Ekonomist Nouriel Roubini, koronavirรผs pandemisi nedeniyle kรผresel ekonominin derin bir krize girdiฤini ifade etti ve toparlanmanฤฑn uzun yฤฑllar alacaฤฤฑ uyarฤฑsฤฑnda bulundu.
2008 kรผresel krizini รถngรถrebilen ekonomistler arasฤฑnda yer alan ve ‘Doktor Kฤฑyamet’ lakabฤฑyla da bilinen Roubini, koronavirรผs salgฤฑnฤฑ sฤฑrasฤฑnda kaybedilen istihdamฤฑn bir kฤฑsmฤฑnฤฑn geri dรถnmeyeceฤini de sรถyledi.
BBC yayฤฑnฤฑna New York’taki evinden baฤlanan Roubini, “Benzeri gรถrรผlmemiล bir ekonomik durgunluฤa girdik. Kรผresel ekonomi toparlansa dahi bรผyรผme รงok dรผลรผk seviyelerde kalacak” diye konuลtu:
“2008 krizinde รผretimin hฤฑzla dรผลรผลe geรงmesi รผรง yฤฑllฤฑk bir sรผrecin sonunda oldu. Bu kez aynฤฑ noktaya รผรง yฤฑl deฤil, รผรง ay deฤil sadece รผรง haftada ulaลtฤฑk. Ekonomilerin her alanฤฑnda serbest dรผลรผล yaลandฤฑ. En az 10 yฤฑl sรผrecek kรผresel bir depresyonla karลฤฑ karลฤฑyayฤฑz”
Roubini, ileride gerรงekleลebilecek toparlanmanฤฑn ya ‘U’ ya da daha da kรถtรผ bir senaryo olan ‘L’ ลeklinde olacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
‘U’ ลeklinde toparlanma, ekonomik aktivitenin hฤฑzla zayฤฑflamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan yeniden yรผkseliลe geรงmeden รถnce uzun sรผre dรผลรผk seviyede kalmasฤฑ anlamฤฑna geliyor.
‘L’ ลeklindeki toparlanmada ise sฤฑfฤฑr bรผyรผme ya da kรผรงรผlme dรถnemi daha da uzuyor.
Kaybedilen iลlerin bir kฤฑsmฤฑ geri dรถnmeyecek
Roubini, hem geliลen รผlkelerde hem de geliลmiล ekonomilerde yaลanan milyonlarca istihdam kaybฤฑnฤฑn, toparlanmanฤฑn sรผresini uzatacaฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ:
“Kaybolan iลler kฤฑsmen geri dรถnebilecek. Maaลlar dรผลecek, sosyal gรผvenceler azalacak, iลlerin bir kฤฑsmฤฑ part-time olacak. ฤฐลini elinde tutabilenler iรงin ise iล gรผvencesi daha da azalacak.”
Dรผnya genelinde koronavirรผs vaka sayฤฑsฤฑ 5 milyonu aลmฤฑล durumda ve sokaฤa รงฤฑkma kฤฑsฤฑtlamalarฤฑnฤฑ kaldฤฑrmaya baลlayan bazฤฑ รผlkeler vaka sayฤฑlarฤฑnฤฑn yeniden artmasฤฑ nedeniyle yeniden tedbir almak zorunda kaldฤฑ.
Roubini, iลletmelerin aรงฤฑlmasฤฑnฤฑn da tek baลฤฑna รงรถzรผm olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ifade ediyor ve “Bu maฤazalarฤฑ aรงabilirsiniz ama asฤฑl soru ekonomik hayata geri dรถnรผp dรถnemeyecekleri. รin’deki alฤฑลveriล merkezlerinin bรผyรผk kฤฑsmฤฑ hรขlรข boล. Ticari uรงuลlar hรขlรข yarฤฑ yarฤฑya az. Almanya’da dรผkkanlar aรงฤฑldฤฑ ama kim gidip alฤฑลveriล yapฤฑyor?” diyor.
Roubini, kรผresel ekonomiye dair tahminlerinde sรผrekli olarak kรถtรผmser beklentiler iรงerisinde olduฤu iรงin kendisine takฤฑlan ‘Doktor Kฤฑyamet’ lakabฤฑnฤฑn yerine ise ‘Doktor Gerรงekรงi’ benetmesinin daha yerinde olacaฤฤฑnฤฑ ifade etti.
“2015’te herkes รin ekonomisinin sert iniลe doฤru ilerlediฤini sรถylerken ben iniลli รงฤฑkฤฑลlฤฑ bir seyir beklediฤimi sรถylemiลtim. O dรถnemde Wall Street’ten daha bile iyimserdim. Benim sadece gรผnde iki kez saati doฤru gรถsterebilen bozuk bir saat olduฤumu sรถyleyenler, sรถylediklerimi fazla takip etmeyenler” diye konuลtu.
