trendi olduฤunu sรถyleyen Villeroy “Enflasyonun 2025 yฤฑlฤฑna kadar yรผzde 2’ye ineceฤini tahmin ediyoruz, bugรผn bu iniลi deฤiลtirmek iรงin herhangi bir neden gรถrmรผyoruz.” dedi.
ECB รผyesi Klaas Knot ise gelecek dรถnemde olasฤฑ “ลahin” adฤฑmlar atฤฑlmadan รถnce bankalarฤฑn rezervlerinin sฤฑkฤฑ bir ลekilde incelenmesinin yararlฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ ifade etti.
Yรผksek faiz hem ลirketlere hem hรผkรผmetlere pahalฤฑya patlฤฑyor
Merkez bankalarฤฑ aylardฤฑr faiz oranlarฤฑnฤฑn uzun sรผre yรผksek seviyede kalacaฤฤฑ sinyalini verse de yatฤฑrฤฑmcฤฑlar son faiz kararฤฑna kadar bunu gรถz ardฤฑ etmiลti.
Fed, son toplantฤฑda politika faizini beklentiler dahilinde deฤiลtirmeyerek 22 yฤฑlฤฑn en yรผksek seviyesi olan yรผzde 5,25-5,50 aralฤฑฤฤฑnda sabit tutarken, ekonomik tahminlerinde yฤฑl sonuna kadar bir artฤฑลa daha gidileceฤinin sinyalini verdi.
Bankanฤฑn faiz oranlarฤฑnฤฑn tekrar dรผลmesinin uzun zaman alacaฤฤฑna da iลaret etmesiyle piyasalar, gelecek yฤฑla iliลkin 4 faiz indirimi beklentisi 3’e dรผลtรผ.
Analistler, faizlerin uzun sรผre daha yรผksek kalmasฤฑnฤฑn ลirketlerin yanฤฑ sฤฑra ABD hรผkรผmeti iรงin de daha yรผksek finansman maliyetlerine ve dolayฤฑsฤฑyla daha zayฤฑf bir ekonomiye yol aรงacaฤฤฑna dikkati รงekti.
ABD’de geรงen hafta aรงฤฑklanan iล gรผcรผ piyasasฤฑna iliลkin gรผรงlรผ veriler, Fed’e sฤฑkฤฑ para politikasฤฑnฤฑ sรผrdรผrebilmesi iรงin alan saฤlarken, tahvil faizleri 2008 kรผresel finansal krizden beri en yรผksek seviyelerini gรถrdรผ.
Tahvil piyasasฤฑndaki gerilemenin nedenini ekonomik duruma baฤlayan bazฤฑ analistler ise ekonomik bรผyรผme saฤlam kaldฤฑฤฤฑ iรงin piyasalarฤฑn artฤฑk faiz oranlarฤฑnฤฑn daha uzun sรผre yรผksek kalacaฤฤฑnฤฑ fiyatladฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
Bu arada piyasalarฤฑn ABD’de eylรผl ayฤฑna iliลkin enflasyon rakamlarฤฑnฤฑ beklediฤini belirten analistler, “ABD’de รงekirdek enflasyonun zayฤฑfladฤฑฤฤฑna dair iลaretler, Fed’in gelecek politikasฤฑna iliลkin daha temkinli tavrฤฑnฤฑ gรผรงlendirebilir ve dolar รผzerinde daha fazla baskฤฑ oluลturabilirโ deฤerlendirmesinde bulunuyor.
Fitch ABD’nin notunu dรผลรผrdรผ
Uluslararasฤฑ kredi derecelendirme kuruluลu Fitch Ratings, ABD’nin uzun vadeli kredi notunu aฤustos ayฤฑnda “AAA”dan “AA+”ya dรผลรผrรผrken gรถrรผnรผmรผ negatif izlemeden duraฤana รงevirmiลti.
Fitch’in ABD’nin kredi notunu dรผลรผrmesi “ABD’deki bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑnฤฑn kontrolden รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑn ve aรงฤฑklarฤฑ kontrol eden siyasi sรผrecin artฤฑk iลlemediฤinin รงok zamanlฤฑ bir gรถstergesi” olarak deฤerlendirilmiลti.
ABD’nin para politikasฤฑ artฤฑk ana sorun olarak gรถrรผlmezken, mali politikanฤฑn ana sorun olarak gรถrรผlmesi dikkati รงekti.
รte yandan, ABD’de geรงici bรผtรงe tasarฤฑsฤฑnฤฑn onaylanmasฤฑyla 45 gรผnlรผฤรผne รถnรผne geรงilen hรผkรผmetin kapanma riski ve Cumhuriyetรงiler ile Demokratlar arasฤฑndaki bรผtรงe tartฤฑลmalarฤฑ da รผlkenin politika riskleri olarak รถne รงฤฑktฤฑ.
ABD Hazine Bakanlฤฑฤฤฑnฤฑn verilerine gรถre, รผlkenin borcu 33,04 trilyon dolara ulaลฤฑrken, artan faiz oranlarฤฑ nedeniyle bu borรง artฤฑk savunma bรผtรงesinden daha yรผksek bir cari yรผkรผ temsil ediyor.
รlkede, daha รถnce Fed’e baลkanlฤฑk eden ABD Hazine Bakanฤฑ Janet Yellen’in giderek daha fazla harcamayฤฑ daha fazla borรงla finanse etmek zorunda kalacaฤฤฑ bir sarmaldan korkuluyor.
Analistler, piyasada daha fazla devlet tahvili bulunmasฤฑ ve Fed’in varlฤฑk alฤฑm azaltma programฤฑ nedeniyle artฤฑk alฤฑcฤฑ olmamasฤฑ nedeniyle piyasada alฤฑcฤฑ bulmak iรงin daha yรผksek getirilere ihtiyaรง olduฤunu vurguluyor.
Fed yine de zaman zaman alฤฑcฤฑ olarak ortaya รงฤฑkarken, daha รถnce ABD tahvillerinin hevesli bir alฤฑcฤฑsฤฑ olan รin de bรผyรผk รถlรงรผde geri รงekiliyor.
Kredi piyasasฤฑnda da bir kriz yaลanฤฑyor
ABD’de 30 yฤฑl vadeli mortgage (konut kredisi) iรงin ortalama faiz oranฤฑ, eylรผl ayฤฑnฤฑn son haftasฤฑnda yรผzde 7,53 ile 23 yฤฑlฤฑn en yรผksek seviyesine รงฤฑkarken, borรงlular daha yรผksek faiz oranlarฤฑyla mรผcadele etmek zorunda kalฤฑyor. Kredi kartฤฑ borรงlarฤฑnda temerrรผt faizlerinin artmasฤฑ da ekonomide bir durgunluฤu teลvik ediyor.
Bazฤฑ analistler, รถzellikle hisse senetleri gibi daha riskli yatฤฑrฤฑmlarla karลฤฑlaลtฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑnda tahvillerde mevcut getiri seviyelerinin รงok cazip olduฤunu dรผลรผnรผyor. Faiz oranlarฤฑnฤฑn enflasyon oranlarฤฑnฤฑ aลmasฤฑ beklenirken, tahvil alanฤฑnda pozitif reel getiriler dikkati รงekiyor.
Analistlerden bazฤฑlarฤฑ 2024’รผn ilk yarฤฑsฤฑnda bir resesyon yaลanmasฤฑ halinde Fed’in รถnemli bir tepki vereceฤine inandฤฑklarฤฑnฤฑ belirterek, รถzellikle ABD ekonomisinin ลimdiye kadar yรผksek enflasyon ve ardฤฑndan gelen faiz oranlarฤฑndaki dramatik artฤฑลla ลaลฤฑrtฤฑcฤฑ derecede iyi baลa รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ ifade ediyor.
ABD hรผkรผmetinin ลimdiye kadar ekonomiyi borรงla finanse edilen devasa devlet harcamalarฤฑyla ayakta tuttuฤu iรงin, bu รผlkede bir resesyonun sadece ertelenmiล olmasฤฑ riskinin bulunduฤuna iลaret eden bazฤฑ analistler, faiz oranlarฤฑndaki hฤฑzlฤฑ artฤฑลฤฑn bankacฤฑlฤฑk sisteminde daha fazla soruna yol aรงacaฤฤฑndan korktuklarฤฑnฤฑ dile getiriyor.
Makro dayanฤฑklฤฑlฤฑk tahvil faizlerini yรผkseltti
ING’nin Amerika Bรถlgesel Araลtฤฑrma Baลkanฤฑ Padhraic Garvey konuya iliลkin deฤerlendirmesinde, tahvil piyasasฤฑnฤฑn durumunun temel nedeninin makro dayanฤฑklฤฑlฤฑk olduฤuna iลaret ederek, iล gรผcรผ piyasasฤฑnฤฑn resesyona girmeyi reddettiฤini dile getirdi.
Fed’in olasฤฑ faiz indirimlerini tartฤฑลmadan รถnce oranlarda zirveye ulaลฤฑlmasฤฑ gerektiฤini ifade eden Garvey, gelecekteki faiz indirimlerinin piyasa oranlarฤฑ iรงin referans saฤlamasฤฑ aรงฤฑsฤฑndan รถnemli olduฤunu kaydetti.
